Свет
Отворено ново поглавје на соработка, во Иран пристигнуваат моќни системи: „Ова менува сè“
Во март руски производител на оружје покани делегација од Иранци да ги обиколи нејзините фабрики за оружје. Имаше 17 гости кои беа почестени со ручеци и културни претстави, а последниот ден ја обиколија фабриката што го произведува она што долго време беше на списокот на желби на Техеран – напредни руски системи за противвоздушна одбрана за соборување непријателски авиони.
Централата „НПП старт“ во Екатеринбург е под санкции на САД поради поддршка на руската војна против Украина. Меѓу нивните производи се мобилни лансери и други компоненти за противвоздушни системи, вклучително и моќниот руски „С-400“ за кој воените аналитичари проценуваат дека може да детектира и уништи „стелт“ борбени авиони управувани од пилотите на Израел и Соединетите Американски Држави, пренесува „Јутарњи лист“.
Во обелоденетиот руски документ, кој е дел од украдените ирански имејлови објавени од хакерска група во февруари, посетата се опишува како обиколка и гледање излози на научниот и техничкиот потенцијал и производствените способности што Русија може да му ги понуди на Иран. Сепак, не е познато дали посетата доведе до целосно купување, но таа е симболична за она што разузнавачите го нарекуваат продлабочување на стратешкото партнерство меѓу Москва и Техеран во двете години од почетокот на руската инвазија на Украина.
Иран отвори ново опасно поглавје во односите со Русија во 2022 година со тоа што се согласи да испорача илјадници борбени беспилотни летала и проектили за да ѝ помогне на Москва во нејзината војна против Украина. Тие зајакнати односи сега придонесуваат за солиден договор меѓу Москва и Техеран вклучувајќи го и ветувањето на Кремљ дека ќе го снабдува својот сојузник со напредни борбени авиони и технологија за противвоздушна одбрана, ресурси што би можеле да му помогнат на Техеран да ја зајакне својата одбрана од какви било идни воздушни напади од страна на Израел или САД, како што проценуваат европските и блискоисточните разузнавачи и експертите за оружје, од кои некои разговарале за „Вашингтон пост“ под услов да останат анонимни.
Не е познато колку системи се испорачани и распоредени, но руската технологија може да го претвори Иран во многу пострашен противник, со подобрена способност за соборување авиони и проектили, велат официјални лица и експерти.
Договорите за оружје, чии детали не се објавени, се дел од пошироката соработка, која вклучува производство на воени беспилотни летала во Русија, споделување технологија за спречување пречки и процена на оружјето распоредено против силите опремени од НАТО во Украина, соопштија разузнавачите и експертите за вооружување. Соработката носи значителни придобивки за двете земји подигајќи го статусот на Иран од ниво на помал сојузник на стратешки партнер.
„Тоа веќе не е динамика покровител – клиент, каде што Русија ја има целата моќ“, вели Хана Нот, директорка на програмата Eurasia Nonproliferation во непрофитната организација James Martin Center for Nononiferation Studies.
„Иранците имаат корист од оваа промена. Природата на нивната врска оди подалеку од обичната испорака на нештата. Има и трансфер на знаење, има и нематеријални придобивки“, додава.
Претставниците на разузнавањето зборуваат за договори склучени во тајност за снабдување на Иран со „су-35“, еден од најспособните руски ловци бомбардери, што потенцијално би значело драматична надградба на иранските воздухопловни сили, кои главно се состојат од обновени американски и советски авиони изградени пред 1979 година. Москва исто така вети дека ќе обезбеди техничка помош со иранските шпионски сателити, како и помош за изградба на ракети за испраќање повеќе сателити во вселената, изјавија официјални лица.
Во исто време нема јавен доказ дека авионите „су-35“ навистина биле испорачани, а причината за доцнењето на реализацијата на таа работа може да биде доцнењето на плаќањето од страна на Техеран, вели добро запознаен со американското и блискоисточното разузнавање во врска со оваа тема.
