Свет
Зеленски му постави ултиматум на НАТО
Украинскиот претседател Володимир Зеленски нема да се појави на самитот на НАТО во Литванија во јули, освен ако алијансата не му ги обезбеди на Киев безбедносните гаранции што ги сака, објави во средата „Фајненшл тајмс“ цитирајќи луѓе запознаени со ова прашање.
„Зеленски јасно им стави до знаење на лидерите на НАТО дека нема да присуствува на самитот во Вилнус, без конкретни безбедносни гаранции и функционален план за членство“, пишува весникот.
Украина официјално поднесе барање да се приклучи на алијансата предводена од САД во септември 2022 година тврдејќи дека колективната одбрана што НАТО им ја обезбедува на членките е неопходна за безбедноста на Киев од Русија. Членот 5 од Северноатлантскиот договор предвидува дека вооружен напад врз една членка на НАТО „ќе се смета за напад врз сите нив“.
И покрај тоа што кандидатурата на Украина доби силна поддршка од нордиските и балтичките земји, како и од Полска, францускиот претседател Емануел Макрон во средата сугерира дека на Киев може да му се понуди „нешто помеѓу безбедноста што му се гарантира на Израел и полноправно членство“.
„Фајненшл тајмс“ цитира четворица неименувани функционери во април, кои посочиле дека САД и Германија се против да му понудат на Киев „подлабоки врски“ со алијансата, вклучително и потенцијален функционален план за членство.
„Ќе бараме начини да ги поддржиме евро-атлантските аспирации на Украина, но во моментот непосредните потреби во Киев се практични и затоа треба да бидеме фокусирани на градење на одбранбените и одвраќачки капацитети на земјата“, изјави минатиот месец Дерек Хоган, највисокиот претставник на Стејт департментот одговорен за европските прашања.
Москва го гледа проширувањето на НАТО кон исток како закана за својата национална безбедност и ја наведе политиката на отворени врати на алијансата како причина за воениот конфликт со Украина.
Рускиот заменик-министер за надворешни работи, Михаил Галузин, неодамна изјави дека неутралноста на Украина е еден од условите за траен мир меѓу Украина и Русија.
Генералниот секретар на НАТО, Јенс Столтенберг, утринава излезе со став дека сите сојузници се согласни Украина да стане членка на алијансата и дека Москва нема право на вето за проширување на НАТО.
Ултиматумот кон НАТО не го спречи Зеленски денеска ненајавено да се појави на самитот на Европската политичка заедница во замокот „Мими“, во источна Молдавија, иако не беше на списокот најавени лидери.
Зеленски беше пречекан од претседателката на Молдавија, Маја Санду, која е и домаќин на самитот, но не даде никакви изјави за медиумите.
Отворањето на самитот, на кој ќе присуствуваат 50-ина европски шефови на држави и влади и високи функционери, е планирано во 11 часот по средноевропско време.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
(Видео) Републиканците бараат да им се суди на Бил и Хилари Клинтон за нивната поврзаност со Епштајн
Републиканскиот комитет на Претставничкиот дом на САД препорача поранешниот претседател Бил Клинтон и поранешната државна секретарка Хилари Клинтон да се сметаат дека извршуваат прекршување кон Конгресот поради одбивањето да сведочат за нивните врски со покојниот сексуален престапник Џефри Епштајн, што би можело да доведе до кривични обвиненија.
Бил Клинтон беше осуден во Комитетот со 34-8 гласови, а Хилари Клинтон 28-15, при што сите републиканци гласаа за мерките. Следниот чекор е гласањето на целиот Претставнички дом за упатување на случајот до Министерството за правда за можни кривични обвиненија.
Клинтонови тврдат дека судските покани се политички мотивирани и одбиваат да се појават пред одборот, додека Бил Клинтон наводно бил подготвен да сведочи во својата канцеларија во Њујорк, што комитетот го одбил.
Непочитувањето на Конгресот е прекршок казнив со до една година затвор и 100.000 долари. Истрагата на комитетот се однесува на врските на Епштајн со поранешниот претседател и поранешниот државен секретар, додека политичките тензии дополнително се засилија поради соперништвото меѓу Хилари Клинтон и Доналд Трамп во претседателската трка во 2016 година.
