Свет
(Видео) Шефот на НАТО: Ако работите не се сменат, научете руски или преселете се во Нов Зеланд
ЕУ мора да ги преиспита своите приоритети за трошење за да ги зголеми одбранбените распределби, рече новиот генерален секретар на НАТО Марк Руте во обраќањето пред Европскиот парламент. „Европските земји трошат во просек до една четвртина од својот национален приход за пензии, здравје и социјално осигурување, а ни треба само мал дел од тие пари за значително да ја зајакнеме нашата одбрана“, рече Руте пред пратениците.
Повеќето земји-членки на ЕУ исто така припаѓаат на НАТО, а алијансата веќе една деценија ги повикува членките да издвојат најмалку 2 отсто од својот БДП за одбраната. Во моментов, 24 од 32 членки на НАТО ја постигнуваат оваа цел. Сепак, Доналд Трамп ја подигнува границата. Минатата недела новоизбраниот американски претседател ги повика сојузниците да потрошат 5 отсто од БДП за одбрана, што е значително повисоко од американскиот просек од 3,38 отсто, пренесува „Политко“
За многу земји, 2 проценти веќе беа предизвик, а 5 проценти изгледаат како невозможна мисија. Руте, според написите, не им донесе добри вести на оние кои се надеваа на помек пристап. Конечната цел на распределбата на одбраната во рамките на НАТО, им порача на пратениците, може да биде околу 3,6 или 3,7 отсто од БДП, пишува „Политико“.
И покрај зголемената загриженост за Трамп, кој ја доведе во прашање независноста на Канада и не ја отфрли можноста за употреба на сила за заземање на Панамскиот канал или Гренланд, Руте истакна дека Европа останува зависна од САД за безбедност. Тој смета дека е „илузорно“ да се верува дека Европа може сама да си обезбеди одбрана, според медиумот.
Руте ја пофали Европската програма за одбранбена индустрија (ЕДИП) од 1,5 милијарди евра, која има за цел да го поттикне локалното производство на оружје, велејќи дека европскиот сектор за оружје е „премал, премногу фрагментиран и премногу бавен“.
Сепак, постои несогласување околу тоа дали компаниите кои не се членки на ЕУ треба да имаат лесен пристап до оваа програма. Руте предупреди дека ЕДИП не треба да ги исклучува сојузниците. „Верувам дека вклучувањето на сојузниците кои не се членки на ЕУ во одбранбените индустриски проекти на ЕУ е клучно за безбедноста на Европа“, рече тој. „Трансатлантската соработка во одбранбената индустрија не зајакнува сите нас“.
Во своето прво обраќање пред Европскиот парламент како шеф на НАТО, Руте нагласи дека целта е „да се доближат НАТО и ЕУ“ за да се одговори на „дестабилизирачките кампањи“ на Кремљ, но и на заканите кои доаѓаат од Иран, Кина, сајбер напади и ширење на нуклеарно оружје. „Сега сме безбедни, но за четири или пет години можеби нема да бидеме“, рече тој, додавајќи дека доколку потрошувачката не се зголеми, Европејците треба „да ги извадат своите учебници по руски јазик или да емигрираат во Нов Зеланд“.
„Длабоко сум загрижен за безбедносната ситуација во Европа“, рече тој. „Ние не сме во војна, но не сме ниту во мир. Ова значи дека мора да инвестираме повеќе во одбраната и да обезбедиме дополнителни капацитети. Ова не може да чека повеќе. Мораме да ја зголемиме отпорноста на нашите општества и клучната инфраструктура.
Клучен дел од таа безбедност е зајакнувањето на соработката меѓу НАТО и ЕУ. И покрај тоа што двете институции се наоѓаат во Брисел, тие со години соработуваат на дистанца. НАТО беше фокусиран на одбраната и трансатлантските односи, додека ЕУ водеше на прашања како што се трговијата, земјоделството и климата. Но, руската инвазија на Украина промени сè, пренесува медиумот.
