Свет
ЕУ против селењето на амбасадата на САД во Ерусалим
Високата претставничка на Европската унија за заедничка надворешна политика и безбедност, Федерика Могерини, предупреди во понеделникот вечерта дека е против секоја еднострана акција во врска со контроверзната изјава на новиот американски претседател Доналд Трамп за префрлување на амбасадата на САД во Израел од Тел Авив во Ерусалим.
„Мислам дека е многу важно за сите нас да се воздржиме од еднострани акции, особено од оние коишто би имале тешки последици на големи области од јавното мнение во светот“, предупреди шефицата на дипломатијата на ЕУ, Федерика Могерини на прес-конференцијата по состанокот на министрите за надворешни работи на земјите членки во Брисел.
Доналд Трамп, кој во петок ќе ја преземе должноста претседател на САД, вети дека ќе го признае Ерусалим за престолнина на Израел и во тој град ќе ја премести американската амбасада.
Статусот на Ерусалим е еден од големите камења на сопнување во изралеско-палестинските преговори. Палестинците сакаат Ерусалим, особено неговиот источен дел кој меѓународната заедница го смета за окупирана палестинска територија од Израел во војната од 1967 година, да го прогласат за главен град на својата идна држава. Израелската страна, пак, објави дека Ерусалим го смета за своја неделива и историска престолнина.
Во Париз во неделата делегации на околу 70 земји и организации се собраа на блискоисточната мировна конференција и повторија дека се заземаат за решението со две држави, палестинска и израелска и палестинска и порачаа дека нема да признаат еднострани акции кои би го загрозиле решението постигнато со преговори, особено по прашањето на границите и на статусот на Ерусалим.
Могерини во понеделникот во Брисел тврдеше и дека министрите на конференцијата на која присуствуваше и американскиот државен секретар Џон Кери од администрацијата на демократот Барак Обама на заминување, биле единствени и демантираше дека Велика Британија ја блокирала заедничката изјава на Париската конференција.
„Тоа не одговара на она што се одвиваше на состанокот. Изјавите за тоа прашање беа неофицијални“, тврди шефицата на дипломатијата на ЕУ.
Лондон, чии претставници беа многу резервирани во Париз, во неделата не ја потпиша заедничката изјава.
„Имаме одредени резерви за меѓународната конференција чија цел би требало да биде поттикнување на мирот меѓу двете страни, без нивното присуство, а конференцијата се одржува спротивно на волјата на Израел“, се прецизира во писмената изјава на британскиот Форин Офис, за која се дозна во понеделникот.
Овие пораки доаѓаат во многу експлозивна атмосфера кога решението за две држави се чини недостижно, речиси 70 години по основањето на Државата Израел и почетокот на конфликтот. Пораката од Париз, исто така, дојде пет дена пред стапувањето на власт на новата американска администрација која зазема силни произрелски ставови.
Израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху оцени во неделата дека конференцијата е „бескорисна“, а палестинската страна изрази задоволство од заклучоците.
Израел остро се спротиставува на секој мултилатерален пристап на ова прашање и израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху остро го критикуваше и пред конференцијата и оцени дека станува збор за палестинска измама под покровителство на Франција, за дополнително да бидат заземени антиизраелски ставови.
Израел тврди дека споменатата меѓународна конференција и неодамнешната резолуција на Советот за безбедност на ОН, за што ја обвини администрацијата на американскиот претседател на заминување Барак Обама, е оддалечување од мирот, бидејќи ги поттикнуваат Палестинците на одбивање на директни преговори со Израел. Министерството за надворешни работи во Ерусалим додаде и дека доколку земјите кои беа застапени во Париз навистина сакаат напредување на мировниот процес, би требало да извршат врз палестинскиот челник Махмуд Абас да ги прифати повикот на премиерот Бенјамин Нетанјаху на директни преговори.
„Конференцијата во Париз беше вештачки обид на лица надвор од Блискиот исток да им диктираат решенија на луѓето на Блискиот исток кои мора да живеат со нивните последици“, се заклучува во изјавата на израелското министерство за надворешни работи./крај/мф/сн
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Мелони: Ако Трамп постигне мир во Украина, треба да биде номиниран за Нобелова награда за мир
Италијанската премиерка Џорџија Мелони изјави дека се надева дека американскиот претседател Доналд Трамп ќе го прекине конфликтот во Украина за да може да го номинира за Нобелова награда за мир. Таа ја даде изјавата на прес-конференција по средбата со германскиот канцелар Фридрих Мерц, пренесува АФП.
„Се надевам дека еден ден ќе можеме да му ја доделиме Нобеловата награда за мир на Доналд Трамп. Ако успее да придонесе за постигнување праведен и траен мир во Украина, верувам дека би можеле да го номинираме за Нобелова награда за мир“, рече таа.
Во четвртокот, Трамп го претстави својот „Одбор за мир“, иницијатива првично дизајнирана за следење на прекинот на огнот во Газа и враќањето на територијата.
