Свет
Зеленски му постави ултиматум на НАТО
Украинскиот претседател Володимир Зеленски нема да се појави на самитот на НАТО во Литванија во јули, освен ако алијансата не му ги обезбеди на Киев безбедносните гаранции што ги сака, објави во средата „Фајненшл тајмс“ цитирајќи луѓе запознаени со ова прашање.
„Зеленски јасно им стави до знаење на лидерите на НАТО дека нема да присуствува на самитот во Вилнус, без конкретни безбедносни гаранции и функционален план за членство“, пишува весникот.
Украина официјално поднесе барање да се приклучи на алијансата предводена од САД во септември 2022 година тврдејќи дека колективната одбрана што НАТО им ја обезбедува на членките е неопходна за безбедноста на Киев од Русија. Членот 5 од Северноатлантскиот договор предвидува дека вооружен напад врз една членка на НАТО „ќе се смета за напад врз сите нив“.
И покрај тоа што кандидатурата на Украина доби силна поддршка од нордиските и балтичките земји, како и од Полска, францускиот претседател Емануел Макрон во средата сугерира дека на Киев може да му се понуди „нешто помеѓу безбедноста што му се гарантира на Израел и полноправно членство“.
„Фајненшл тајмс“ цитира четворица неименувани функционери во април, кои посочиле дека САД и Германија се против да му понудат на Киев „подлабоки врски“ со алијансата, вклучително и потенцијален функционален план за членство.
„Ќе бараме начини да ги поддржиме евро-атлантските аспирации на Украина, но во моментот непосредните потреби во Киев се практични и затоа треба да бидеме фокусирани на градење на одбранбените и одвраќачки капацитети на земјата“, изјави минатиот месец Дерек Хоган, највисокиот претставник на Стејт департментот одговорен за европските прашања.
Москва го гледа проширувањето на НАТО кон исток како закана за својата национална безбедност и ја наведе политиката на отворени врати на алијансата како причина за воениот конфликт со Украина.
Рускиот заменик-министер за надворешни работи, Михаил Галузин, неодамна изјави дека неутралноста на Украина е еден од условите за траен мир меѓу Украина и Русија.
Генералниот секретар на НАТО, Јенс Столтенберг, утринава излезе со став дека сите сојузници се согласни Украина да стане членка на алијансата и дека Москва нема право на вето за проширување на НАТО.
Ултиматумот кон НАТО не го спречи Зеленски денеска ненајавено да се појави на самитот на Европската политичка заедница во замокот „Мими“, во источна Молдавија, иако не беше на списокот најавени лидери.
Зеленски беше пречекан од претседателката на Молдавија, Маја Санду, која е и домаќин на самитот, но не даде никакви изјави за медиумите.
Отворањето на самитот, на кој ќе присуствуваат 50-ина европски шефови на држави и влади и високи функционери, е планирано во 11 часот по средноевропско време.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Мерц: Големите сили го прекројуваат светот
Германскиот канцелар Фридрих Мерц денес изјави дека глобалниот поредок заснован на правила не е мртов, и покрај „бурните ветрови“ што ја најавуваат „појавата на светот на големите сили“ и повика на зајакнување на НАТО во Европа, додека им подаде рака на соработка на Соединетите Американски Држави.
Мерц во обраќањето пред членовите на германскиот парламент изјави дека Европа повеќе нема да биде заплашена од царински закани, откако американскиот претседател Доналд Трамп ги повлече своите закани за користење на вакви тарифи против неколку европски земји како оружје за заземање на Гренланд, објави Ројтерс.
„Веќе неколку недели сè појасно го гледаме појавувањето на свет на големи сили. Бурни ветрови дуваат во овој свет и ќе ги почувствуваме нивните ефекти во догледна иднина. Сè повеќе земји низ целиот свет признаваат дека сегашната глобална реорганизација претставува и можност за сите актери кои претпочитаат правила пред самоволие и кои гледаат повеќе предности во слободната и фер трговија отколку во еднострано остварување на исклучив личен интерес“, додаде Мерц.
„Ние сме под притисок од многу страни, Европа секогаш растела кога била под притисок“, рече Мерц во Бундестагот.
Тој додаде дека повторното растење на германската економија е „предуслов за сè друго“.
Мерц најави посебен самит на ЕУ во февруари, чиј главен фокус, според него, ќе биде како ЕУ може да ја врати својата конкурентност.
„Знаеме каде лежат проблемите. Мораме повторно да ја направиме нашата економија конкурентна“, рече Мерц.
Тој додаде дека договорот со јужноамериканската трговска унија „Меркосур“ е неопходен, а исто така го бранеше и договорот за слободна трговија на ЕУ со Индија.
Мерц ги критикуваше изјавите на американскиот претседател Трамп во врска со распоредувањето војници од партнерските земји во Авганистан, без да го спомене своето име.
„Нема да дозволиме ова распоредување да биде оцрнето денес“, рече Мерц.