„НАТО и Европската унија имаат многу да направат заедно“, рече Руте, истакнувајќи ги особено напорите да и се помогне на Украина да се одбрани од Русија.
Говорејќи за Украина, тој нагласи дека мирот може да дојде само преку договор што ќе биде во интерес на Киев. „Тоа значи повеќе оружје и побрза испорака, така што [Киев] може подобро да се брани и да обезбеди поволен договор за Украина, Европа и светот“, заклучи тој.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Америка сериозно размислува за напади врз Иран, има неколку опции, објави Ројтерс
Американскиот претседател Доналд Трамп разгледува опции против Иран, кои вклучуваат целни напади врз безбедносните сили и нивните водачи за поттикнување на демонстрантите, потврдија повеќе извори за Ројтерс.
Но, израелски и арапски претставници велат дека само воздушните напади не се доволни за соборување на режимот. Два американски извори запознаени со дискусиите рекоа дека Трамп сака да создаде услови за промена на режимот откако задушувањето на протестите претходно овој месец го уништи националното движење во кое загинаа илјадници луѓе, објави Ројтерс.
Опции на масата на Трамп
За да го постигне ова, Трамп наводно разгледува напади врз командантите и институциите што Вашингтон ги смета за одговорни за насилството, со цел да им даде на демонстрантите доверба што им е потребна за да ги преземат владините и безбедносните згради.
Еден од американските извори рече дека опциите што ги дискутираат помошниците на Трамп вклучуваат многу поголем напад со потрајни последици, евентуално таргетирање на објекти за балистички ракети што можат да стигнат до сојузниците на САД на Блискиот Исток или на нуклеарната програма на Иран.
Друг американски извор рече дека Трамп сè уште не донел конечна одлука за текот на дејствувањето, вклучително и воена опција.
Пристигнувањето на американскиот носач на авиони „УСС Абрахам Линколн“ и придружните воени бродови на Блискиот Исток оваа недела ги прошири опциите на Трамп за воена акција, откако тој повеќе пати се закануваше дека ќе интервенира како одговор на задушувањето на протестите во Иран.
Сојузниците предупредуваат: Нападите би можеле да имаат контраефект
Четири арапски претставници, тројца западни дипломати и висок западен извор чии влади се информирани за дискусиите изразија загриженост. Тие рекоа дека наместо да ги соберат луѓето на улиците, ваквите напади би можеле да го ослабнат движењето кое веќе е потресено од најкрвавата репресија од Исламската револуција во 1979 година.
Алекс Ватанка, директор на Програмата за Иран во Институтот за Блискиот Исток, рече дека без значителни пребегнувања од војската, иранските протести остануваат „херојски, но совладани“. Висок израелски функционер со директно познавање на израелско-американското планирање рече дека Израел не верува дека само воздушните напади би можеле да ја соборат Исламската Република.
„Ако сакате да го соборите режимот, мора да испратите копнени сили“, рече тој, додавајќи дека дури и ако САД го убијат врховниот лидер ајатолахот Али Хамнеи, Иран „ќе има нов лидер да го замени“. Тој верува дека само комбинација од надворешен притисок и организирана домашна опозиција може да ја промени политичката насока на Иран.
Страв од регионален хаос
Земјите во регионот, од Заливот до Турција, претпочитаат повеќе да го ограничат Иран отколку негов колапс – не од сочувство кон Техеран, туку од страв дека немирите во нацијата од 90 милиони луѓе би можеле да предизвикаат нестабилност далеку надвор од границите на Иран.
Тие предупредуваат дека распарчениот Иран би можел да се претвори во граѓанска војна, како што се случи по американската инвазија на Ирак во 2003 година, што би предизвикало бран бегалци, би го поттикнало исламистичкото востание и би го прекинало протокот на нафта низ Ормутскиот теснец.
Најсериозниот ризик, предупреди аналитичарот Ватанка, е фрагментацијата во „Сирија во рана фаза“, со ривалски единици и провинции кои се борат за територија и ресурси. Заливските држави, долгогодишни сојузници на САД, стравуваат дека ќе бидат првите цели на иранската одмазда.
