Свет
Земјите од НАТО заеднички ќе се бранат и од напади во вселената
Проширувањето на членот 5 од договорот за основање на НАТО, кој денеска ќе биде продолжен, им овозможува на членките на алијансата да одговорат и на напади во вселената.
„Денеска, лидерите на НАТО ќе ја прошират примената на клаузулата за колективна одговорност, односно членот 5 од основачкиот договор на НАТО – ‘сите за еден, еден за сите’, така што членките на алијансата ќе бидат подготвени да одговорат на вселенските напади“, изјави генералниот секретар на НАТО, Јенс Столтенберг.
Членот 5 од основачкиот договор на НАТО вели дека напад врз кој било од 30-те сојузници ќе се смета за напад врз сите. Досега тоа се применуваше само на повеќе традиционални воени напади на копно, море или воздух, а неодамна и во сајбер-просторот.
„На овој самит ќе ставиме до знаење дека, се разбира, секој напад врз вселенските капацитети, како што се сателити и слично, или напад од вселената, може да го активира членот 5“, рече Столтенберг неколку часа пред да претседава со самитот со американскиот претседател Џо Бајден и неговите колеги.
Речиси 2.000 сателити кружат околу Земјата, а со повеќе од половината управуваат членките на НАТО опфаќајќи речиси сè – од мобилни телефони и банкарски услуги до временски прогнози.
Воените команданти се потпираат на некои од нив за навигација, комуникација и за размена на разузнавачки информации. Во декември 2019 година лидерите на НАТО го прогласија вселенскиот простор за петти домен на операциите на алијансата по копно, море, воздух и во сајбер-просторот.
Многу земји членки се загрижени за, како што велат, сè поагресивното однесување на Кина и Русија во вселената. Околу 80 земји имаат сателити, а на тоа поле се појавуваат сѐ повеќе приватни компании.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
„Шарли Ебдо“ на удар поради карикатура за пожарот во Швајцарија
Швајцарски адвокат и неговата сопруга поднесоа кривични пријави против францускиот сатиричен магазин „Шарли Ебдо“ поради карикатура за смртоносниот пожар во барот во познатиот скијачки центар Кран-Монтана во Швајцарија.
Во пожарот што избувна на новогодишната ноќ, загинаа 40 лица, а повеќе од 100 беа повредени. Во петокот, на денот на жалост, Шарли Ебдо објави карикатура на која се прикажани двајца изгорени скијачи со натпис „Les brûlés font du ski“ („Изгорените одат на скијање“), игра на зборови на „Les Bronzés font du Ski“, наслов на француски комедија од 1979 година. На карикатурата се наоѓа знакот „Кран-Монтана“ и зборовите „комедија на годината“ во долниот десен агол.
Le dessin du jour, par #Salch pic.twitter.com/YbmVqpO3X2
— Charlie Hebdo (@Charlie_Hebdo_) January 9, 2026
Објавувањето предизвика бран на негодување во Швајцарија. Двојката поднесе жалба до канцеларијата на државниот обвинител во кантонот Вале против „Шарли Ебдо“ и карикатуристот Ерик Салх. Тие тврдат дека карикатурата го крши швајцарскиот кривичен закон за прикажување на насилство, го нарушува достоинството на жртвите и ја тривијализира трагедијата со хумор.
Контроверзноста доаѓа само неколку дена по 11-годишнината од терористичкиот напад врз „Шарли Ебдо“. На 7 јануари, Франција ја одбележа 11-годишнината од терористичкиот напад врз канцелариите на списанието во Париз во 2015 година од страна на вооружени лица. Годишнината повторно ги отвори дебатите за границите на сатирата и слободата на изразување, што го прави најновото објавување особено чувствително.
Во барањето, двојката бара покренување кривична истрага и, во случај на осуда, исплата на обештетување на сите жртви на трагедијата.
Свет
Зголемени цените на станбените недвижности во ЕУ
Во третиот квартал од 2025 година, цените на станбените недвижности, мерени според индексот на цени на станбени недвижности, се зголемија за 5,1 процент во Еврозоната и за 5,5 проценти во Европската Унија во споредба со истиот квартал од претходната година.
Во споредба со вториот квартал од 2025 година, цените на станбените недвижности се зголемија за 1,6 проценти и во Еврозоната и во Европската Унија, објави Европската канцеларија за статистика.
Меѓу земјите-членки за кои се достапни податоци, една земја забележа годишен пад на цените на станбените недвижности во третиот квартал од 2025 година, додека дваесет и пет земји забележаа годишен пораст.
Падот е регистриран во Финска (3,1 процент), додека најголем раст е забележан во Унгарија (21,1 процент), Португалија (17,7 проценти) и Бугарија (15,4 проценти).
Во споредба со претходниот квартал, цените се намалија во пет земји-членки, а се зголемија во дваесет и една земја-членка.
Најголем пад е забележан во Луксембург (3,1 процент), Финска (2,2 проценти) и Словенија (1,1 процент), додека најголем раст е постигнат во Латвија (5,2 проценти), Словачка (4,9 проценти) и Португалија (4,1 процент).
Свет
Медиуми: Руските напади и зимата најтешките за Киев
Последните неколку недели претставуваат еден од најтешките периоди за украинските вооружени сили од почетокот на војната, поради интензивните напади на руската армија врз клучната инфраструктура на Украина, објави швајцарскиот весник „Ноје Цирхер Цајтунг“.
Во анализата на овој весник се наведува дека украинската страна се соочува со исклучително тешка ситуација, која е дополнително отежната од зимските услови.
„Можеме отворено да зборуваме за најтешката ситуација од почетокот на војната. Зимата е историски сојузник на руската армија“, истакнува изданието, додавајќи дека нападите врз енергетската и транспортната инфраструктура значително ги намалиле можностите на украинските вооружени сили.
Порано беше објавено дека во Киев имало речиси целосен прекин на електричната енергија, што предизвикало сериозни прекини во функционирањето на градот и секојдневниот живот на населението.
Во меѓувреме, во Соединетите Американски Држави се појавија изјави со кои се бара одговорност за поразите на украинските сили на бојното поле.
Во исто време, пратеникот на Врховната рада, Богдан Кичак, предупреди дека поради продлабочувањето на енергетската криза во главниот град, дел од жителите на Киев би можеле да бидат принудени да се евакуираат, доколку ситуацијата во снабдувањето со електрична енергија и греење дополнително се влоши.

