Свет
На советот НАТО – Русија во Брисел се расправале за распадот на Југославија
Денешниот состанок на заедничкиот совет НАТО – Русија во Брисел од разговори за Украина се претвори во дискусија за распадот на Југославија.
Според неофицијалните информации на хрватските медиуми, Русите го отвориле прашањето за распадот на Југославија со тврдењето дека НАТО ја разби Југославија со своите бомбардери, што според Русите е само еден во низата докази дека воената алијанса била агресивна во проширувањето на поранешните социјалистички држави.
На ваквите руски тврдења прв одговорил претставникот на Хрватска, амбасадорот Марио Нобило.
Средбата, секако, се одржала зад затворени врати, a деталите неофицијално говорат дека за овој дел од разговорот со Русите, кој се однесува на распадот на Југославија, јавно проговорил и генералниот секретар Јенс Столтенберг.
Новинарите на прес-конференција го прашаа Столтенберг како тој одговори на тврдењата на Русија дека улогата на НАТО во Југославија и Либија е контроверзна.
Столтенберг потврди и дека за време на состанокот на советот НАТО – Русија, претставниците на Хрватска, Словенија и на Црна Гора зеле збор и разговарале за тоа што навистина се случило за време на распадот на Југославија, а што е спротивно на она што денеска го кажаа Русите.
„Неколку сојузници, кои беа дел од поранешна Југославија, многу јасно кажаа дека Југославија не се распадна поради НАТО, туку поради внатрешни причини, внатрешни конфликти. НАТО дојде подоцна за да спречи злосторства“, рече Столтенберг.
„Целата идеја дека НАТО е виновен за распадот на Југославија е погрешна. Требаше да се запрат злосторствата, првин во БиХ, а потоа и во Косово. Но, во тој момент Југославија веќе се распадна“, додаде генералниот секретар на алијансата.
Извори на хрватските медиуми наведуваат дека средбата на сојузниците од НАТО со Русите, веднаш по иницирањето на темата за распадот на Југославија, станала поемотивна и добила посилен тон. Наводно Хрватите го смениле тонот на разговорот, сакале да нагласат дека Русија може да биде конструктивен играч во меѓународната безбедносна политика. Тие изјавиле дека за време на распадот на Југославија, Русија била конструктивна и активно соработувала со западните сили.
Акумулацијата на руски војници на руска територија во близина на границата со Украина сè уште ги остава сојузниците цврсто убедени дека Русија се подготвува за голема инвазија, па НАТО сака да види деескалација на руската страна.
И условите што Москва неодамна ги постави за НАТО, вклучително и писмени гаранции дека нема да има повеќе проширување на НАТО на исток и барање силите на НАТО да се повлечат на линиите од 1997 година, пред да се прошират во Централна и Источна Европа, за време на состанокот убедливо се отфрлени од сите триесет сојузнички земји.
Сојузниците ги потврдија политиката на отворени врати на НАТО и правото на секоја нација да избира свои безбедносни аранжмани.
„Сојузниците јасно ставија до знаење дека нема да се откажат од нивната способност да се заштитат и бранат меѓусебно, вклучително и присуството на трупите на НАТО во источниот дел на алијансата“, изјави генералниот секретар Јенс Столтенберг на прес-конференција по советот НАТО – Русија.
Како и на средбата во Женева во понеделникот, на која Американците и Русите разговараа за истото прашање, на денешната средба во Брисел ништо не беше решено, беа утврдени само позициите на двете страни, со очекување дека дијалогот може да продолжи, но со условот Русија да ги намали тензиите.
НАТО е заинтересиран за дијалог со Русите за некои важни прашања за кои веќе неколку години не се разговарало во дијалогот.
Тоа се теми, како: новиот договор за контрола на вооружувањето, договорот за потранспарентно спроведување на воените вежби, за намалување на опасноста од сајбер-напади и слично. НАТО, едноставно, не сака да зборува за најголемите желби на Русија напишани во два предлога за безбедносни договори, кои Москва ги испрати до САД и НАТО со желба да ги склучи и со тоа да ја промени безбедносната архитектура на Европа.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Чудните светли линии на Меркур сугерираат дека сепак не е „мртов“
Најмалата планета во Сончевиот систем, Меркур, можеби крие голема тајна. Според новите модели, необичните светли ленти што се протегаат низ неговите кратери и падини веројатно се знак за неодамнешна геолошка активност. Ова откритие сугерира дека Меркур, спротивно на претходните претпоставки на астрономите, не е геолошки „мртва“ и неинтересна планета, туку дека нејзиниот „пеколен пејзаж“ е сè уште активен, пишува Science Alert.
До неодамна, научниците знаеја само за мал број од овие светли ленти, официјално наречени линеи. Но, астрономот Валентин Бикел од Универзитетот во Берн и неговите колеги од Астрономската опсерваторија во Падова спроведоа студија што вклучуваше 402 такви формации. Нивната работа овозможува сосема нова слика за Меркур како изненадувачки нестабилна планета, со оглед на тоа што е мало небесно тело без атмосфера кое се лади веќе 4,5 милијарди години.
Користејќи машинско учење, тимот анализираше 100.000 слики со висока резолуција направени помеѓу 2011 и 2015 година. Тие открија дека долгите светли линии на површината на Меркур се претежно групирани на падините на кратерите свртени кон сонцето, иако не секогаш изгледа дека потекнуваат од постоечки вдлабнатини.
