Свет
Кинески воени бродови се појавуваат на неочекувани места: сојузниците на САД загрижени
Кинески воени бродови пловат покрај австралискиот брег повеќе од три недели, доаѓајќи на 350 километри од Сиднеј, изведувајќи борбени вежби без преседан во близина на Нов Зеланд. Вежбите беа започнати без официјално известување и предизвикаа вознемиреност во двете океански земји. Кинеската поморска моќ повеќе не е ограничена на Јужното Кинеско Море или Тајванскиот теснец, туку стана речиси реалност, пишува CNN.
Кинески воени бродови се забележани и во близина на Виетнам и Тајван. Кина не се извини, туку тврди дека го почитува меѓународното право, а кинеските медиуми сугерираат дека западните земји треба да се навикнат на кинеските воени бродови во блиските води.
Во минатото, партнерите на Вашингтон наоѓаа утеха во нивните силни врски со САД, но тоа беше пред бурната средба на Доналд Трамп со украинскиот претседател Володимир Зеленски и одлуката на американскиот претседател да ја прекине помошта за Украина. Овој настан предизвика вознемиреност во главните градови низ Пацификот. Многумина се прашуваат – ако САД ѝ свртат грб на Украина, дали ќе го направат истото во Азија кога ќе се соочи со Пекинг, анализираат медиумите.
Зближувањето на Трамп со Русија и заладувањето на односите со Европа ја зголемија вознемиреноста во индо-пацифичкиот регион, каде што многу нации очекуваат САД да ја контролираат кинеската агресија. Аналитичарите велат дека сојузниците, кои долго време се потпираа на САД да обезбедат безбедносни гаранции што им овозможија да ги ограничат сопствените трошоци за одбрана, сега се прашуваат што ќе бара администрацијата на Трамп за возврат.
Австралија се погрижи светот да биде свесен за движењата на Кина во меѓународните води во Јужниот Пацифик, објавувајќи дневни информации за нивната локација. Секретарот за одбрана Ричард Марлс рече дека податоците ќе бидат анализирани за да се утврди што точно прави Кина и каква порака има намера да испрати.
Амбасадорот на Кина во Австралија, Ксијао Киан, тврди дека Кина не претставува никаква закана за Австралија, сигнализирајќи дека треба да се очекуваат повеќе воени бродови: „Како голема сила во овој регион, нормално е Кина да испраќа свои бродови да извршуваат различни видови активности“.
Питер Дин, директор за надворешна политика и одбрана во Центарот за американски студии на Универзитетот во Сиднеј, вели дека Трамп сака мир во Украина; сепак, ја игнорира загриженоста на Зеленски за долгорочната одржливост на тој мир без мерки за држење на Путин под контрола. „Се чини дека Трамп сака мир по секоја цена, но не нужно праведен и траен мир. Прашањето е како изгледа договорот. Колку е тој подготвен да се откаже?“
Дури и пред судирот на Трамп со Зеленски, присуството на кинески воени бродови покрај нејзините брегови го привлече вниманието на Австралија кон AUKUS, безбедносен договор со САД и Обединетото Кралство. Загриженоста настана откако британски новинар го праша американскиот претседател дали разговарал за AUKUS со британскиот премиер.
„Што значи тоа?“ одговори Трамп. Британскиот министер за финансии Скот Бесент коментираше: „Мислам дека ќе треба да ги ограничиме прашањата на оние што може да ги разбере“.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Туск: Полска е лојален сојузник на САД, но никогаш нема да биде вазал
Полскиот премиер Доналд Туск денес изјави дека Полска е сигурен и лојален сојузник на САД, но дека никогаш нема да биде вазал, ниту на САД ниту на други земји.
„Советот за мир е многу иновативен, многу оригинален потфат, но не сите негови аспекти ѝ одговараат на Полска. И треба да можете да разговарате со вашиот најголем сојузник за тоа. Тие односи не можат да се темелат на тоа некој постојано да кимнува со главата и да се обидува да добие нешто со методот на ласкање. Бидејќи тоа не функционира“, рече Туск утрово пред да замине на неформалниот самит на Европската Унија.
Пристапувањето на Полска во Советот за мир на Трамп беше една од главните теми на Советот за национална безбедност на Полска вчера, каде што претседателот Карол Навроцки, кој е идеолошки близок до движењето MAGA, ја критикуваше владата за одбивање на поканата испратена од најважниот сојузник на Полска.
„Полска е верен, лојален, доверлив, предвидлив сојузник на САД и никој не треба да ме убедува во тоа. Тоа е надвор од дискусија. Секој што ги загрозува тие односи ги поткопува темелите на полската безбедност. Но, Полска во тој сојуз, барем додека сум премиер, нема да биде вазал. Лојален, доверлив, верен сојузник, но не и вазал“, рече денес Туск.
Премиерот додаде дека забележал оти понизноста кон САД не им користи на подлизурковците, а одбивањето на владата да ѝ дозволи на Полска да се приклучи на Мировниот совет, што е контроверзно за многу други земји, го нарече „претпазлив пристап“.