Регион
Вучиќ: Отсега па натаму, историјата ќе се пишува поинаку
Претседателот на Србија, Александар Вучиќ вчера, на маргините на Светскиот економски форум во Давос, Швајцарија, изјави дека е сигурно дека Европа и САД повеќе нема да дејствуваат заедно по сите прашања, како што беше случај досега, и дека во одредени ситуации ќе дејствуваат одделно.
Во изјава за Радио-телевизија Србија (РТС), Вучиќ рече дека е можно и дека во некои околности САД и Европа ќе бидат спротивставени едни на други, нагласувајќи дека е важно што поскоро да се разбере оваа реалност.
„Ова е важна лекција за нас и мора да ја разбереме што поскоро, бидејќи до вчера имавме иста група луѓе кои беа проамерикански или прозападно ориентирани, а во исто време и проевропски. Сега работите ќе бидат поинакви“, рече Вучиќ.
Тој додаде дека е убеден дека „едно историско поглавје е затворено“ и дека од сега па натаму историјата ќе се пишува на поинаков начин.
Коментирајќи ги пораките за Гренланд, Вучиќ рече дека, и покрај дипломатските формулации, она што е кажано не може едноставно да се толкува, додавајќи дека Србија не треба да влегува во такви дискусии.
Вучиќ, исто така, оцени дека Европа во иднина се соочува со бројни, воопшто не лесни чекори, кои ќе бараат сериозни одлуки и прилагодувања.
Свет
Откриено е што може да добие Трамп на Гренланд
Американскиот претседател Доналд Трамп вчера објави дека постигнал рамковен договор со НАТО „во врска со Гренланд“, а според „Њујорк тајмс“, дипломатските кругови ја разгледуваат опцијата според која САД би добиле суверенитет над помали делови од територијата на Гренланд со цел таму да воспостават воени бази.
Опцијата што се разгледува е САД да не го купат целиот остров, туку да добијат целосен суверенитет над одредени делови од територијата на Гренланд за воени бази. Ова би било слично на статусот што го има Обединетото Кралство над своите бази на Кипар.

Средба во Давос
Трамп го објави договорот на социјалната мрежа Truth Social по средбата со генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, во Давос, каде што се одржуваше Светскиот економски форум. Тој напиша дека тој и Руте „ја формирале рамката на иден договор во врска со Гренланд и, всушност, целиот арктички регион“, без да даде детали. Додаде дека таквото решение, доколку се спроведе, би било „одлично за САД и сите земји од НАТО“.
Само неколку часа претходно, во говор во Давос, Трамп им рече на европските лидери дека нема да се задоволи со ништо помалку од американска сопственост врз Гренланд, тврдејќи дека тоа е прашање на национална безбедност. Во исто време, тој се обиде да ги ублажи своите пораки велејќи дека САД нема да употребат сила за да ја преземат територијата, но нагласи дека планираат да користат економска и дипломатска моќ за да го „добијат“ Гренланд. Тој повика на „итни преговори“, ги исмеа европските земји како зависни од САД и предупреди дека Данска и другите европски земји би можеле да ги претрпат последиците.
Закани со царини
Тој, исто така, се закани со конкретни мерки. Пред четири дена, Трамп се закани дека ќе воведе високи царини за голем број европски сојузници поради нивната поддршка за статусот на Гренланд како автономна територија на Данска. Но, по средбата со Руте, тој објави дека САД нема да воведат тарифи од 10 проценти за Данска, Норвешка, Шведска, Франција, Германија, Обединетото Кралство, Холандија и Финска од 1 февруари. За време на викендот, тој дури се закани дека ќе ги зголеми тарифите на 25 проценти од 1 јуни.
„Врз основа на тој договор, нема да ги воведувам царините што требаше да стапат на сила на 1 февруари“, рече Трамп.
Иако не ја објави содржината на договорот, тој изјави дека продолжуваат разговорите за американскиот антиракетен штит, кој делумно ќе биде сместен во Гренланд. Во Давос, тој исто така тврдеше дека договорот ќе биде на сила „засекогаш“.
„Имаме концепт за договор. Мислам дека тоа ќе биде многу добар договор за Соединетите Држави, а и за нив. Малку е сложено, но ќе го објасниме тоа подоцна“, изјави Трамп за CNBC.

