Свет
Меркел: Ако Путин ја нападнеше Украина во 2008 година, ќе ја прегазеше
Ангела Меркел пред околу една година ја напушти функцијата германска канцеларка како хероина на слободниот свет. На прошталната церемонија на канцеларката која помина 16 години на чело на Германија, по нејзина желба беше пуштена песната на „мајката на панкот“ Нина Хаген „Du hast den Farbfilm vergessen“.
„Тоа беше желба на самоуверена Германка, во која порасна оваа девојка од Источна Германија“, пишува „Дер Шпигел“, кој неодамна ја посети во нејзината канцеларија во Берлин, каде што пишува политички мемоари со својата верна долгогодишна секретарка.
Воопшто не е променета, коментира авторот и опишува колку е смирена, како до неа да не стигнуваат вести за светските настани. Нема критика за нејзиното наследство, кое се чини дека секој ден сè повеќе бледнее.
Меркел вели дека „би сакала малку помирен политички период по нејзиното пристигнување“, бидејќи, „посветила многу време на Украина“.
„Но, тоа не ја изненади“, признава авторот за „Шпигел“. Договорот од Минск веќе е еродиран.
„Во летото 2021 година, по состанокот на Бајден со Путин, Емануел Макрон и јас сакавме да организираме продуктивен преговарачки формат во Европскиот совет. Некои беа против тоа, а јас веќе немав сила да протуркам. Сите знаеја дека ќе заминам. Некои коментираа дека тоа е прашање за големите земји. Истото се случи и со мојата проштална посета на Москва. За Путин си важен ако имаш политичка моќ. Тој тогаш го донесе Лавров со себе. Обично се среќававме лице в лице“, објаснува Меркел.
Немаше прашање таа да остане. Време беше за некој нов. На внатрешен план таа требаше одамна да се пензионира. А на полето на надворешната политика веќе некое време не е успешна во своите политики. Едноставно беше време за нов пристап. Така, тој застанува за секунда и додава: „ Но, не можете сега да се однесувате како сè да биде во ред со вистинскиот пристап“.
Во пензија Меркел има време за серии како Круната, Вавилон Берлин, но и серијата „Минхен: На работ на војна“ за тоа дали Хитлер можел да биде запрен. Во нејзината нарација, пишува „Шпигел“, Минхен во 1938 година звучи малку како Букурешт во 2008 година, во која Германија, со Меркел на чело, рече „не“ на пристапот на Украина кон НАТО.
„Сега таа е силна, добро утврдена земја. Тогаш војската на Путин би ја прегазила“, вели Меркел.
Таа вели дека би понудила совет доколку ја прашаат. Сепак, никој не се јавил да ја праша. Меркел ја следеше средбата во Шангај на телевизија и виде како се менуваат односите меѓу казахстанскиот претседател Касим-Јомарт Токаев и Путин.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Украина и Русија почнаа втор круг мировни преговори во Абу Даби
Украински и руски преговарачи денеска во Абу Даби почнаа втор круг преговори за завршување на војната, со посредство на САД.
Дводневните трилатерални средби следат по изјавата на украинскиот претседател Володимир Зеленски, кој рече дека Русија го искористила минатонеделниот „енергетски“ прекин на огнот — договорен со помош на САД — за да натрупа муниција, при што во вторникот нападнала со рекорден број балистички проектили.
„Во Абу Даби започна уште еден круг преговори. Преговарачкиот процес започна во трилатерален формат — Украина, САД и Русија“, соопшти на Телеграм главниот украински преговарач Рустем Умеров.
Тој додаде дека тимовите ќе се среќаваат и во одвоени групи за да разговараат за специфични теми, по што ќе следи заедничка средба за усогласување на ставовите.
Изминатата година, администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп ги охрабруваше и Киев и Москва да најдат компромис за ставање крај на четиригодишниот конфликт, кој започна со руската инвазија врз Украина во февруари 2022 година. Но, двете страни остануваат на различни позиции околу клучните точки и покрај неколкуте рунди разговори со американски претставници.
