Свет
Најлошото допрва доаѓа, алармантно предупредување на научниците за клима
Недостиг на вода, глад, исчезнување на одредени видови животни и растенија, животот на Земјата, неизбежно ќе се трансформира со климатските промени за 30 години или дури и порано, се предупредува во извештајот на ООН.
Нацрт-извештајот, напишан од стотици научници од Меѓународниот панел за климатски промени, осцилира помеѓу апокалиптичниот тон и надежта што им се дава на луѓето да ја променат својата судбина со непосредни и драстични мерки.
Извештајот за проценка на 4.000 страници е многу поалармантен од претходниот од 2014 година. Иако неговите главни заклучоци нема да се променат, тој нема да биде официјално објавен дури до февруари 2022 година, откако ќе биде одобрен со консензус од 195 земји-членки.
Без оглед на стапката на намалување на емисиите на стакленички гасови, разорните ефекти на затоплувањето врз природата и човештвото ќе се забрзаат и ќе станат болно опипливи дури и пред 2050 година, предупредуваат научниците.
„Животот на Земјата може да се опорави од големите климатски промени со развивање во нови видови и создавање нови екосистеми“, се забележува во техничкото резиме на Извештајот.
„Најлошото допрва следува, со многу повеќе импликации по животот на нашите деца и на нашите внуци отколку на нас“, тврдат научниците.
Ефектите се сериозни и ќе бидат посилни, дури и ако се намалат емисиите на СО2.
За некои животни и видови на растенија може да биде дури и доцна.
„Ненадејните загуби се зголемуваат во сите системи за производство на храна“, се вели во извештајот, посочувајќи ги климатските опасности како главен двигател.
Според предвидувањата, повеќе од 80 милиони луѓе би можеле да умрат од глад до 2050 година, 130 милиони би можеле да западнат во екстремна сиромаштија во рок од десет години, а стотици милиони жители на крајбрежните градови ќе бидат загрозени од почести поплави предизвикани од покачување на нивото на морето, што пак ќе доведе до значителни миграции.
Извештајот исто така ја нагласува опасноста од каскадни ефекти. Некои региони (Источен Бразил, Југоисточна Азија, Централна Кина) може да бидат погодени од три или четири истовремени временски непогоди или дури и повеќе: топлина, суша, циклони, пожари, поплави, болести пренесени од комарци.
Но и покрај алармантните заклучоци, во извештајот сепак постои доза на надеж. Човештвото сè уште може да ја насочи својата судбина кон подобра иднина.
„Потребна ни е радикална трансформација на процесите и однесувањето на сите нивоа: поединци, заедници, компании, институции и влади“, се тврди во извештајот.
„Треба да ги редефинираме нашиот начин на живот и потрошувачката“, сметаат научниците.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Вицепремиер во новата бугарска влада поднесе оставка само еден ден по положувањето заклетва
Бугарскиот вицепремиер Стоил Цицилеков, поднесе оставка 24 часа откако положи заклетва во парламентот и ја презеде функцијата.
„Чесните избори се поважни од секој поединец“, изјави тој на брифинг, образложувајќи ја својата одлука.
Во врска со обвинувањата упатени против него – поврзани со поседување марихуана и управување возило во алкохолизирана состојба – Цицилеков изјави дека има чисто досие.
„Немам обвиненија, немам пресуди, немам важечки ограничувања во моментов“, рече тој и додаде дека во случајот незаконски биле користени архиви и објавени лични податоци. Цицилеков истакна дека неговото професионално искуство не било доведено во прашање и најави дека ќе ги бара своите права по судски пат, пренесува „Инвестор.бг“.
Пратеници од партијата „Има таков народ“ ги објавија обвинувањата против Цицилеков и коментираа дека имаат сомнежи оти тој има забрана да учествува во мисии на Европската унија за набљудување избори.
„Чесните избори се приоритет за оваа влада“, изјави вицепремиерот, посочувајќи дека својата одлука ја усогласил со привремениот премиер Андреј Ѓуров. По разговори во тимот било оценето дека личноста на вицепремиерот за чесни избори може да ѝ наштети на каузата, по што Цицилеков поднел оставка.
Нападите врз него се насочени кон Владата и кон спроведувањето чесни избори, изјави и премиерот на привремената техничка влада, Андреј Ѓуров.