Кога станува збор за одбранбените ресурси, Иран долго време бара напредни руски противвоздушни системи за да ги заштити своите нуклеарни и воени капацитети од можни американски или израелски напади. Во 2007 година Техеран склучи договор за купување на рускиот систем за противвоздушна одбрана „С-300“, но Москва ја одложи испораката поради притисокот од САД и европските сили.
Самонаметнатата забрана за испорака заврши во 2016 година, а иранскиот „С-300“ стана оперативен во 2019 година. Оттогаш Иран се обиде да го купи рускиот уште понапреден систем „С-400“, но не е познато дали Москва го испорача. Некои варијанти на системот „С-400“ се опремени со радари што може да ја поништат стелт-технологијата што ја користат модерните борбени авиони. Русија ги распореди „С-400“ за да ги заштити своите воени бази во Сирија и тие претставуваат потенцијална смртоносна закана за американските и израелските авиони, кои повремено оперираат во сирискиот воздушен простор.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Трамп испрати скандалозно писмо до Норвежаните: Нема Нобел? Тогаш заборавете на мирот
Претседателот на САД, Доналд Трамп, испрати скандалозно писмо до норвешкиот премиер Јонас Гар Сторе, објавуваат сите водечки норвешки медиуми, во кое го информира дека „не се чувствува обврзан да работи исклучиво на мирот“, со оглед на тоа што „неговата земја одлучи да не му ја додели Нобеловата награда за мир“.
„Драг Јонас, бидејќи вашата земја одлучи да не ми ја додели Нобеловата награда за мир, иако спречив најмалку осум војни, повеќе не се чувствувам обврзан да размислувам само за мир, иако тоа секогаш ќе биде доминантно, но сега можам да размислувам за тоа што е добро и исправно за Соединетите Американски Држави. Данска не може да го заштити Гренланд од Русија или Кина. Зошто би требало да има какви било „права на сопственост“?“, се вели во пораката на Трамп.
„Нема пишани записи; само еден брод се закотвил таму пред стотици години, но и ние сме прикотвиле бродови таму. Јас направив повеќе за НАТО од која било друга личност од неговото основање, а сега НАТО треба да направи нешто за Соединетите Американски Држави. Светот не е безбеден ако немаме целосна контрола врз Гренланд. Ви благодарам! Претседателе ДЈТ“, се вели во пораката на Трамп до норвешкиот премиер.
Норвешкиот дневен весник „Верденс Ганг“ ја објавува следната реакција од Сторе: „Можам да потврдам дека ова е порака што ја добив во недела попладне од претседателот Трамп. Таа дојде како одговор на кратката порака до претседателот што ја испратив претходно истиот ден во мое име и во име на претседателот на Финска, Александар Стаб.“
Пораката на Трамп, која стигна и до неколку европски амбасадори во Вашингтон, прв ја објави новинарот на PBS, Ник Шифрин. Пораката предизвика неверување во Норвешка. Медиумите постојано истакнуваат дека норвешката влада нема никаква врска со доделувањето на Нобеловата награда.
Трамп очигледно не ја преболел одлуката на Нобеловиот комитет во декември да ја додели наградата за мир за 2025 година на венецуелската опозициска политичарка Марија Корина Мачадо, иако таа лично му го врачи златниот медал на Нобел во Вашингтон пред неколку дена.
Во меѓувреме, Нобеловиот комитет повтори дека „оригиналниот лауреат останува во историјата како добитник на наградата, дури и ако медалот или дипломата подоцна дојдат во посед на некој друг“. Лауреатот не може да ја сподели наградата со други, ниту пак може да се пренесе откако ќе биде доделена. Нобеловата награда за мир, исто така, никогаш не може да се одземе.
