Свет
НАТО бара Русија да го врати Крим, Путин таму денеска отвори две нови електрани
Северноатланската алијанса по повод, како што велат од таму, петгодишнината од анексијата на Крим од страна на Русија, во соопштение оцени дека овој чин претставува кршење на меѓународното право и голем предизвик за евро-атлантската безбедност.
„Силно го осудуваме овој чин кој не го признаваме, ниту некогаш ќе го признаеме. Ја повикуваме Русија да го врати Крим под контрола на Украина“, се вели во официјалното соопштение на НАТО.
Во него, членките на НАТО ја потврдуваат својата целосна посветеност на суверенитетот и територијалниот интегритет на Украина, како што се вели, во рамки на меѓународно признатите граници и територијални води.
„Крим е територијата на Украина“, јасно се наведува во соопштението.
Алијансата исто така изразува длабока загриженост во врска со кршењето на човековите права кое, како што се истакнува, руските власти де факто го спроведуваат врз нелегално присвоениот Крим, и тоа против Украинците, кримските Татари и припадниците на локалните заедници.
Во меѓувреме, и покрај ваквите меѓународни реакции, рускиот претседател Владимир Путин денеска отвори две нови електрани на Крим, откако на полуостровот во Црното Море пристигна за да ја одбележи, како што се вели, петгодишнината од повторното спојување на оваа области со Русија.
Централите кои се наоѓаат во градовите на Севастопољ и Симферопољ, делумно беа стартувани минатата година, но денешната свеченост го означи моментот кога тие почнуваа да работат со полн капацитет.
Претходно, портпаролот на Путин, Дмитриј Песков, изјави дека церемонијата ќе покаже дека Крим конечно е во можност во целост да ги исполни своите енергетски потреби. Пред преземањето, Украина задоволувала 80 отсто од побарувачката за електрична енергија на полуостровот.
Украина сака да да го добие назад Крим, кој и натаму од повеќето земји е признаен како украинска територија, пишува агенцијата „Ројтерс“.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Повеќе од 6.000 луѓе загинаа во задушувањето на протестите во Иран, над 41.800 уапсени
Активистите во вторник објавија дека најмалку 6.126 лица се убиени во задушувањето на протестите низ Иран, со стравувања дека вистинскиот број е многу поголем. Во исто време, група американски носачи на авиони пристигна на Блискиот Исток за да предводи евентуален американски воен одговор на кризата, објавува Политико.
Тензиите на Блискиот Исток растат
Две милиции поддржани од Иран на Блискиот Исток сигнализираа дека се подготвени да извршат нови напади. Овој потег веројатно има за цел да го поддржи Иран откако американскиот претседател Доналд Трамп се закани со воена акција поради убиствата на мирни демонстранти или ако Техеран започне масовни егзекуции по демонстрациите.
Иран постојано се закануваше дека ќе го вовлече целиот Блиски Исток во војна, дури и додека неговата воздушна одбрана и војска сè уште се опоравуваат од војната што ја започна Израел против него во јуни.
Сојузниците на Иран во хаос
Ниту Хутите ниту Катаиб Хезболах не учествуваа во 12-дневната војна на Израел против Иран, за време на која САД ги бомбардираа иранските нуклеарни постројки. Нивната неподготвеност да се вклучат е показател за нередот што продолжува да ја мачи самопрогласената „Оска на отпорот“ на Иран откако се соочи со израелски напади за време на војната против Хамас во Појасот Газа.
Детали за извештајот на активистите
Новите бројки беа објавени во вторник од страна на американската новинска агенција на активисти за човекови права (HRANA), која се покажа како точна во претходните немири во Иран. Групата ја потврдува секоја смрт преку мрежа на активисти на терен.
Агенцијата ги идентификуваше мртвите, меѓу кои најмалку 5.777 демонстранти, 214 членови на силите поврзани со владата, 86 деца и 49 цивили кои не учествуваа во протестите. Повеќе од 41.800 луѓе беа уапсени во репресијата, се додава во извештајот.
Иранската влада објави значително пониски бројки
Асошиејтед Прес не можеше независно да го процени бројот на жртви бидејќи властите во Исламската Република го прекинаа пристапот до интернет и ги блокираа телефонските повици.
Иранската влада објави многу помал број на жртви од 3.117, наведувајќи дека 2.427 биле цивили и членови на безбедносните сили, додека останатите ги етикетираше како „терористи“.
