Свет
Експертите објаснија што ги предизвика смртоносните поплави во Шпанија: феноменот е карактеристичен за медитеранската клима
Катастрофалните поројни поплави во Шпанија, кои однесоа најмалку 217 животи, беа предизвикани од деструктивна метеоролошка појава во која студениот и топлиот воздух се судираат и формираат облаци од обилни дождови, шема која станува се почеста поради климатските промени.
Феноменот е локално познат како DANA, што е шпанска кратенка за изолирана депресија на високи височини, и за разлика од обичните бури, може да се формира независно од поларните или суптропските млазни струи.
Кога студениот воздух ќе помине над топлите медитерански води, топлиот воздух брзо се издигнува и формира густи облаци полни со дожд кои можат да се задржат над истата област со часови, што ја зголемува нивната деструктивност.
Понекогаш има големи бури со град и торнада како минатата недела, велат метеоролозите.
Феноменот што ја погоди областа Валенсија беше најсмртоносниот во модерната шпанска историја и најкатастрофалната поплава во Европа од 1967 година.
Источна и јужна Шпанија се особено чувствителни на овој феномен бидејќи се наоѓаат помеѓу Атлантикот и Средоземното Море. Топлите, влажни воздушни маси се судираат со студените фронтови во регион каде што планините придонесуваат за формирање на олујни облаци и дожд.
Минатонеделната ДАНА беше една од трите најсилни вакви бури овој век во Валенсија, изјави Рубен дел Кампо, портпарол на Аемет, националната метеоролошка агенција.
„Предвидувањата одговараа на она што се случи. Но, во областа меѓу Утиел и Чива, во провинцијата Валенсија, наврнале повеќе од 300 литри дожд на метар квадратен. Во таа област континуирано се формираа и се обновуваа олујните системи“, објасни тој.
Експертите велат дека ќе биде потребно време да се анализираат сите податоци за да се утврди дали климатските промени се причина за катастрофата.
Но, повеќето се согласуваат дека зголемувањето на температурите во Медитеранот и потоплите и повлажни атмосферски услови придонесуваат за почести екстремни временски настани.
„Ќе видиме повеќе вакви поројни поплави во иднина. Има отпечатоци од климатските промени и екстремно обилните дождови и разорните поплави“, вели Хана Клок, професорка по хидрологија на Универзитетот во Рединг во Англија.
Таа предупреди дека дури и раните предупредувања за обилни врнежи врз основа на веродостојни прогнози придонесуваат малку за да се спречат човечки жртви и дека луѓето мора да го разберат степенот на опасноста.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Загреб доделува по 800 евра за новороденче
Градското собрание на Загреб денес на седница донесе одлука за зголемување на финансиската помош за новороденчиња од 600 на 800 евра, за зголемување на рокот за нејзина реализација од шест на 12 месеци по раѓањето на детето, како и посвоените деца да го остваруваат ова право до 15-годишна возраст.
Изменетата одлука за финансиска помош за новороденчиња, која на Градското собрание му беше предложена за усвојување од Клубот на градски советници „Можемо!“ и Клубот на градски советници на СДП, беше усвоена на седницата со 36 гласа „за“, а шест пратеници се воздржаа од гласање.
Опозицијата обвини дека станува збор за социјална, а не за демографска мерка.
Предлогот на владејачките партии во градот наиде на остри критики од опозицијата, која го нарече зголемувањето на финансиската помош за новороденчиња популистичка мерка, и социјална, а не демографска мерка, бидејќи нема да има демографски ефект, иако ситуацијата е „алармантна“.
Претседателот на Клубот на градски советници на HDZ-DP-HSU, Марио Жупан, истакна дека веруваат дека предложениот износ на финансиска помош, особено имајќи го предвид зголемувањето на семејните трошоци, не ги одразува потребите на семејствата со две, три или повеќе деца. За целите на политиката на пронатализам, тие побараа во амандмани финансиската помош за првото дете да биде 900 евра, за второто дете 1.200 и за третото и секое следно дете 1.500 евра, но овие амандмани не беа прифатени – 16 беа „за“, 25 против и еден воздржан.