Кој е најверојатниот исход?
Саудиска Арабија, Катар, Оман и Египет лобираа кај Вашингтон против нападот, а саудискиот престолонаследник Мохамед бин Салман му порача на иранскиот претседател дека Ријад нема да дозволи неговиот воздушен простор да се користи за воена акција против Техеран.
„Соединетите Држави можат да го повлечат чкрапалото“, рече еден арапски извор, „но тие нема да живеат со последиците. Ние ќе живееме“. Најверојатниот исход е „постепена ерозија – пребегнувања на елитата, економска парализа, оспорени наследувања – што го трошат системот додека не се распадне“, заклучи аналитичарот Ватанка.
Свет
(Видео) Агентите на Служба за имиграција добија нови инструкции по смртта на двајца Американци: „Избегнувајте контакт“
Агентите на американската Служба за имиграција и царина (ICE) во среда добија нови инструкции да избегнуваат контакт со „агитатори“ додека ги спроведуваат мерките на Трамп против имигрантите, објави Ројтерс, кој ги поседува новите упатства.
Новите инструкции, кои доаѓаат по две убиства на американски граѓани кои протестираа во Минеаполис, исто така им наложуваат на службениците на американската Служба за имиграција и царина да се фокусираат само на имигранти со криминални досиеја или пресуди.
Тоа би означило отстапување од широко распространетите дејствија што предизвикаа негативни реакции и правни предизвици во Минеаполис и други американски градови.
#BREAKING🚨
Per the #Minneapolis Police Chief, the suspect involved in the shooting with #ICE agents has died!Let this be a message to all #illegals and violent radicals not to fight federal agents! 💯😤 pic.twitter.com/nrkhVOC4fy
— Nick Rogue (@Nick_Rogue_) January 24, 2026
„Не комуницирајте со агитатори. Тоа не служи за друга цел освен да ја разгори ситуацијата. Единствената комуникација треба да биде помеѓу службениците што издаваат наредби“, се вели во е-пошта споделена од висок функционер на ICE.
Одделот за внатрешна безбедност, кој го надгледува ICE, не одговори веднаш на барањето на Ројтерс за коментар.
Оперативната промена доаѓа откако Трамп оваа недела изјави дека има за цел да ги „деескалира“ тензиите во Минеаполис и Сент Пол, откако федералните службеници за имиграција застрелаа и убија двајца американски државјани таму овој месец. Во двата случаи, претставниците на Трамп брзо ги прикажаа починатите како агресори, иако тоа тврдење брзо беше побиено со видео докази.
Свет
(Видео) Откриено каква течност е употребена за напад врз американската конгресменка
Еден маж е уапсен откако ја испрскал американската конгресменка Илхан Омар со течност за која подоцна се утврдило дека е јаболков оцет на јавно сослушување во Минеаполис вчера. Напаѓачот, идентификуван како 55-годишниот Ентони Џејмс Казмјерчак, ѝ се приближил на конгресменката и, како што се гледа на видеата, ја испрскал нејзината кошула со шприц.
Нападот се случил кратко откако Омар побарала оставка или импичмент на американската министерка за внатрешна безбедност Кристи Ноем поради убиствата во Минеаполис во кои биле вклучени федерални агенти за имиграција.
NEW — Rep. Ilhan Omar was just charged by a man at a town hall event in Minneapolis. Crowd says he "sprayed her" with something.
You can hear Omar demand to continue the town hall — and she's back to speaking now from the podium. pic.twitter.com/4OpSWHo0Z9
— Jay O'Brien (@jayobtv) January 28, 2026
Сведоци коментирале за непријатниот мирис по нападот, а тимот за опасни материјали подоцна потврдил дека станува збор за јаболков оцет, објавија американските медиуми.
Додека го изведувале, Казмјерчак извикал дека Омар „ги врти еден против друг“, но не било јасно на кого мислел.

