Свет
Зеленски му постави ултиматум на НАТО
Украинскиот претседател Володимир Зеленски нема да се појави на самитот на НАТО во Литванија во јули, освен ако алијансата не му ги обезбеди на Киев безбедносните гаранции што ги сака, објави во средата „Фајненшл тајмс“ цитирајќи луѓе запознаени со ова прашање.
„Зеленски јасно им стави до знаење на лидерите на НАТО дека нема да присуствува на самитот во Вилнус, без конкретни безбедносни гаранции и функционален план за членство“, пишува весникот.
Украина официјално поднесе барање да се приклучи на алијансата предводена од САД во септември 2022 година тврдејќи дека колективната одбрана што НАТО им ја обезбедува на членките е неопходна за безбедноста на Киев од Русија. Членот 5 од Северноатлантскиот договор предвидува дека вооружен напад врз една членка на НАТО „ќе се смета за напад врз сите нив“.
И покрај тоа што кандидатурата на Украина доби силна поддршка од нордиските и балтичките земји, како и од Полска, францускиот претседател Емануел Макрон во средата сугерира дека на Киев може да му се понуди „нешто помеѓу безбедноста што му се гарантира на Израел и полноправно членство“.
„Фајненшл тајмс“ цитира четворица неименувани функционери во април, кои посочиле дека САД и Германија се против да му понудат на Киев „подлабоки врски“ со алијансата, вклучително и потенцијален функционален план за членство.
„Ќе бараме начини да ги поддржиме евро-атлантските аспирации на Украина, но во моментот непосредните потреби во Киев се практични и затоа треба да бидеме фокусирани на градење на одбранбените и одвраќачки капацитети на земјата“, изјави минатиот месец Дерек Хоган, највисокиот претставник на Стејт департментот одговорен за европските прашања.
Москва го гледа проширувањето на НАТО кон исток како закана за својата национална безбедност и ја наведе политиката на отворени врати на алијансата како причина за воениот конфликт со Украина.
Рускиот заменик-министер за надворешни работи, Михаил Галузин, неодамна изјави дека неутралноста на Украина е еден од условите за траен мир меѓу Украина и Русија.
Генералниот секретар на НАТО, Јенс Столтенберг, утринава излезе со став дека сите сојузници се согласни Украина да стане членка на алијансата и дека Москва нема право на вето за проширување на НАТО.
Ултиматумот кон НАТО не го спречи Зеленски денеска ненајавено да се појави на самитот на Европската политичка заедница во замокот „Мими“, во источна Молдавија, иако не беше на списокот најавени лидери.
Зеленски беше пречекан од претседателката на Молдавија, Маја Санду, која е и домаќин на самитот, но не даде никакви изјави за медиумите.
Отворањето на самитот, на кој ќе присуствуваат 50-ина европски шефови на држави и влади и високи функционери, е планирано во 11 часот по средноевропско време.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Уапсен сопственикот на барот во Швајцарија каде загинаа 40 млади луѓе
Жак Морети, сопственик на барот Le Constellation во Кранс-Монтана, каде што 40 млади луѓе ги загубија животите, а 116 други беа повредени во пожар на новогодишната ноќ, е уапсен. Неговата сопруга Џесика Морети е ослободена по сослушувањето. Одлуката за негово апсење ја донесе обвинителството во Сион поради ризик од бегство, јавуваат италијанските медиуми.
Морети, француски државјани од Корзика, беа сослушани утрово во Сион по обвинение за убиство, нанесување повреди и палење од небрежност. По повеќе од шест часа сослушување, Жак Морети беше однесен со полициско возило, додека неговата сопруга Џесика ја напушти зградата на обвинителството во придружба на нејзиниот адвокат.
„Моите мисли се цело време со жртвите. Ова е незамислива трагедија и се случи токму во нашиот бар. За тоа сакам да се извинам“, рече таа низ солзи.
Промената во пристапот на обвинителот дојде откако беше откриено дека двојката избришала серија видеа од социјалните медиуми поврзани со трагедијата. Ризикот од уништување на доказите, заедно со ризикот од бегство, ги натера властите да го уапсат. Обвинителството истакна дека Морети е француски државјанин, а Франција не дава лесно екстрадиција.