„Во пораката до Трамп, го пренесовме нашиот став против неговите царини насочени кон Норвешка, Финска и други земји. Ја нагласивме потребата од деескалација на размената на зборови и побаравме телефонски разговор меѓу Трамп, Стаб и мене во текот на денот. Одговорот на Трамп дојде кратко откако ја испративме пораката. Изборот на Трамп беше да ја сподели пораката со другите лидери во земјите од НАТО“, изјави Сторе за VG:
„Ставот на Норвешка за Гренланд е јасен. Гренланд е дел од Кралството Данска и Норвешка целосно го поддржува во ова прашање. Во врска со Нобеловата награда за мир, постојано му ставам до знаење на Трамп она што е добро познато, дека наградата ја доделува независен Нобелов комитет, а не норвешката влада“, заклучи тој.
фото/Depositphotos
Свет
Американската војска целосно се повлече од Ирак
Ирачката влада вчера објави дека американските сили завршиле со „целосно повлекување“ од воените инсталации на федералната територија на земјата, што не го вклучува полуавтономниот регион Курдистан, каде што сè уште се наоѓаат американските сили, пишува CNN.
Според соопштението на ирачкото Министерство за одбрана, последниот контингент американски советници ја напуштил воздухопловната база Ал-Асад во покраината Анбар во западен Ирак, која е домаќин на американските сили повеќе од две децении. Во соопштението се додава дека коалицијата за борба против групата Исламска држава, предводена од САД, се повлече од седиштето на Заедничката оперативна команда, оставајќи ги објектите под целосна контрола на ирачките безбедносни сили.
Сепак, американските сили сè уште се присутни во воздухопловната база Харир во покраината Ербил, која се наоѓа во регионот Курдистан. Централната ирачка влада нема целосна контрола врз курдскиот регион во северен Ирак, бидејќи тој е автономен федерален ентитет со сопствена влада, парламент и безбедносни сили, како што е признато од ирачкиот устав.
Намалувањето на бројот на американски војници трае веќе неколку години, откако ирачката влада го побара тоа во 2023 година. Военото присуство на САД во Ирак значително се промени од инвазијата во 2003 година, а на својот врв САД имаа 170.000 војници во Ирак.
Поранешниот претседател Барак Обама ги повлече американските сили од земјата во 2011 година, но околу 5.000 војници беа прераспоредени во Ирак во 2014 година на барање на ирачката влада за да помогнат во борбата против ИСИС. Од декември 2021 година, кога американската војска објави крај на својата борбена улога во земјата, САД имаа околу 2.500 војници во Ирак во советодавна и поддржувачка улога.
Повлекувањето доаѓа во услови на регионални тензии меѓу САД и Иран, додека американскиот претседател Доналд Трамп размислува дали да го нападне Иран во услови на смртоносни улични протести против авторитарниот режим во земјата. Американските сили стационирани во базата Ал-Асад беа цел на десетици напади од страна на Иран и групи поддржани од Техеран во текот на годините.
фото/Depositphotos
Свет
Трамп: Данска не успеа да ја отстрани руската закана од Гренланд, време е да се направи тоа
Претседателот на САД, Доналд Трамп, изјави дека Данска не успеала да направи ништо за да ја отстрани „руската закана“ од Гренланд, велејќи: „Сега е време и тоа ќе се направи!“
„НАТО ѝ кажува на Данска веќе 20 години дека мора да ја отстрани руската закана од Гренланд. За жал, Данска не успеа да направи ништо во врска со тоа“, напиша Трамп во објава на Truth Social.
Белата куќа, данското претседателство со Европската унија и данското Министерство за надворешни работи не одговорија веднаш на барањето на „Ројтерс“ за коментар.
Трамп постојано инсистира дека нема да прифати ништо помалку од сопственост на Гренланд, автономна територија на Данска. Лидерите на Данска и Гренланд инсистираат дека островот не е на продажба и не сака да биде дел од Соединетите Американски Држави.
Во саботата, Трамп се закани со бран зголемување на царините за европските сојузници сè додека на САД не им биде дозволено да го купат Гренланд.
Растечкото присуство на Кина и Русија го прави Гренланд од витално значење за безбедносните интереси на САД, тврди Трамп. Данските и други европски претставници истакнаа дека Гренланд веќе е вклучен во колективниот безбедносен сојуз на НАТО.
фото/Depositphotos

