Свет
„Затворете ги границите, зарем треба да умреме од глад затоа што тие војуваат“: полските земјоделци на протест поради украинското жито
Полската страна на границата е блокирана од неколку десетици полски земјоделци, кои протестираат поради, како што велат, поплава од украинско жито и други производи по трговската либерализација воведена од ЕУ.
„Мораме да ја затвориме границата, зарем треба да умреме од глад затоа што тие војуваат?“, прашал еден земјоделец кој се приклучил на демонстрациите, пренесува „Политико“.
Демонстрантите моментално пуштаат само по два камиони секој час во Украина и ниту еден во другата насока, создавајќи 11,5 километри долга линија на полската страна со претежно украински камиони кои чекаат да си одат дома.
Слична е ситуацијата на сите гранични премини меѓу Полска и Украина. Олександр Кубраков, заменик-премиер и министер за инфраструктура на Украина, во неделата изјави дека 160 тони украинско жито биле незаконски истоварени од железничките вагони во Полска до пристаништето Гдањск – четврти таков инцидент.
Се очекува средба меѓу двете влади, но пред тоа полскиот премиер Доналд Туск одби да се сретне со делегацијата на украинската влада, предводена од премиерот Денис Шмихал, која пристигна на преминот во обид да ја реши кризата.
Украинските земјоделци потоа донеле опрема оштетена од руски мини на преминот за да им покажат на полските фармери во какви услови мораат да работат.
Украинскиот претседател Володимир Зеленски во неделата рече: „Како претседател, отворено кажувам дека е многу важно за нас да го одржиме нашиот сојуз со Полска. И ако не се преземат чекори, ние ќе ги браниме нашите интереси“.
Границата е егзистенцијално прашање за Украина. Така тој добива оружје и муниција – од кои повеќето доаѓаат со воз, пренесуваат медиумите.
Но, полските фармери велат дека ова прашање е исто така клучно за нив. Тие ја осудуваат ЕУ што дозволи увоз на украинско жито – кое Полска го блокираше од домашниот пазар со кршење на правилата на ЕУ. Одлуката на ЕУ да и помогне на Украина да ги извезува своите стоки преку таканаречените солидарни патишта низ земји како Полска, Романија и Унгарија, помогна да се стабилизираат цените на житото и маслодајните семиња во ЕУ, но исто така им овозможи на трговците и преработувачите во тие земји да купуваат евтини производи наместо да помагаат во нивниот понатамошен извоз.
Земјоделците во областите кои веднаш се граничат со Украина видоа дека нивните силоси се полнат и цените паѓаат. Националните влади, вклучително и Полска, одговорија со блокирање на нивните домашни пазари.
Полските фармери се бесни на се, и се прашуваат како ќе ги прехранат семејствата и ќе ги отплатат кредитите, а тврдат и дека тоа што го испраќаат од Украина е отровно и не е ни за добиточна храна.
Некои демонстранти бараат затворање на границата и за други стоки од Украина, како што е цементот, бидејќи Полска и на тоа поле губи од Украина.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
САД ги повикаа своите граѓани да го напуштат Иран
Соединетите Американски Држави ги повикаа своите граѓани веднаш да го напуштат Иран, предупредувајќи на сериозни безбедносни ризици, вклучувајќи тероризам, немири, киднапирања и произволни апсења и притворања на американски граѓани.
Американските власти им советуваат на граѓаните сами да направат план за излез и да не се потпираат на помош од американската влада, бидејќи САД немаат амбасада во Иран.
Според предупредувањето од Стејт департментот на САД, американските граѓани во Иран се соочуваат со висок ризик од нелегално притворање, вклучувајќи долготраен притвор, тортура и, во некои случаи, смртна казна. Швајцарија дејствува како заштитна сила за американските интереси во Иран, чија амбасада во Техеран обезбедува само итни конзуларни услуги.
Регион
Масовно труење со олово на жителите на град во БиХ
Во општината Вареш во Босна и Херцеговина продолжува сериозната здравствена криза предизвикана од масовно труење со олово. Најновите резултати од тестирањето на повеќе од 100 жители потврдија дека труењето со тешки метали е многу пораспространето отколку што првично се претпоставуваше, пишува N1.
