Свет
Отворено ново поглавје на соработка, во Иран пристигнуваат моќни системи: „Ова менува сè“
Во март руски производител на оружје покани делегација од Иранци да ги обиколи нејзините фабрики за оружје. Имаше 17 гости кои беа почестени со ручеци и културни претстави, а последниот ден ја обиколија фабриката што го произведува она што долго време беше на списокот на желби на Техеран – напредни руски системи за противвоздушна одбрана за соборување непријателски авиони.
Централата „НПП старт“ во Екатеринбург е под санкции на САД поради поддршка на руската војна против Украина. Меѓу нивните производи се мобилни лансери и други компоненти за противвоздушни системи, вклучително и моќниот руски „С-400“ за кој воените аналитичари проценуваат дека може да детектира и уништи „стелт“ борбени авиони управувани од пилотите на Израел и Соединетите Американски Држави, пренесува „Јутарњи лист“.
Во обелоденетиот руски документ, кој е дел од украдените ирански имејлови објавени од хакерска група во февруари, посетата се опишува како обиколка и гледање излози на научниот и техничкиот потенцијал и производствените способности што Русија може да му ги понуди на Иран. Сепак, не е познато дали посетата доведе до целосно купување, но таа е симболична за она што разузнавачите го нарекуваат продлабочување на стратешкото партнерство меѓу Москва и Техеран во двете години од почетокот на руската инвазија на Украина.
Иран отвори ново опасно поглавје во односите со Русија во 2022 година со тоа што се согласи да испорача илјадници борбени беспилотни летала и проектили за да ѝ помогне на Москва во нејзината војна против Украина. Тие зајакнати односи сега придонесуваат за солиден договор меѓу Москва и Техеран вклучувајќи го и ветувањето на Кремљ дека ќе го снабдува својот сојузник со напредни борбени авиони и технологија за противвоздушна одбрана, ресурси што би можеле да му помогнат на Техеран да ја зајакне својата одбрана од какви било идни воздушни напади од страна на Израел или САД, како што проценуваат европските и блискоисточните разузнавачи и експертите за оружје, од кои некои разговарале за „Вашингтон пост“ под услов да останат анонимни.
Не е познато колку системи се испорачани и распоредени, но руската технологија може да го претвори Иран во многу пострашен противник, со подобрена способност за соборување авиони и проектили, велат официјални лица и експерти.
Договорите за оружје, чии детали не се објавени, се дел од пошироката соработка, која вклучува производство на воени беспилотни летала во Русија, споделување технологија за спречување пречки и процена на оружјето распоредено против силите опремени од НАТО во Украина, соопштија разузнавачите и експертите за вооружување. Соработката носи значителни придобивки за двете земји подигајќи го статусот на Иран од ниво на помал сојузник на стратешки партнер.
„Тоа веќе не е динамика покровител – клиент, каде што Русија ја има целата моќ“, вели Хана Нот, директорка на програмата Eurasia Nonproliferation во непрофитната организација James Martin Center for Nononiferation Studies.
„Иранците имаат корист од оваа промена. Природата на нивната врска оди подалеку од обичната испорака на нештата. Има и трансфер на знаење, има и нематеријални придобивки“, додава.
Претставниците на разузнавањето зборуваат за договори склучени во тајност за снабдување на Иран со „су-35“, еден од најспособните руски ловци бомбардери, што потенцијално би значело драматична надградба на иранските воздухопловни сили, кои главно се состојат од обновени американски и советски авиони изградени пред 1979 година. Москва исто така вети дека ќе обезбеди техничка помош со иранските шпионски сателити, како и помош за изградба на ракети за испраќање повеќе сателити во вселената, изјавија официјални лица.
Во исто време нема јавен доказ дека авионите „су-35“ навистина биле испорачани, а причината за доцнењето на реализацијата на таа работа може да биде доцнењето на плаќањето од страна на Техеран, вели добро запознаен со американското и блискоисточното разузнавање во врска со оваа тема.