Најчувствителни теми се: Барањето на Москва Киев да се откаже од територии кои сѐ уште ги контролира, судбината на нуклеарната централа Запорожје — најголемата во Европа — која се наоѓа на територија под руска окупација. Русија бара повлекување на украинските сили од целата источна област Доњецк, вклучително и утврдените градови кои претставуваат силни упоришта на украинската одбрана. Украина, пак, предлага конфликтот да се замрзне долж сегашната линија на фронтот и одбива какво било еднострано повлекување.
Свет
Повеќе од една третина од случаите на рак во светот можеле да се спречат, покажува нова анализа
Речиси 40 отсто од случаите на рак во светот во 2022 година биле поврзани со причини кои можеле да се спречат, според глобална анализа објавена во вторникот во списанието Nature Medicine.
Анализата е објавена во пресрет на Меѓународниот ден за борба против ракот, кој се одбележува на 4 февруари.
Истражувањето го водела Изабел Сориоматарам од Меѓународната агенција за истражување на ракот (IARC) во Лион, а утврдено е дека тутунот, алкохолот и инфекциите биле најчестите ризик-фактори.
„Околу 30 отсто од карциномите кај жените и 45 отсто кај мажите можеле да се избегнат“, покажува анализата.
Вкупно, од 18,7 милиони нови случаи на рак регистрирани на глобално ниво во 2022 година, околу седум милиони биле потенцијално спречливи, што претставува приближно 38 отсто од вкупниот број.
Истражувачите користеле глобални податоци за да ги поврзат новите случаи на рак со фактори на ризик за кои постои докажана причинско-последична поврзаност со болеста. Истражувањето ги вклучувало и однесувачките ризици како пушење, како и изложеност на еколошки и професионални ризици.
Во субсахарска Африка, 38 отсто од случаите на рак кај жените биле потенцијално спречливи, во споредба со околу 25 отсто во северна Африка и западна Азија. Во тие региони, инфекциите биле водечки спречливи причини.
Во Европа, САД, Канада и Австралија, тутунот бил најдоминантен ризик-фактор.
Коавторот на истражувањето, Андре Илбави од Светската здравствена организација (СЗО), изјавил дека овие наоди даваат прв глобален увид во уделот на случаите на рак кои може да се припишат на ризици што можат да се спречат. Тој истакнал дека разбирањето на регионалните модели може да им помогне на владите и на поединците да преземат насочени мерки за намалување на ризикот од рак.
Изабел Сориоматарам додала дека справувањето со причините кои можат да се спречат е еден од најефикасните начини за ограничување на растечкиот глобален товар од рак, за кој, според податоците на СЗО, се предвидува дека би можел да порасне за 50% до 2040 година, ако сегашните трендови продолжат.
Свет
Во Иран, жените добија дозвола да возат мотоцикли и скутери
Првиот потпретседател на Иран, Мохамад Реза Ареф, ја потпиша резолуцијата, која беше одобрена од Советот на министри на крајот на јануари, а со која на жените им се дава дозвола за возење мотоцикли и скутери.
Жените во Иран сега можат формално да добијат возачка дозвола за мотоцикли и скутери, објавува агенцијата „Илна“, со што се завршува долгогодишната правна несигурност околу возењето на овие двотркални возила, објавува „Фигаро“.
Според сообраќајниот закон, на жените не им било експлицитно забрането да ги возат, но во пракса властите не им издавале дозволи.
Поради оваа двосмисленост, жените биле законски одговорни во случај на несреќа, дури и кога самите биле жртви.
Законот сега ја обврзува сообраќајната полиција да „обезбеди практична обука за кандидатките, да организира испит под директен надзор на полицијата и да им издава возачки дозволи за мотоцикли на жените“, прецизираше „Илна“.
По Исламската револуција во 1979 година, на жените им беше забрането да се занимаваат со одредени активности некое време, а посебен предизвик за нив беа правилата за облекување – тие мораа да ја покријат косата со шамија (хиџаб) во јавност и да носат скромна облека.