Во меѓувреме, иницијативата еволуираше во механизам насочен кон решавање на сите видови меѓународни конфликти. Италија е поканета да се приклучи на Одборот, но Мелони рече дека му рекла на Трамп дека Италија се соочува со „уставни проблеми“.
Свет
(Видео) Маск го исмеа Одборот за мир на Трамп
На Светскиот економски форум во Давос, Илон Маск се потсмеваше на новиот проект на американскиот претседател Доналд Трамп, Одборот за мир, користејќи игра на зборови за да ги доведе во прашање вистинските намери на таа иницијатива.
„Се прашував дали е peace (мир) или piece (парче). Знаете, мало парче од Гренланд, мало парче од Венецуела“, рече Маск со смеа за време на своето обраќање пред учесниците на форумот.
BREAKING: At the World Economic Forum in Davos, Switzerland, even Elon Musk is poking fun at Donald Trump's ridiculous "Board of Peace".
“I heard about the formation of the Peace Summit (Board of Peace), and I was like ‘is that P-I-E-C-E?’ You know, a little piece of Greenland,… pic.twitter.com/WxKJhbENLT
— Ed Krassenstein (@EdKrassen) January 22, 2026
Трамп штотуку го основа Одборот за мир во Давос, тело кое треба да се занимава со решавање на меѓународни конфликти и кое веќе се опишува како можна алтернатива или паралелен формат на Обединетите нации.
Критиките веднаш беа насочени кон фактот дека Трамп е лично на чело на тоа тело и дека целиот проект е силно централизиран околу него.
Свет
(Видео) Стармер за изјавата на Трамп: Навредлива и, искрено, ужасна. Тој треба да се извини
Тврдењата на Доналд Трамп дека британските војници не биле на првите линии во Авганистан предизвикаа негодување во Велика Британија, а премиерот Кир Стармер ги нарече „навредливи и искрено ужасни“.
Ветераните, нивните семејства и политичарите од сите партии ги осудија коментарите на американскиот претседател, а мајката на еден од најтешко повредените војници ги опиша како „крајна навреда“, објави Скај њуз.
Во интервју за Фокс њуз во Давос, Трамп ги повтори своите критики кон сојузниците на НАТО, доведувајќи ја во прашање нивната сигурност.
The US has the most disgusting, deceitful, narcissistic, and corrupt president of all time:
"We never needed NATO," Trump declared.
"We never asked anything of them. You know, they say they sent troops to Afghanistan, and they did. But they stayed back a little, a little… pic.twitter.com/lpXqQiwIBq
— Jürgen Nauditt 🇩🇪🇺🇦 (@jurgen_nauditt) January 22, 2026
„Никогаш не ни биле потребни. Ќе кажат дека испратиле некои војници во Авганистан… и навистина, останаа малку во позадина, малку подалеку од првите линии“, рече тој.
„Во Авганистан беа убиени 457 војници, а стотици беа ранети“
„Ги сметам коментарите на претседателот Трамп за навредливи и искрено, ужасни“. Тој додаде дека не е изненаден што тие „предизвикале толку многу болка на најблиските на оние што биле убиени или повредени“ и дека „сигурно би се извинил“ ако беше на местото на Трамп, изјави британскиот премиер попладнево.
Даунинг стрит изјави дека Трамп „погрешил“ што ја омаловажувал улогата на британските војници, посочувајќи дека тие служеле заедно со американските сили во „продолжени борбени операции“. Портпаролот на премиерот потсети на 457-те убиени британски војници и „стотици“ ранети, додавајќи: „Неверојатно сме горди на нашите вооружени сили и нивната служба и жртва никогаш нема да бидат заборавени“.
Политичарите од различни партии се придружија на осудите. Министерот за одбрана во сенка, Џон Хили, нагласи: „Член 5 од НАТО е активиран само еднаш. Велика Британија и нејзините сојузници во НАТО одговорија на повикот на САД. И повеќе од 450 британски лица ги загубија животите во Авганистан“. Лидерот на либералните демократи, Сер Ед Дејви, истакна: „Трамп пет пати избегнал воена служба. Како се осмелува да ја доведува во прашање нивната жртва“.
Контекст и факти
Авганистан е единствениот конфликт во кој е активиран Член 5 на НАТО за колективна одбрана, а беше активиран од САД по нападите на 11 септември. 2.461 американски војник загинаа за време на војната, додека сојузниците, вклучувајќи ја и Велика Британија, претрпеа 1.160 смртни случаи, што претставува околу една третина од вкупните жртви на коалицијата. Британските сили водеа тешки битки во градови како Сангин, Муса Кала и Над Али.
За разлика од искуствата на војниците на терен, Доналд Трамп пет пати избегна регрутација за Виетнамската војна, четири пати поради студентскиот статус и петти пат затоа што имаше лекарско уверение.
Поранешниот британски амбасадор во Авганистан, Сер Николас Кеј, за Скај њуз изјави дека американскиот претседател „греши“ и „очигледно не го цени и почитува НАТО на начинот на кој треба“.