Адвокатите што ги претставуваат семејствата на жртвите изразија незадоволство од досегашниот тек на истрагата.
„Очекуваме нашите клиенти, семејствата, да добијат одговори, да се чувствуваат слушнати и да ги утврдат сите одговорности, од А до Ш“, рече Ромен Жордан, еден од адвокатите.
Неговиот колега Себастијан Фанти беше уште поостар, критикувајќи ја одлуката за претходно апсење на Морети.
„Требаше веднаш да бидат уапсени за да можат да се соберат сите докази и да се додадат во досието. Тоа беше колосална грешка. Доказ е што успеале да деактивираат дел од нивната веб-страница и да избришат содржина од социјалните мрежи што би можела да биде корисна“, изјави Фанти за швајцарската телевизиска станица Rts.
Во меѓувреме, канцеларијата на обвинителот во Рим започна сопствена истрага за смртта на шест италијански државјани и нареди обдукции на нивните тела, што швајцарските власти не го направија пред нивната репатријација. Оваа одлука ќе им овозможи на семејствата на жртвите пристап до документацијата и да учествуваат во постапката. Обвинителите во Брисел и Париз, исто така, започнаа свои истраги за смртта на нивните граѓани.
За потсетување, вчера се појави и информација дека безбедносните камери наводно ја снимиле сопственичката Џесика Морети како го напушта запалениот клуб носејќи каса со пари во рацете.
Сведоците исто така рекоа дека сопственичката избегала со касата цврсто стегната во рацете додека гостите биле зафатени од пламен. Затоа полицијата ги прегледува сите достапни снимки од клубот, вклучувајќи ги, секако, и оние од надзорните камери кои првенствено го покриваа влезот во барот.
Според досегашните информации, Морети била во клубот во моментот на пожарот со својот син од првиот брак, кој бил и раководител на персоналот, а самата таа претрпела изгореници на раката. Нејзиниот сопруг и ко-сопственик на клубот, Жак, во тоа време бил на друго место.
Снимките од уличните камери наводно го покажуваат драматично различното однесување на мајката и синот. Додека младиот човек одвнатре се обидувал да ги скрши плексиглас панелите на верандата за да ги ослободи заробените гости, таа, како што се појавува на снимката, избегала на улицата – со касата во рацете.
Доколку се потврди автентичноста на снимката, овој детаљ би можел значително да ја влоши правната положба на сопственикот. Таа и нејзиниот сопруг Жак се обвинети за убиство од небрежност, предизвикување телесни повреди и палење, а сопственичката на барот сега би можел да се соочи и со обвиненија за непружање помош.
Обвинителката Беатрис Пилу, исто така, размислува за зголемување на обвиненијата за да вклучи и можна намера за двајцата осомничени. Неколку елементи укажуваат дека сопствениците биле свесни за огромниот ризик за гостите: од лесно запаливите материјали што се користат за таванот и затворените излези за итни случаи, до целосното отсуство на систем за противпожарна заштита и апарати за гаснење пожар.
фото/епа
Свет
Кина предупредува: Повлекувањето на САД од 66 меѓународни организации го поткопува глобалниот поредок
Одлуката на американскиот претседател Доналд Трамп за повлекување на Соединетите Американски Држави од дури 66 меѓународни организации, според оценките на кинеските аналитичари, претставува тежок удар врз глобалниот систем на управување, а истовремено отвора и можности и предизвици за Кина. Додека набљудувачите предупредуваат на долгорочни последици за американското лидерство и создавање вакуум на моќ во клучни области како климата и безбедноста, од Пекинг пристигнуваат остри предупредувања.
Портпаролката на кинеското Министерство за надворешни работи, Мао Нинг, го опиша континуираното повлекување на Вашингтон од мултилатерализмот како потег што „веќе не е новост“, но предупреди дека тој ги поткопува темелите на глобалниот поредок со Обединетите нации во неговиот центар.