Тие предупредија дека во Загреб, главниот град на Република Хрватска, во 2024 година се родени 6.862 деца, што е за 1,9 проценти помалку отколку во 2023 година, а пад на новороденчињата е забележан и низ цела Хрватска и Европа.
Пратеникот Томислав Јелиќ од Клубот на градски советници „Једино Хрватска!“, предупреди дека оваа финансиска помош за новороденчиња е „срамно ниска“. Тој рече дека и предлагачите од Можемо! и СДП му потврдија дека станува збор за социјална мерка, што значи дека Градот Загреб воопшто нема демографски мерки, иако ситуацијата е „алармантна“. Тој истакна дека 90 проценти од градовите и општините во Хрватска имаат неколку пати поголеми бенефиции за новороденчиња од Градот Загреб.
Претставникот Јосип Периша од Клубот на градски претставници „Марија Селак Распудиќ – Независна листа“ тврдеше дека зголемувањето од 600 на 800 евра не е доволно и дека тоа е само измама на социјалната политика, со оглед на тоа што основните и суштинските потреби за новороденчето во семејството надминуваат 1.500 евра, а големиот проблем е што нема зголемување за секое следно дете.
фото/ Depositphotos
Свет
Остар пад на цената на златото
Цените на златото и среброто денес забележаа остар пад, по период на силен раст што ги донесе скапоцените метали на рекордни нивоа. Златото падна под 5.300 долари за унца, додека среброто потона од рекорднаta вредност од над 80 долари. Ова е сигнал дека порастот на цените влегол во она што аналитичарите го предупредуваат како „опасна фаза“.
Пресвртот на пазарот ги натера инвеститорите да бидат претпазливи по месеци раст поттикнат од побарувачката од Кина, купувањата од централните банки и геополитичките тензии, пишува Yahoo Finance.
Аналитичарите велат дека корекцијата била очекувана со оглед на брзината и силата на претходниот раст.
„Има сè помалку простор за понатамошен раст на цените на златото и среброто по неодамнешните рекорди“, рече Карстен Фрич, аналитичар во Комерцбанк. „Јасно е дека инвеститорите сè повеќе профитираат, а целиот раст е на стаклени нозе“, додаде тој.
Рајан Мекеј, виш стратег за стоки во TD Securities, се согласува, велејќи дека растот на цените е „одвоен од фундаменталните фактори“. Според неговите зборови, „корекцијата е одамна задоцнета“. Мекеј, исто така, забележува дека физичката побарувачка од Кина и Индија, клучни двигатели на растот, сега „слабее“ поради исклучително високите цени.
Свет
Трамп: Му реков на Путин да престане да ги напаѓа Киев и другите градови, тој се согласи
Претседателот на САД, Доналд Трамп, изјави дека неговиот руски колега, Владимир Путин, се согласил со неговото барање да не ги напаѓа Киев и другите украински градови и места една недела.
„Јас лично го замолив претседателот Путин да не ги напаѓа Киев и другите градови и места една недела“, рече Трамп на брифинг за медиумите, нагласувајќи дека Украина се соочува со екстремно ниски температури.
„И тој се согласи. Морам да ви кажам, тоа беше многу убаво.“
Претседателот на САД не разјасни кога или на кој начин му го упатил ова барање на Путин, ниту на кој датум треба да стапи на сила наводното примирје. Коментарите на Трамп, исто така, следеа по шпекулациите дека Киев и Москва се согласиле на пауза во нападите врз енергетската инфраструктура на другата страна, иако ниту една страна не ги потврди тврдењата ниту ја коментираше изјавата на Трамп.
Во меѓувреме, украинските воздухопловни сили објавија дека московските сили лансирале повеќе од 100 дронови во Украина преку ноќ, при што биле регистрирани 18 погодоци во различни области.
фото/Depositphotos

