Свет
Земјите од НАТО заеднички ќе се бранат и од напади во вселената
Проширувањето на членот 5 од договорот за основање на НАТО, кој денеска ќе биде продолжен, им овозможува на членките на алијансата да одговорат и на напади во вселената.
„Денеска, лидерите на НАТО ќе ја прошират примената на клаузулата за колективна одговорност, односно членот 5 од основачкиот договор на НАТО – ‘сите за еден, еден за сите’, така што членките на алијансата ќе бидат подготвени да одговорат на вселенските напади“, изјави генералниот секретар на НАТО, Јенс Столтенберг.
Членот 5 од основачкиот договор на НАТО вели дека напад врз кој било од 30-те сојузници ќе се смета за напад врз сите. Досега тоа се применуваше само на повеќе традиционални воени напади на копно, море или воздух, а неодамна и во сајбер-просторот.
„На овој самит ќе ставиме до знаење дека, се разбира, секој напад врз вселенските капацитети, како што се сателити и слично, или напад од вселената, може да го активира членот 5“, рече Столтенберг неколку часа пред да претседава со самитот со американскиот претседател Џо Бајден и неговите колеги.
Речиси 2.000 сателити кружат околу Земјата, а со повеќе од половината управуваат членките на НАТО опфаќајќи речиси сè – од мобилни телефони и банкарски услуги до временски прогнози.
Воените команданти се потпираат на некои од нив за навигација, комуникација и за размена на разузнавачки информации. Во декември 2019 година лидерите на НАТО го прогласија вселенскиот простор за петти домен на операциите на алијансата по копно, море, воздух и во сајбер-просторот.
Многу земји членки се загрижени за, како што велат, сè поагресивното однесување на Кина и Русија во вселената. Околу 80 земји имаат сателити, а на тоа поле се појавуваат сѐ повеќе приватни компании.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Мерц повторно патува во Вашингтон
Германскиот канцелар Фридрих Мерц ќе отпатува во Вашингтон на почетокот на март на својата трета посета, во рамките на напорите за ублажување на трансатлантските тензии меѓу европските земји и американскиот претседател Доналд Трамп, објави во петокот германскиот весник „Ди Велт“, повикувајќи се на Ројтерс.
Канцеларијата на Мерц не одговори веднаш на барањето за коментар.
Веста доаѓа околу една недела пред Минхенската безбедносна конференција, годишен собир на високо ниво на експерти за безбедносна политика. На претходната конференција, американскиот потпретседател Џ. Д. Венс остро ги критикуваше европските партнери на САД во НАТО.
Не се очекува Венс да присуствува оваа година, но се очекува да присуствуваат државниот секретар на САД, Марко Рубио, и конгресна делегација.
Свет
(Видео) Експлозија во нелегален рудник во Индија: загинаа најмалку 18 рудари
Најмалку 18 рудари загинаа, а еден е сериозно повреден во експлозија во нелегален рудник за јаглен во североисточната индиска држава Мегалаја. Полицијата соопшти дека спасувачките операции се во тек и дека се стравува дека уште рудари можеби се заробени под земја, објави Би-Би-Си.
#BREAKING At least 18 people were killed in a massive explosion at a coal mine in Jaintia Hills district of Meghalaya state of India, according to local officials #India #meghalaya #blast pic.twitter.com/fLyXDIcBHo
— The South Asia Times (@thesouthasiatim) February 5, 2026
Експлозијата се случила околу 11 часот по локално време во четврток во областа Ист Џаинтија Хилс, во пошумена област на 72 км од главниот град на државата Шилонг. Се верува дека експлозијата во рудникот е предизвикана од динамит.
Шефот на државната полиција, Викаш Кумар, им изјави на новинарите дека несреќата е предизвикана од рударство „со дупки од стаорци“. Опасната практика вклучува употреба на динамит за минирање на тесни тунели низ кои рударите потоа лазат за да извлечат јаглен. Активистите предупредуваат дека методот на рударство продолжил и покрај целосната забрана.
Досега се пронајдени 18 тела, а едно лице со тешки изгореници е однесено во болница во Шилонг, потврди Кумар. Тој додаде дека сè уште не е познато точно колку рудари можеби се заробени под земја.
Свет
Мексико сака да испраќа нафта во Куба, но и да избегне царини
Мексиканските власти бараат начин да испратат гориво во Куба, задоволувајќи ги основните потреби како што се електричната енергија и транспортот, без да предизвикаат одмазда од Вашингтон, кој се закани со царини за земјите што го снабдуваат карипскиот остров со нафта, според четири извори запознаени со ова прашање.
Изворите велат дека високи мексикански претставници разговараат со своите американски колеги за да добијат појасна слика за обемот на заканата со царини што претседателот Доналд Трамп ја наведе во извршна наредба.
На 30 јануари, Трамп потпиша Извршна наредба со која прогласува национална вонредна состојба и воспоставува процес за воведување тарифи на стоки од земји што продаваат или на друг начин испорачуваат нафта на Куба, заштитувајќи ја националната безбедност и надворешната политика на Соединетите Американски Држави од злонамерните дејствија и политики на кубанскиот режим.
Белата куќа го упати Ројтерс на претходните коментари на американскиот претседател, кој им рече на новинарите во понеделник дека Мексико ќе престане да испраќа нафта на Куба, без да објасни зошто го мисли тоа.
Стејт департментот на САД и Канцеларијата на мексиканскиот претседател не одговорија веднаш на барањата за коментар. Министерството за надворешни работи на Мексико соопшти дека нема информации за ова прашање. Куба увезува гориво за две третини од своите енергетски потреби и се бори со зголемени прекини на електричната енергија и долги редици на бензинските пумпи.
Испораките на венецуелска нафта на островот беа прекинати по американската блокада на венецуелските танкери во декември и апсењето на претседателот Николас Мадуро на почетокот на јануари, оставајќи го Мексико како најголем снабдувач на Куба.
Сепак, кон средината на јануари, мексиканската влада ги запре испораките на сурова и рафинирана нафта поради притисок од администрацијата на Трамп. „Разговорите се водат речиси секој втор ден“, рече еден од изворите, кој побара анонимност.
„Мексико не сака царини, но е исто така решено да му помогне на кубанскиот народ“, додаде изворот. Мексико, а особено владејачката партија Морена, долго време одржува идеолошки и историски врски со Куба, а претседателката Клаудија Шајнбаум е под притисок од нејзината коалиција да не ја напушта Хавана.