Свет
Индија и ЕУ постигнаа историски договор
Индија и Европската Унија вчера постигнаа историски договор за слободна трговија, кој индискиот премиер Нарендра Моди го нарече „мајка на сите договори“, зборувајќи денес на Неделата на енергија во Индија.
Тоа создава заеднички пазар од две милијарди луѓе во време кога трговските врски се тестираат поради зголемените геополитички тензии, објави CNBC.
Europe and India are making history today.
We have concluded the mother of all deals.
We have created a free trade zone of two billion people, with both sides set to benefit.
This is only the beginning.
We will grow our strategic relationship to be even stronger. pic.twitter.com/C7L1kQQEtr
— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) January 27, 2026
Поддршка за клучните индустрии
Моди рече дека договорот, кој ги надополнува постојните договори на Индија со Велика Британија и Европската асоцијација за слободна трговија, ќе биде особено стимулирачки за клучните сектори на индиската економија.
„Им честитам на нашите колеги во текстилниот сектор, скапоцените камења и накитот, како и во секторите за кожа и обувки. Овој договор ќе се покаже како голем поттик за нив“, рече Моди. Деталите од договорот се очекува да бидат објавени по завршувањето на самитот Индија-ЕУ денес.
Одговор на американските царини
За Њу Делхи, кој се соочува со казнени американски царини, договорот претставува значително олеснување. Откако поранешниот американски претседател Трамп воведе царини од 50 проценти во август минатата година, Индија активно бара алтернативни пазари за својот извоз.
Ова е четвртиот голем трговски договор што Индија го склучила оттогаш, по договорите со Обединетото Кралство, Оман и Нов Зеланд.
Според Европската комисија, вредноста на трговијата меѓу Индија и ЕУ во 2024 година надминала 120 милијарди евра, што ја прави Унијата најголем трговски партнер на Њу Делхи.
Европа
Америка ѝ нуди на Украина гаранции и оружје, но бара многу болни отстапки кон Русите
Администрацијата на Доналд Трамп ѝ соопшти на Украина дека безбедносните гаранции на САД се условени од тоа Киев да се согласи на мировен договор што веројатно би вклучувал отстапување на регионот Донбас на Русија, според осум лица запознаени со преговорите.
Вашингтон, исто така, навести дека ќе ѝ вети на Украина повеќе оружје за да ја зајакне својата мирнодопска војска ако, како цена за мир со Русија, се согласи да ги повлече своите сили од делови од источниот регион што го контролира, изјавија две лица запознаени со разговорите, објави Фајненшл тајмс.
Украинскиот претседател Володимир Зеленски се надеваше дека ќе потпише безбедносни гаранции и повоен „план за просперитет“ со Соединетите Американски Држави уште овој месец, давајќи му предност на Киев во идните преговори со Москва.
Но, Вашингтон сега сигнализира дека американските безбедносни обврски зависат од постигнувањето договор со Русија. Украинските и европските претставници го опишаа ставот на САД како обид да се принуди Киев да направи болни територијални отстапки што Москва ги бараше во кој било договор.
„Американците одложуваат секој пат кога треба да потпишат гаранции“
САД сè уште не дале конечно одобрение за каков било договор, иако Зеленски рече дека текстовите за безбедносни гаранции што ги разговарал со претседателот Доналд Трамп во Давос минатата недела се „100 проценти подготвени“. Висок украински функционер рече дека е сè понејасно дали САД ќе се обврзат. „Тие одложуваат секој пат кога треба да се потпишат гаранциите“, рече функционерот.
Откако Трамп и Зеленски се сретнаа во Вашингтон минатиот месец, американските функционери рекоа дека понудата за безбедносни гаранции на САД „нема да биде на маса засекогаш“, без да образложат. Украина сака да ги потврди безбедносните гаранции на САД пред да се откаже од која било територија.
Америка бара од Украинците да го предадат она што Путин не може воено да го освои
Сепак, САД веруваат дека Киев мора да се откаже од Донбас за да се стави крај на војната и вложуваат малку напор да извршат притисок врз рускиот лидер Владимир Путин да се откаже од едно од своите најтврдоглави барања, изјавија луѓе запознаени со ова прашање за FT.
Руските сили не успеаја целосно да го освојат Донбас речиси четири години, и покрај тоа што напредуваат со неверојатна цена на жртви, кои оваа година се проценуваат на околу 30.000 војници месечно.