„Само функционален мултилатерален систем може да го спречи ‘ширењето на законот на џунглата’ и враќањето на ‘правото на посилниот’ и логиката дека ‘силата е правда’“, порача Мао.
Трамп во средата потпиша извршна наредба со која се суспендира американската поддршка за 31 агенција на Обединетите нации и уште 35 други организации. Како што се наведува во соопштението на Белата куќа, станува збор за тела „кои дејствуваат спротивно на американските национални интереси, безбедноста, економскиот просперитет или суверенитетот“.
Многу од погодените тела се занимаваат со климата, трудот и миграциите, а администрацијата на Трамп ги обвинува за промовирање „воук“ иницијативи. Најзначајна меѓу нив е Рамковната конвенција на ОН за климатски промени – договор што ги поддржува сите главни меѓународни климатски договори.
Излегувањето од климатската рамка на ОН, кое следи по повлекувањето од историскиот Париски договор на почетокот од минатата година, сигнализира поширок тренд на американско напуштање на мултилатерализмот, смета Ли Шоу, директор на Кинескиот климатски центар при Asia Society Policy Institute.
Ли го нарече американското повлекување „тежок удар врз глобалната климатска акција, кој го разградува тешко постигнатиот консензус и претставува најсериозен предизвик за меѓународните климатски напори од усвојувањето на Парискиот договор“. „За светот, одлуката на претседателот Трамп поставува остро прашање: како може да се реши глобалната криза без учество на највлијателната светска сила?“, праша Ли.
Уште од својот прв претседателски мандат, Трамп ги повлече САД од повеќе тела на ОН, вклучително и од Светската здравствена организација, и драстично го намали финансирањето на бројни агенции, принудувајќи ги да ги намалат своите операции.
Шен Дингли, експерт за меѓународни односи од Шангај, објаснува дека обединувачката логика зад овој пристап е политиката „Америка на прво место“, која договорите и организациите ги третира како потрошни алатки. „Соединетите Држави отсекогаш биле мешавина од идеализам и реализам“, изјави Шен. „Од реалистична перспектива, тие ги користат меѓународните организации кога им се корисни и ги отфрлаат кога не се. Тоа нема врска со идеологија, туку исклучиво со корисност.“
Свет
Мелони: Не би поддржала американски напад врз Гренланд, но тие мора да бидат таму
Италијанската премиерка, Џорџа Мелони, денеска изјави дека не верува оти Соединетите Американски Држави ќе употребат воена сила за анексија на Гренланд, предупредувајќи дека таков потег би имал тешки последици за НАТО.
На традиционалната новогодишна прес-конференција, Мелони додаде дека постои потреба од „сериозно и значајно“ присуство на НАТО во арктичкиот регион, вклучително и на Гренланд.
„И понатаму не верувам во хипотезата дека Соединетите Американски Држави би покренале воена акција за да ја преземат контролата врз Гренланд, опција што очигледно не би ја поддржала“, рече Мелони.
„Тоа не би било ни во интерес на САД“
„Верувам дека тоа не би било во ничиј интерес. Мислам дека тоа не би било ни во интерес на Соединетите Американски Држави, да бидам јасна“, додаде италијанската премиерка.
Операцијата на американската војска во која беше соборен лидерот на Венецуела повторно ја поттикна загриженоста околу американските намери кон Гренланд. Белата куќа во вторникот соопшти дека САД разгледуваат повеќе опции за преземање на Гренланд, меѓу кои и употреба на воена сила.
„На сите им е јасно дека тоа значително би влијаело врз НАТО“
Мелони, која важи за една од најблиските европски сојузнички на американскиот претседател Доналд Трамп, изјави дека „на сите им е јасно“ оти секој американски потег поврзан со Гренланд би имал значително влијание врз НАТО. Таа додаде дека токму тоа е причината зошто не верува дека Вашингтон ќе ги реализира своите закани.
Сепак, истакна дека е важно НАТО да го засили своето присуство во арктичкиот регион, како и да ја разбере загриженоста на САД околу потребата од спречување на „прекумерно мешање на други актери кои би можеле да бидат и непријателски расположени“.

