Свет
Експертите објаснија што ги предизвика смртоносните поплави во Шпанија: феноменот е карактеристичен за медитеранската клима
Катастрофалните поројни поплави во Шпанија, кои однесоа најмалку 217 животи, беа предизвикани од деструктивна метеоролошка појава во која студениот и топлиот воздух се судираат и формираат облаци од обилни дождови, шема која станува се почеста поради климатските промени.
Феноменот е локално познат како DANA, што е шпанска кратенка за изолирана депресија на високи височини, и за разлика од обичните бури, може да се формира независно од поларните или суптропските млазни струи.
Кога студениот воздух ќе помине над топлите медитерански води, топлиот воздух брзо се издигнува и формира густи облаци полни со дожд кои можат да се задржат над истата област со часови, што ја зголемува нивната деструктивност.
Понекогаш има големи бури со град и торнада како минатата недела, велат метеоролозите.
Феноменот што ја погоди областа Валенсија беше најсмртоносниот во модерната шпанска историја и најкатастрофалната поплава во Европа од 1967 година.
Источна и јужна Шпанија се особено чувствителни на овој феномен бидејќи се наоѓаат помеѓу Атлантикот и Средоземното Море. Топлите, влажни воздушни маси се судираат со студените фронтови во регион каде што планините придонесуваат за формирање на олујни облаци и дожд.
Минатонеделната ДАНА беше една од трите најсилни вакви бури овој век во Валенсија, изјави Рубен дел Кампо, портпарол на Аемет, националната метеоролошка агенција.
„Предвидувањата одговараа на она што се случи. Но, во областа меѓу Утиел и Чива, во провинцијата Валенсија, наврнале повеќе од 300 литри дожд на метар квадратен. Во таа област континуирано се формираа и се обновуваа олујните системи“, објасни тој.
Експертите велат дека ќе биде потребно време да се анализираат сите податоци за да се утврди дали климатските промени се причина за катастрофата.
Но, повеќето се согласуваат дека зголемувањето на температурите во Медитеранот и потоплите и повлажни атмосферски услови придонесуваат за почести екстремни временски настани.
„Ќе видиме повеќе вакви поројни поплави во иднина. Има отпечатоци од климатските промени и екстремно обилните дождови и разорните поплави“, вели Хана Клок, професорка по хидрологија на Универзитетот во Рединг во Англија.
Таа предупреди дека дури и раните предупредувања за обилни врнежи врз основа на веродостојни прогнози придонесуваат малку за да се спречат човечки жртви и дека луѓето мора да го разберат степенот на опасноста.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Златото надмина 5.000 долари за прв пат во историјата
Цената на златото денес за прв пат во историјата надмина 5.000 долари за унца, продолжувајќи го својот тренд на раст, бидејќи инвеститорите бараат побезбедно засолниште за својот капитал поради геополитичките тензии.
Зголемените тензии меѓу САД и Европската Унија околу Гренланд предизвикаа неизвесност на глобалните финансиски пазари минатата недела, па затоа цената на златото нагло порасна.
Утрово, сепак, таа се зајакна за уште 0,9 проценти, на 5.029 долари за унца.
Минатата година, цената на благородниот метал скокна за 64 проценти, благодарение на намалувањето на каматните стапки во САД, падот на девизниот курс на доларот, побарувачката од централните банки и рекордниот прилив на пари во фондовите.
„Проценуваме дека цената на унца злато би можела да достигне 6.400 долари оваа година, додека просечната цена би можела да биде 5.375 долари“, изјави независниот аналитичар Рос Норман за Ројтерс.
Свет
(Видео) Потона траект на Филипините со повеќе од 350 луѓе
Најмалку 15 лица загинаа, а најмалку 28 се уште се водат како исчезнати откако филипински траект со повеќе од 350 патници и членови на екипажот потона покрај јужниот брег на земјата. Спасувачите спасија 316 лица од бродот MV Trisha Kerstin 3, објави Би-Би-Си.
Бродот, кој превезуваше патници и товар, пловел од Минданао, на јужниот копнен дел, кон островот Џоло на југозапад. Испратил повик за помош во 1:50 часот по локално време во понеделник. Властите соопштија дека ја истражуваат причината за потонувањето.
Tragedy at Sea: Ferry MV Trisha Kerstin 3 Sinks Off Basilan, Leaving 15 Dead and 28 Missing.
A passenger ferry carrying hundreds of people has sunk in the southern Philippines, claiming at least **15 lives** while rescue teams continue the desperate search for dozens still… pic.twitter.com/34WthuN9xM
— JAS (@JasADRxquisites) January 26, 2026
Портпаролката на Филипинската крајбрежна стража, Ноеми Кајабјаб, изјави дека некои преживеани пријавиле немирни услови на морето во тој момент. „Според некои преживеани, водите во областа биле немирни во тој момент“, рече таа во телевизиско интервју.
Во видео објавено на Фејсбук од гувернерот на Басилан, Муџив Хатаман, преживеани завиткани во ќебиња се видени како излегуваат од спасувачки брод.
Роналин Перез, вработена во итните случаи во Басилан, изјави дека спасувачите биле преоптоварени. „Спасувачите се преоптоварени од приливот на преживеани“, рече таа. „Вистинскиот предизвик е бројот на пациенти што доаѓаат. Во моментов ни недостасува персонал“.
Свет
(Видео) Градоначалникот на Њујорк снимен со лопата во рака
Њујорк, Њу Џерси и Конектикат прогласија вонредна состојба поради голема зимска бура што донесе обилни снежни врнежи во целиот регион. Снегот продолжува да паѓа додека областа се соочува со најлошата снежна бура во последниве години, објави WABC.
Градоначалникот Зохран Мамдани беше виден како им помага на жителите да го расчистат снегот во Бруклин.
Video: Mayor Mamdani seen with a shovel assisting a car stuck in the snow in the Hasidic-populated neighborhood of Williamsburg. pic.twitter.com/UOZtpMwGGi
— Jacob N. Kornbluh (@jacobkornbluh) January 25, 2026
„Како што реков, ниедна задача не е преголема, ниту една работа не е премала. Среќен сум што можам да им подадам рака и да им помогнам на жителите на Њујорк. Останете безбедни!“, рече тој на социјалните мрежи.
Мамдани беше снимен како со лопата помага на автомобил заглавен во снегот.

