Франција и Канада ќе отворат конзултати во главниот град на Гренланд, Нуук, во петок, продлабочувајќи ја соработката на Арктикот во време на зголемени геополитички тензии откако американскиот претседател Доналд Трамп јасно го покажа својот интерес за стекнување на стратешки важниот остров, објавија медиумите.

Дипломатските потези ја сигнализираат посветеноста на двете нации за зајакнување на нивното присуство на Арктикот и партнерство со Гренланд, полуавтономната данска територија што стана жариште за тврдењето на Доналд Трамп дека американската контрола врз островот е приоритет на националната безбедност.

Притисокот на Трамп да го анектира Гренланд, каде што САД веќе имаат конзулат, ги вознемири европските сојузници и поттикна дебата за суверенитетот и безбедноста на Арктикот. Канадската министерка за надворешни работи, Анита Ананд, и генералната гувернерка Мери Сајмон, ќе го посетат Гренланд во петок за да присуствуваат на отворањето на канадскиот конзулат.

Ананд треба да се сретне со данскиот министер за надворешни работи, Ларс Локе Расмусен, и министерката за надворешни работи на Гренланд, Вивијан Мотцфелд, во Нуук за да разговараат за соработката во безбедноста на Арктикот.

Канада објави во декември дека ќе отвори конзулати во Гренланд и Анкориџ, Алјаска, за да го зајакне своето присуство на Арктикот. Премиерот Марк Карни, исто така, вети дека ќе го зајакне военото и безбедносното присуство на Канада на Арктикот.

Франција, која има само девет свои државјани на Гренланд, ќе биде првата земја од ЕУ што ќе отвори конзулат на островот. Париз „ја повторува својата посветеност на почитување на територијалниот интегритет на Кралството Данска“, соопшти француското Министерство за надворешни работи во петокот.

Францускиот претседател Емануел Макрон ги објави плановите за отворање конзулат за време на неговата посета на Гренланд минатата година, како знак на солидарност, откако Трамп изрази интерес за анексија на Гренланд.

Иран ги отфрли повиците на САД за запирање на збогатувањето ураниум на негова територија за време на денешните разговори во Оман, но изрази подготвеност да разговара за „нивото и чистотата“ на збогатувањето или за регионален конзорциум, изјави денес за Ројтерс дипломат запознаен со ставот на Техеран.

Дипломатот, пренесува медиумот, изјавил дека американските преговарачи „се чини дека ја разбираат позицијата на Иран за збогатувањето и покажаа флексибилност кон барањата на Техеран“.

Тој додаде дека за време на разговорите во Мускат не биле дискутирани ракетните способности на Иран.

Министерот за надворешни работи на Иран, Сејед Абас Аракчи, претходно денес оцени дека нуклеарните преговори со САД што се одржаа во главниот град на Оман, Мускат, беа „добар почеток“, истакнувајќи дека понатамошните разговори ќе зависат од консултациите со лидерите на двете страни.

„Сè на сè, тоа беше добар почеток, но продолжувањето зависи од понатамошните консултации во нашите главни градови и одлучувањето како да се продолжи“, рече Аракчи, пренесува агенцијата Тасним.

Како што изјави тој, надминувањето на меѓусебната недоверба ќе биде клучен предизвик во продолжувањето на разговорите.

Индиректни преговори меѓу Иран и САД се одржаа денес во Оман, со цел намалување на тензиите меѓу двете земји што ескалираа по бомбардирањето на нуклеарните објекти на Иран од страна на САД во јуни минатата година и насилното задушување на протестите во Иран.

Иако деталите од преговорите не беа објавени, Министерството за надворешни работи на Оман објави дека министерот за надворешни работи на таа земја, Бадр ал-Бусаиди, се сретнал одделно со својот ирански колега, Абас Аракчи, а потоа и со специјалниот претставник на САД, Стив Виткоф, и Џаред Кушнер, зет на Доналд Трамп.

Според извештаите, разговорите имале за цел да се подготви теренот за продолжување на дипломатските преговори, но ниту една страна не даде официјални изјави за содржината на разговорите.

Разговорите во Мускат го означуваат првиот директен дипломатски состанок по воената ескалација во јуни, а двете страни изразија претпазлив оптимизам за идните разговори.

Српскиот претседател Александар Вучиќ изјави во Младеновац дека е сериозно загрижен за воениот сојуз формиран од Тирана, Приштина и Загреб, нагласувајќи дека не станува збор за воено-техничка соработка, туку за сојуз кој има јасен одбранбен, но и потенцијално офанзивен карактер.

Вучиќ изјави дека во случај на класична соработка во областа на набавка на оружје меѓу Хрватска и Албанија, ова не би било проблем, но дека сега станува збор за нешто фундаментално различно.

„Ова не е воено-технички сојуз. Ова не е договор од типот „вие купувате оружје од мене, јас ќе го купам од вас“. Ова е воен сојуз кој е создаден за одбрана или офанзивни дејствија против одредени територии, или одбранбен сојуз кој може да прерасне во офанзивен за еден ден“, нагласи претседателот на Србија, пренесуваат медиумите во регионот.

Тој го постави прашањето за причината за формирање на таков сојуз, посочувајќи дека Тирана и Загреб веќе се членки на НАТО, додека Приштина не е, што, како што истакна, дополнително го комплицира целото прашање.

Вучиќ изјави дека е особено загрижен што Србија има нови информации за плановите на алијансата, вклучувајќи ги и специфичните барања на Приштина за дополнително оружје од Соединетите Американски Држави и Турција.

Според него, Приштина бара одобрение за набавка на американски „хаубици“ од калибар 105 милиметри, како и дополнителни количини противтенковски ракети „копје“, додека во исто време се водат разговори со Турција за други видови воена опрема.

„Имам комплетен список. Тие разговараат за сите можни насоки на напад, одбрана и сè друго. Имаме и значајни разузнавачки информации за тоа“, истакна Вучиќ.

Тој додаде дека е загрижен како претседател, бидејќи тоа е негова должност, но дека граѓаните на Србија немаат причина да се плашат, бидејќи силата на српската армија се зголемува по „геометриска прогресија“. Тој најави и набавка на најсовремена воена опрема, која, како што рече, „една или ниедна земја“ ја има денес во Европа, истакнувајќи дека сè ќе пристигне според забрзани процедури.

„Кај мене нема „ќе биде лесно“. Ќе биде тешко, но ќе им биде уште потешко“, рече Вучиќ.

Претседателот на Србија изјави и дека не е тајна дека Хрватска е вклучена во настаните во Србија, вклучувајќи протести и блокади, и дека за такви заклучоци не се потребни разузнавачки служби.

„Доволно е да се погледне со голо око. На сите им е јасно. Се надеваат дека ќе се вратат некои слуги како што имале од 2000 до 2012 година, но ништо нема да произлезе од тоа“, рече Вучиќ.