Свет
Експертите објаснија што ги предизвика смртоносните поплави во Шпанија: феноменот е карактеристичен за медитеранската клима
Катастрофалните поројни поплави во Шпанија, кои однесоа најмалку 217 животи, беа предизвикани од деструктивна метеоролошка појава во која студениот и топлиот воздух се судираат и формираат облаци од обилни дождови, шема која станува се почеста поради климатските промени.
Феноменот е локално познат како DANA, што е шпанска кратенка за изолирана депресија на високи височини, и за разлика од обичните бури, може да се формира независно од поларните или суптропските млазни струи.
Кога студениот воздух ќе помине над топлите медитерански води, топлиот воздух брзо се издигнува и формира густи облаци полни со дожд кои можат да се задржат над истата област со часови, што ја зголемува нивната деструктивност.
Понекогаш има големи бури со град и торнада како минатата недела, велат метеоролозите.
Феноменот што ја погоди областа Валенсија беше најсмртоносниот во модерната шпанска историја и најкатастрофалната поплава во Европа од 1967 година.
Источна и јужна Шпанија се особено чувствителни на овој феномен бидејќи се наоѓаат помеѓу Атлантикот и Средоземното Море. Топлите, влажни воздушни маси се судираат со студените фронтови во регион каде што планините придонесуваат за формирање на олујни облаци и дожд.
Минатонеделната ДАНА беше една од трите најсилни вакви бури овој век во Валенсија, изјави Рубен дел Кампо, портпарол на Аемет, националната метеоролошка агенција.
„Предвидувањата одговараа на она што се случи. Но, во областа меѓу Утиел и Чива, во провинцијата Валенсија, наврнале повеќе од 300 литри дожд на метар квадратен. Во таа област континуирано се формираа и се обновуваа олујните системи“, објасни тој.
Експертите велат дека ќе биде потребно време да се анализираат сите податоци за да се утврди дали климатските промени се причина за катастрофата.
Но, повеќето се согласуваат дека зголемувањето на температурите во Медитеранот и потоплите и повлажни атмосферски услови придонесуваат за почести екстремни временски настани.
„Ќе видиме повеќе вакви поројни поплави во иднина. Има отпечатоци од климатските промени и екстремно обилните дождови и разорните поплави“, вели Хана Клок, професорка по хидрологија на Универзитетот во Рединг во Англија.
Таа предупреди дека дури и раните предупредувања за обилни врнежи врз основа на веродостојни прогнози придонесуваат малку за да се спречат човечки жртви и дека луѓето мора да го разберат степенот на опасноста.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Сопствениците на барот во Швајцарија ја префрлаат вината кон келнерката која ги носела прскалките
Сопствениците на барот во Швајцарија, кои се соочуваат со затворска казна откако во пожар на новогодишната ноќ загинаа 40 лица, ги обвинија своите млади вработени за трагедијата, тврдејќи дека тие го запалиле пожарот и го блокирале излезот за итни случаи.
Жак Морети (49) и неговата сопруга Џесика Морети (40) се под судски надзор по пожарот што избувна во нивниот клуб Le Constellation во скијачкиот центар Кран-Монтана на 1 јануари, пишува Le Parisien.
Француската државјанка Морети поминала околу дваесет часа на распит кај тројца обвинители, а според протечените транскрипти, нивната одбрана се фокусирала на префрлање на вината. Тие особено ја нагласиле одговорноста на 24-годишната келнерка Сијан Панина, која се качила на рамената на колега носејќи две шишиња шампањ со прскалките во нив.

Цијане, која самата почина во пожарот, носела кацига што ја спречило да види дека прскалките го запалиле таванот покриен со запалива пена.
Жак Морети, за време на истрагата, го нарекол чинот „шоуто на Сијан“. „Не ѝ забранив да го прави тоа“, им рекол на обвинителите. „Не ја предупредив за безбедносните упатства. Не ја видовме опасноста. Сијан обожаваше да го прави тоа – тоа беше шоу, таа обожаваше да биде дел од шоуто“.
Неговата сопруга Џесика додаде: „Сијан обожаваше да ги носи тие шишиња, го правеше тоа на своја иницијатива. Да мислев дека има барем најмал ризик, ќе го забранев. Во десетте години што го водиме бизнисот, никогаш не помислив дека може да биде опасно.“
Семејството на починатата Сијан, како и преживеаните сведоци, силно ги побиваат тврдењата на сопственикот. Тие велат дека Џесика Морети ја испратила Сијан со шишињата таа вечер и ја охрабрила да го изврши чинот користејќи кацига обезбедена од производителот на шампањ Дом Перињон.
Зборувајќи за мерките за противпожарна безбедност, Жак Морети рече дека немало формална обука, но дека на персоналот им било кажано што да прават во случај на пожар кога им била дадена обиколка на просториите.
„Евакуирајте ги гостите, вклучете го алармот и јавете се во противпожарната служба“, рече тој, додавајќи: „И секако, ако имаат време, користете ги противпожарните апарати.“
Кога се соочил со изјавата на вработен кој не знаел каде се уредите, Морети одговорил: „Персоналот работи во смени и можеби заборавив да му ја дадам таа информација на Л, но требало да биде соопштена. Можеби заборавив“.
Што се однесува до запаливата пена инсталирана за време на реновирањето во 2015 година, Морети тврди: „Шефот на противпожарната служба и капетанот на противпожарната служба ја одобрија“.