„За нас има нешто многу поважно од политичката битка и од тоа кој ќе извлече краткорочни политички поени од овој чин“, додаде тој.
Претходно денеска, претседателката Илијана Јотова изјави дека ќе потпише барање за оставка од Стоил Цицилеков. Таа претходно посочи дека не сноси одговорност за составот на кабинетот, но повика на соодветни мерки доколку обвинувањата се покажат како основани.
Свет
Шведска студија: Една петтина од жените воопшто не сакаат да раѓаат деца
Истражување на „Афтонбладет“ покажува дека 22 отсто од жените во Шведска на возраст од 20 до 45 години воопшто не сакаат деца, додека таков став имаат само 8 проценти од мажите. Резултатите укажуваат на загрижувачки демографски трендови и го објаснуваат падот на стапката на плодност низ Европа.
Минатата година стапката на плодност во Шведска падна на 1,43 – најниско ниво откако се води статистика од 1749 година. Просекот во ЕУ е 1,38. За одржување на бројот на населението без миграција потребни се околу 2,1 деца по жена.
Според податоците, најниска стапка имаат Малта (1,06), Шпанија (1,12) и Литванија (1,18), а највисока Бугарија (1,81) и Франција (1,66).
Мартин Колк, професор по демографија на Универзитетот во Стокхолм, оценува дека разликите меѓу желбите на жените и мажите за родителство се слични со трендовите во земји со многу ниска плодност како Јапонија, Јужна Кореја, Шпанија и Италија. Тој посочува дека останува прашањето дали младите ќе имаат деца подоцна или целосно ќе се откажат од родителството.
Најчести причини што ги наведуваат младите жени во Шведска за одложување на мајчинството се стабилни приходи, соодветен партнер, подобро домување и сигурна работа. Раѓањето деца сè повеќе се гледа како планиран проект, кој бара исполнување на повеќе услови.
Демографите предупредуваат и на таканаречена „демографска инерција“ – намалувањето на бројот на жени во репродуктивна возраст значи дека дури и мало подобрување на стапката на плодност нема брзо да го зголеми бројот на новородени. Во некои земји, како Италија, трендот можеби веќе тешко ќе се промени без имиграција.
Свет
Ерик Дејн една недела пред неговата смрт: „Се обидувам да си го спасам животот“
Ерик Дејн почина на 54-годишна возраст по битка со амиотрофична латерална склероза (АЛС), потврди неговото семејство. Ѕвездата на серијата „Вовед во анатомија“ (Grey’s Anatomy) остави зад себе и силна порака за борбата против болеста.
„Се обидувам да си го спасам животот и, ако моите постапки можат да ги поместат работите напред за мене и безброј други, задоволен сум“, рече тој во интервју за Time100 објавено минатата недела.
Неговото семејство го опиша како страствен застапник за свеста и истражувањето за дегенеративната болест. Тие додадоа дека тој бил решен да направи разлика за другите што се борат во истата борба.
АЛС е дегенеративна болест за која нема лек и постепено ги ослабува мускулите сè додека лицето повеќе не може да функционира самостојно. Со текот на времето, пациентите повеќе не можат да јадат или дишат без помош. Дејн јавно ја откри својата дијагноза во април минатата година, а пациентите со АЛС обично живеат помеѓу две и пет години по дијагнозата.
Во интервјуто, тој зборуваше за своите напори за подигање на свеста за болеста и обезбедување средства за истражување. Тој се приклучи на одборот на директори на Target ALS и им помогна да ја постигнат својата цел да соберат половина милион долари. Тој, исто така, ја започна иницијативата I AM ALS, со цел да обезбеди 1 милијарда долари федерално финансирање за истражување на болеста.
„Неопходно е да го споделам моето патување со што е можно повеќе луѓе затоа што повеќе не чувствувам дека мојот живот е само мој“, рече тој претходно, објаснувајќи зошто јавно зборува за својата дијагноза.
Тој призна во „Добро утро Америка“ дека дијагнозата го направила „лут“ и дека ја изгубил функцијата на десната рака, а се плашел дека може да ја изгуби функцијата на левата. Во јануари 2026 година, тој требаше да добие награда за неговиот придонес во истражувањето на АЛС, но не можеше да присуствува поради, како што рече, „физичките последици од АЛС“.