Присуството на олово во крвта овој пат е утврдено не само кај жителите што живеат во близина на депонијата на рудникот ДПМ Метали, во населбите Пржиќи и Даштанско, туку и кај граѓаните од самиот центар на Вареш. Претходните тестови од декември минатата година покажаа присуство на олово во крвта на сите 44 тестирани лица од различни возрасти.
Во меѓувреме, уште девет лица се тестирани приватно, а резултатите само ги потврдија алармантните индикатори. Особено е загрижувачки што олово е пронајдено и во наодите на пет деца под шест години.
Најновите тестови покажуваат дека некои луѓе имаат екстремно високи концентрации на олово во крвта, во некои случаи десетици, па дури и сто пати повисоки од референтните вредности.
„Присуството на олово во крвта е исклучително сложен здравствен проблем бидејќи нема физиолошка потреба од олово во човечкото тело. Современата медицина се залага за ставот дека нема „безбедна“ доза на олово во телото“, велат експертите од Институтот за здравје и безбедност на храната.
Во интервју за локална радио станица, вршителот на должноста градоначалник на општина Вареш, Малик Ризвановиќ, изјави дека, доколку го добие мандатот, здравјето на граѓаните ќе биде негов приоритет. Сепак, информацијата дека непосредно пред објавувањето на новите резултати за труењето, компанијата ДПМ Метали испратила до Владата на Зеничко-добојскиот кантон барање за зголемување на надоместокот за концесија предизвикува загриженост.
„Официјално е дека во петокот ДПМ Метали поднесе иницијатива за зголемување на концесискиот надомест до Министерството за економија на Зеничко-добојскиот кантон. Во наредните месеци ќе има зголемување на концесијата. Она што успеав да го договорам со компанијата е дека, кога ќе се потпише концесијата, таа ќе се плаќа ретроактивно од 1 јануари 2026 година“, рече Ризвановиќ.
Фактот дека самата рударска компанија бара од властите да ја зголемат концесијата што треба да ја плати изгледа неверојатно и покренува сериозни прашања за тоа кој управува со природните ресурси во Зеничко-добојскиот кантон.
„Ако компанијата се обидува да купи социјален мир со овој потег, јасно велиме дека здравјето на граѓаните нема цена и дека е крајно несоодветно да се зборува за концесиски надоместоци во време кога животите на луѓето во Вареш се сериозно загрозени“, истакнуваат жителите на Пржиќ и Даштански.
Властите на Зеничко-добојскиот кантон и Федерацијата БиХ сè уште немаат јасен одговор за ситуацијата во Вареш. Иако условите се исполнети, сè уште не е прогласена вонредна состојба. Исто така, не е познато дали Обвинителството на Зеничко-добојскиот кантон започнало истрага за труењето.
И покрај противењето на локалните заедници и граѓанското општество, надлежните кантонални власти продолжуваат да поддржуваат нови, потенцијално опасни рударски проекти во Вареш, вклучувајќи го и планираното рударство на хром во сливот на реката Криваја.
фото/илустрација/Depositphotos
Свет
Самоубиствен напад во џамија во Исламабад: 11 загинати и речиси 100 повредени
Во експлозија во џамија во главниот град на Пакистан, Исламабад, загинаа 11 лица, а речиси 100 се повредени, соопштија локалните власти.
Според информациите, експлозијата се случила по петочната молитва во шиитска џамија.
„До експлозијата дојде по петочната молитва во шиитска џамија“, изјавил за АФП висок полициски извор кој сакал да остане анонимен.
Според објавите на социјалните мрежи, експлозијата се случила во Имам Баргах во областа Тарлаи Калан во предградието на Исламабад, при што има повеќе жртви и повредени.
На социјалните мрежи се споделуваат вознемирувачки фотографии од телата на жртвите, како и видеа од повредени верници кои ја преживеале експлозијата.
Првичните информации укажуваат дека нападот го извршил бомбаш самоубиец.
🚨 🇵🇰 #FLASHINFO | Une explosion dans une mosquée d’Islamabad (#Pakistan) en pleine prière du vendredi fait plus de 15 morts et 80 blessés.
Le nombre exact de victimes varie encore car les secours sont toujours sur place et les bilans évoluent rapidement. pic.twitter.com/jaHI22BB4u
— Saudi News FR 🆇 (@SaudiNewsFR) February 6, 2026