Мистеријата на заклучената врата за итни случаи
Морети, исто така, обвинија неименуван член на персоналот за заклучување на излезот за итни случаи во подрумот, зад кој беше пронајдена мртва Сијан Панина. „Вратата секогаш беше отворена“, рече Џесика Морети.
„Нема ден што поминува, а да не се прашувам зошто таа врата била затворена таа ноќ. Секогаш велевме дека вратата е отворена, тоа беше имплицирано“.
Нејзиниот сопруг додаде: „По трагедијата, дознавме дека еден вработен донел мраз во клубот и го затворил резето на врвот од вратата“.
Морети тврди дека подоцна му пратил порака на вработениот: „Не треба да бегаш, треба да останеш тука и да преземеш одговорност“. Вработената која беше именувана жестоко ги негираше обвинувањата, велејќи: „Не ја затворив вратата што веќе беше заклучена“.
🔴🇨🇭 FLASH INFO – Une vidéo capture le départ de l’incendie au bar « Le Constellation » à Crans-Montana (VS), alors que le plafond s’embrase.#Suisse #CransMontana #Incendie
pic.twitter.com/f6IL9NYuyK— Media Express (@media_express_e) January 1, 2026
Се појави видео кое наводно ја покажува Џесика Морети како бега со касата за време на пожарот, игнорирајќи ги жртвите. „Го прифаќам она што се зборува за нас, дури и ако е лага. Тоа не е ништо во споредба со она низ што минуваат семејствата. Работевме напорно и неуморно. Секогаш правевме она што се бараше од нас“, рече таа за време на испрашувањето.
На прашањето како малолетниците, вклучувајќи го и 14-годишникот кој почина, завршиле во клубот, таа рече:
„Не сме непогрешливи. Многу размислував за тоа. Можеби имале лажни лични карти. Можеби некои се протнале покрај обезбедувачот. Можеби некои влегле за време на пожарот додека обезбедувачот бил зафатен некаде на друго место“.
Правните постапки продолжуваат
Жак Морети, им рече на обвинителите: „И ние сме жртви, но не во иста мера. Губењето дете е најлошото нешто што може да се случи, и тоа сакав да го кажам.“
Двајцата сопружници негираат кривична и граѓанска одговорност.
Тие се обвинети за убиство од небрежност, повреда од небрежност и палење од небрежност. Иако швајцарските власти сметаа дека постои ризик од бегство, тие се ослободени со кауција со електронски мониторинг за да можат да се грижат за своите деца. Нивните пасоши се конфискувани и тие мора да се пријавуваат во полиција на секои три дена. Истрагата за пожарот продолжува.
Регион
Софија предупредува: Блокадата на границите со Србија и Македонија носи критични економски загуби
Економските загуби за Бугарија и соседните земји ќе бидат критични поради блокадата на границите со Србија и Северна Македонија, изјави бугарскиот вицепремиер и министер за транспорт и врски Гроздан Караџов за време на денешниот „Софски економски форум“.
„Ваквите блокади водат до многу сериозни последици не само за транспортот, туку и за целата економија што зависи од снабдувањето“, рече Караџов, цитиран од БНТ. Според него, постапките на превозниците од Западен Балкан ги кршат основните европски права за слободно движење на стоки.
И покрај сериозноста на ситуацијата, министерот за транспорт појасни дека Бугарија нема овластување сама да го реши проблемот. Тој ги упати превозниците кон европските институции, бидејќи спорот е поврзан со новите правила за влез во Шенген зоната, пренесува „Факти.бг“.
„Подобро е да седнеме и да разговараме со европските институции. Ниту владата во Бугарија, ниту која било друга земја-членка немаат никаква врска со оваа одлука“, додаде Гроздан Караџов. Тој ја повика Европската комисија што поскоро да почне преговори за да се најде компромис додека не се отворат границите.
Вицепремиерот изрази сериозна загриженост дека неговите обиди да иницира „прозорци“ за премин преку граничните премини Калотина и Гујешево може да бидат неуспешни.
Во моментов, загубите за превозниците се проценуваат на десетици илјади евра дневно, а ризикот од последователни потреси врз цените на основните производи останува висок.
Свет
Германија нуди 1 милион евра за информации за нападот врз електричната мрежа во Берлин
Германија нуди награда од 1 милион евра за информации што ќе доведат до апсење на осомничените екстремно левичарски милитанти чие палење претходно овој месец предизвика масовен прекин на електричната енергија во Берлин.
Полицијата трага по членови на „Vulkangruppe“ (Вулканска група), која ја презеде одговорноста за нападот, објави Euronews.
Нападот остави околу 45.000 домови и 2.200 бизниси во југозападниот дел на германската престолнина без електрична енергија речиси една недела во сред зима. Тоа беше најдолгиот прекин на електричната енергија во градот од крајот на Втората светска војна.
Крајно левичарската „Vulkangruppe“ ја презеде одговорноста за прекинот во неколку онлајн објави, велејќи дека нивната цел била да ја нападнат индустријата за фосилни горива, а не да предизвикаат прекин на електричната енергија.
Германскиот министер за внатрешни работи, Александар Добриндт, вети решителен одговор при објавувањето на наградата.
„Нашите безбедносни агенции ќе бидат значително зајакнати во борбата против левичарскиот екстремизам“, изјави тој. „Верувам дека е соодветно да се нагласи сериозноста на ситуацијата со награда од ваков обем“.
Добриндт објави дека полицијата ќе започне јавна кампања за собирање информации и промоција на наградата, што вклучува делење летоци и лепење постери во берлинското метро.
фото/Depositphotos