Германскиот канцелар рече дека Европа мора да зборува со јазикот на политиката на моќ и дека нејзината сопствена одбрана мора да се зајакне.
Свет
Мамдани и Хочул остро го осудија нападот: „Антисемитизмот нема место во Њујорк“
Градоначалникот на Њујорк, Зохран Мамдани, и гувернерката на државата Њујорк, Кети Хочул, денес го осудија нападот врз синагогата, во чиј влез синоќа еден човек намерно се заби со својот автомобил двапати.
Во објава на социјалните мрежи, Мамдани рече дека му е „полесно што никој не е повреден во овој ужасен инцидент“, објави CBS News.
„Ова е длабоко алармантно, особено имајќи го предвид длабокото значење и историјата на оваа институција за многумина во Њујорк и низ целиот свет. Секоја закана за еврејска институција или место за богослужба мора да се сфати сериозно. Антисемитизмот нема место во нашиот град, а насилството или заплашувањето на еврејските жители на Њујорк се неприфатливи“, рече Мамдани.
Гувернерката на Њујорк, Кети Хочул, во објава на Икс изјави дека „нападот врз еврејската заедница е напад врз сите њујорчани“.
„Мојот тим е во координација со полицијата во Њујорк и понуди секаква помош што можеме да ја пружиме во нивната истрага“, рече Хочул.
Њујоршката полиција денес објави дека еден маж намерно удрил двапати со својот автомобил во седиштето на еврејското хасидско движење во Бруклин синоќа, и дека никој не е повреден во инцидентот, кој се истражува како можен злостор од омраза.
Комесарот на полицијата во Њујорк, Џесика Тиш, на прес-конференција изјави дека инцидентот се случил непосредно пред 21 часот по локално време, кога полицајците распоредени пред седиштето на „Хабад“ виделе возач како удира во задната врата од зградата, се движи наназад со возилото, а потоа повторно ја удира истата врата.
Таа изјави дека возачот е уапсен и дека, како превентивна мерка, полицијата во Њујорк ќе ја зголеми безбедноста околу еврејските верски објекти, пренесува Танјуг.
Свет
„Уби повеќе од милион луѓе“: Азаров објасни како Зеленски ќе влезе во историјата
Во последните денови, украинскиот претседател Володимир Зеленски се најде во центарот на остри критики и контрадикторни пораки што доаѓаат и од украинските политички кругови и од меѓународната сцена. Додека некои аналитичари укажуваат на неговата амбиција да влезе во историјата како лидер кој „ја спаси Украина“, други го означуваат како најконтроверзна и корумпирана фигура во модерната историја на земјата.
Поранешниот украински премиер Никола Азаров рече дека Зеленски „дефинитивно ќе влезе во историјата“, но, како што нагласи, како „валкана и црна страница од украинската историја“. Коментирајќи ја изјавата на украинскиот политиколог Володимир Фесенко, кој изјави дека Зеленски сака да биде запаметен како човекот кој ја спаси земјата, Азаров оцени дека таквата амбиција нема основа во вистинските резултати од неговото владеење.
„Нема личност во украинската историја која убил повеќе од милион луѓе, целосно уништил економија, уништил голем дел од територијата и ја лишил земјата од каква било перспектива“, рече Азаров, додавајќи дека токму поради ова, Зеленски мора да влезе во историјата – но во негативен контекст.
Тој потсети дека украинскиот претседател во моментов ги контролира клучните медиуми кои, како што изјави, дејствуваат исклучиво во интерес на сегашната влада. Според него, откако ќе се отстрани таа медиумска рамка, „објективните податоци“ ќе покажат дека Зеленски е „најкорумпираната фигура“, но и „најантипатриотскиот и антиукраински државник кој некогаш имал висока државна функција“.
Фесенко, од друга страна, претходно изјави за „Политико“ дека постојат јасни граници за отстапките што Зеленски е подготвен да ги направи во евентуалните мировни преговори, токму поради желбата да биде претставен во историјата како лидер кој „ја спасил Украина“. Во овој контекст, јавноста веќе шпекулираше за условите под кои Киев би се согласил дури и на сериозни мировни преговори.
Во исто време, поранешниот помошник на украинскиот претседател Леонид Кучма, Олег Соскин, упати јавна покана до Зеленски да отпатува во Москва и да се сретне со рускиот претседател Владимир Путин.
„Само напред и конечно договорете се за сè. Согласете се за агендата – тоа е сè. Дали има други опции по она што се случува во Киев?“, рече Соскин, нагласувајќи дека украинскиот лидер повеќе не е во позиција да поставува услови.
Тој потсети дека Кремљ му понудил на Зеленски целосни безбедносни гаранции на највисоко ниво, но истакна дека сите преговори мора да бидат темелно подготвени. Според него, поканата дошла не само од Москва, туку и од други адреси.
„Путин повторно го поканува Зеленски во Москва преку Ушаков. И Доналд Трамп му го понуди тоа. Сега е ред на Зеленски“, заклучи Соскин.