Се смета дека ваквите геолошки формации на други планети би еродирале брзо. Затоа, авторите на студијата претпоставуваат дека лентите на Меркур сè уште се формираат и развиваат денес. Со други зборови, тие не се траги од турбулентно минато, туку од сегашноста на планетата, поттикната од протокот на топлина и испарливи материи, како што е сулфурот, под површината.
Бикел објаснува можен механизам: „Испарителните материи можеби стигнале до површината од подлабоките слоеви преку мрежа од пукнатини во карпите, создадени од претходен удар.“
Повеќето од лентите, велат истражувачите, се чини дека потекнуваат од светли вдлабнатини познати како „шуплини“. Се верува дека овие шуплини се создадени и со ослободување на испарливи материи и обично се наоѓаат плитко под површината или по должината на рабовите на големи ударни кратери.
Тимот се надева дека ќе ја потврди својата хипотеза со нови слики од Меркур од мисиите на Европската вселенска агенција (ESA) и Јапонската агенција за истражување на вселената (JAXA). Доколку површината на Меркур е навистина сè уште активна, наскоро треба да добиеме подетален увид. Студијата е објавена во списанието Nature Communications Earth & Environment.
Свет
(Видео) Трамп: Не спиев на состанокот, само ги затворив очите
Дали спиеше или му беше досадно? За американскиот претседател Доналд Трамп, сè е, како што вели тој, во окото на набљудувачот.
Трамп рече дека не спиел, туку дека му било досадно, за време на состанокот на кабинетот во декември, кога постојано ги затворал очите.
„Некои луѓе рекоа дека ги затворил очите. Гледајте, беше доста досадно“, рече Трамп, предизвикувајќи смеа кај службениците во кабинетот на Белата куќа.
„Не спиев. Само ги затворив очите затоа што сакав да излезам оттаму. Патем, не спиев. Не спијам многу“, додаде тој.
This is elder-abuse territory. The Trump family should be held accountable for letting this happen. pic.twitter.com/cbbMMm93qf
— Republicans against Trump (@RpsAgainstTrump) December 2, 2025
На 79 години и во својот последен мандат, Трамп се обидува да ги отфрли сомнежите за сопствената виталност.
Тој често им се фали на новинарите за својата ментална подготвеност, им нареди на помошниците да објават повеќе од неговиот распоред и повремено се поигрува со идејата за трет мандат, и покрај уставните ограничувања.
Во претходните администрации, состаноците на кабинетот беа во голема мера затворени за камерите и се сметаа за рутински.
За Трамп, тие станаа еден вид сцена на која тој и неговиот тим ги истакнуваат достигнувањата за кои веруваат дека се недоволно објавени од медиумите.
Во еден случај минатата година, состанок емитуван во живо траеше повеќе од три часа, веројатно неговото најдолго јавно појавување пред камера.
Свет
(Видео) Луѓето се враќаат на Месечината за прв пат по 50 години
За прв пат по повеќе од половина век, човештвото се подготвува да се упати кон Месечината.
Мисијата „Артемис II“ на НАСА, чие лансирање е закажано за 6 февруари, ќе однесе четири астронаути на десетдневно патување околу Месечината, по што тие повторно ќе влезат во атмосферата на Земјата со рекордна брзина од околу 40.000 километри на час.
Who would you take with you on a trip around the Moon?
As we prepare to send our Artemis II astronauts around the Moon, we’d love to know who’s on your dream team. Use the hashtag #NASAMoonCrew and we may share yours during the launch broadcast: https://t.co/2cTxQZwOYf pic.twitter.com/UNvEJsVbSS
— NASA (@NASA) January 26, 2026
Иако мисијата не вклучува слетување, таа е клучен чекор во планот на САД за воспоставување долгорочно човечко присуство надвор од ниската орбита на Земјата, објавува „Еуроњуз“.
„Артемис II“ е втората мисија во програмата „Артемис“ на НАСА, започната во 2017 година со цел враќање на луѓето на Месечината и евентуално испраќање астронаути на Марс. Мисијата следи по успешниот тест лет без екипаж на „Артемис I“, кој орбитираше околу Месечината кон крајот на 2022 година.
For the crew of Artemis II, their mission will soon be reality. Learn about the challenges they face and the teamwork required to fly around the Moon.
Episode 2 of Moonbound is live—and free to watch on NASA+: https://t.co/NtKmF2gywp pic.twitter.com/KBHBmVYYd6
— NASA (@NASA) January 29, 2026
Астронаутите ќе летаат во новиот вселенски брод „Орион“, кој ќе биде лансиран во вселената со Space Launch System (SLS). Ова ќе биде прв пат луѓе да летаат во овие вселенски летала и прв пат човечки екипаж да се приближи до Месечината од „Аполо 17“ во 1972 година.
За разлика од идните мисии, „Артемис II“ не е дизајнирана за да слетуваат астронаути на површината на Месечината. Наместо тоа, екипажот ќе орбитира околу Месечината, ќе помине зад нејзината далечна страна и ќе се врати на Земјата. Мисијата е замислена како сеопфатен тест на системите што ќе се користат за идните слетувања.
НАСА го користи овој лет за да докаже дека нејзините вселенски летала, ракети и технологии за одржување на живот се безбедни и сигурни за патување на луѓето во длабоката вселена. Сценариото на мисијата „Артемис II“ потсетува на „Аполо 8“ во 1968 година, кога астронаутите за прв пат се прошетаа околу Месечината без да слетаат.