„Можеби околностите ќе се променат. Многу земји што се важни за нас имаат слични или други сомнежи, ние сме во добро друштво. Отворени сме за предлози, но тие мора да бидат безбедни за нашата земја и искрени“, рече Туск.
За време на шестчасовната седница, Националниот совет за безбедност ја разгледа новата европска програма за набавка на оружје и модернизација на воената индустрија – SAFE, каде што на Полска ѝ беа доделени дури 44 милијарди евра меки заеми.
Опозицијата и претседателот се вознемирени од фактот што програмата SAFE не предвидува купување американско оружје, додека премиерот Туск предупреди дека за време на владеењето на сега опозициската конзервативна партија „Право и правда“, која сега лобира за американско оружје, само една четвртина од расходите оделе во домашната полска воена индустрија, додека во владините проекти на Туск финансирани од програмата SAFE, 80 проценти од средствата ќе одат во полската воена индустрија и набавка на оружје.
Регион
„Не сум магионичар“: Кос за идејата сите земји од Западен Балкан да влезат во ЕУ одеднаш
„Живееме во геополитички чувствително време. Може да има мир во Украина и тоа ќе донесе нова реалност во Европа“, изјави европската комесарка за проширување Марта Кос.
Црна Гора би можела да ги заврши техничките преговори до крајот на годината, објави европската комесарка за проширување Марта Кос.
Таа го кажа ова во интервју за телевизијата Н1.
На прашањето што конкретно може да направи Европската Унија (ЕУ) за да му помогне на регионот, како и на изјавата на новинарката на Н1 дека парите и предупредувањата не се доволни, дека може да се види дека ЕУ ја губи информациската војна во регионот, особено во Србија, а делумно и во Босна, и дека дипломатскиот јазик не помага, Кос рече дека не прифаќа „критики дека не сме успешни во проширувањето“.
„Две од четирите водечки земји се од Западен Балкан. Црна Гора би можела да ги заврши техничките преговори до крајот на годината, а Албанија е следна. Ова е успех. Живееме во геополитички чувствително време. Може да има мир во Украина, а тоа ќе донесе нова реалност во Европа. Ако го забрзаме процесот, ќе ги разгледаме сите кандидати, но мора да има јасна посветеност. Не е доволно само да се хармонизира законодавството, треба да ја почувствувам и видам политичката волја. Процесот на пристапување не е само технички, туку зависи и од земјите-членки“, рече Кос.
На прашањето што мисли за идејата сите земји-кандидатки да влезат во ЕУ одеднаш, Кос рече: „Да можев, би сакала сите земји, особено од Западен Балкан, да влезат заедно“.
„Но, јас не сум магионичар. Ако има промени, внимателно ќе ја разгледаме секоја земја. Проширувањето мора да ја направи ЕУ посилна, а не послаба. Ова е цел што мора да ја постигнеме заедно“, рече Кос.
Свет
Фон дер Лајен го објави планот „Една Европа, еден пазар“
Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, денес објави дека на следниот формален самит на Европската унија (ЕУ) во март, ќе го претстави акциониот план „Една Европа, еден пазар“, со детални рокови и цели за зајакнување и обединување на европската економија, додека во исто време оцени дека Европскиот систем за трговија со емисии (ETS) има јасни предности и механизми за контрола на цената на јаглеродот.
Според Јуроњуз, Фон дер Лајен на прес-конференцијата по самитот на лидерите на ЕУ изјави дека акциониот план содржи пет клучни области – административно поедноставување, единствен пазар, енергија, дигитализација и трговија.
Во март, комисијата ќе претстави детален план за понатамошен развој на единствениот пазар од 450 милиони потрошувачи, вклучително и унија на пазарот на капитал што би овозможила попродуктивно користење на околу 10 трилиони евра заштеди што моментално се наоѓаат на банкарски сметки, објави Ројтерс.
Зборувајќи за ETS, претседателката на ЕК нагласи дека системот има елементи што овозможуваат модулација на цената на јаглеродот во случај на негов прекумерен раст или неповолни економски околности, преку таканаречената „резерва за стабилност на пазарот“.
Додаде дека ЕУ детално ќе ги разгледа овие елементи во рамките на планираниот преглед на ETS, кој е закажан за третиот квартал од оваа година, за системот да остане ефикасен и прилагодлив на актуелните економски и климатски предизвици.
Европските лидери се состанаа денес на неформален самит во белгиската покраина Лимбург, а фокусот на разговорот беше конкурентноста на европската економија, пренесува Танјуг. Еден ден претходно, на индустрискиот самит во Антверпен, претставниците на европската индустрија ги презентираа своите приоритети пред највисоките претставници на ЕУ, барајќи пониски цени на енергијата, намалување на регулаторните оптоварувања и посилна конкурентност во споредба со Кина и Соединетите Американски Држави.