Кога станува збор за одбранбените ресурси, Иран долго време бара напредни руски противвоздушни системи за да ги заштити своите нуклеарни и воени капацитети од можни американски или израелски напади. Во 2007 година Техеран склучи договор за купување на рускиот систем за противвоздушна одбрана „С-300“, но Москва ја одложи испораката поради притисокот од САД и европските сили.
Самонаметнатата забрана за испорака заврши во 2016 година, а иранскиот „С-300“ стана оперативен во 2019 година. Оттогаш Иран се обиде да го купи рускиот уште понапреден систем „С-400“, но не е познато дали Москва го испорача. Некои варијанти на системот „С-400“ се опремени со радари што може да ја поништат стелт-технологијата што ја користат модерните борбени авиони. Русија ги распореди „С-400“ за да ги заштити своите воени бази во Сирија и тие претставуваат потенцијална смртоносна закана за американските и израелските авиони, кои повремено оперираат во сирискиот воздушен простор.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Нови откритија за Епстин и елитата: објавени документи за контакти со Бил Гејтс, политичари, принц – тврдел и дека цимерот во затворот сакал да го убие
Американското Министерство за правда објави нови милиони документи поврзани со случајот на Џефри Епстин, со што повторно се отворија прашањата за неговите врски со влијателни личности, околностите на неговата смрт и заштитата на жртвите.
Во објавената преписка, Епстин во 2011 година му пишувал на британскиот политичар Питер Манделсон дека имал „монструозна забава“ со Бил Гејтс во Сиетл. Во документите има и фотографија од Гејтс, кој претходно изјави дека средбите со Епстин биле „голема грешка“ и дека не бил вмешан во нелегални активности.
Дополнително, Хауард Латник, американски министер за трговија во администрацијата на Доналд Трамп и поранешен директор на финансиската компанија Кантор Фицџералд, со години бил сосед на Џефри Епстин на Менхетен. Иако Латник претходно тврдеше дека по една средба го прекинал секој контакт со Епстин, згрозен од она што го видел, новооткриените документи покажуваат дека години подоцна го поканил на донаторска вечера за Хилари Клинтон, објави Си-Ен-Ен.
Според е-пошта од неодамна објавените списи на Епстин, Латник во ноември 2015 година испратил порака до долгогодишната асистентка на Епстин, со која го поканил на донаторска вечера на Демократската партија за Хилари Клинтон, која тој ја организирал.
Не е познато дали Епстин присуствувал на настанот.
Во друг сет документи, Кети Румлер, главна правна советничка во Голдман Сакс и поранешна советничка на Белата куќа во администрацијата на Барак Обама, во преписка од декември 2015 година го нарекла Џефри Епстин „прекрасен“ и напишала дека го „обожава“, објави Си-Ен-Ен.
Од е-поштата произлегува дека во тој период Епстин ѝ резервирал и платил патување во Европа во прва класа.
Документите откриваат и дека Илон Маск во 2013 година разменувал пораки со Епстин и договорил ручек на кој разговарале за „Тесла“. Маск подоцна јавно изјави дека објавите за него се „лажни“, при што беше нагласено дека спомнувањето во документите не значи вмешаност во кривични дела.
Посебно внимание предизвикаа и нови детали за престојот на Епстин во затворот во Њујорк, каде тој тврдeл дека цимерот сакал да го убие. Еден документ содржи сведочење на неименуван затворски капетан, кое ФБИ го забележал во 2019 година. Во него се опишуваат движењата на Епстин во рамки на посебен оддел, како и неговото ставање под надзор поради ризик од самоубиство, како и подоцнежното укинување на таа мерка. Сведокот тврди дека Епстин „не сакал да има цимер“ и дека „се однесувал манипулативно за да го избегне тоа“. Наводно барал и разговори со психолог.
Понатаму се наведува дека околу 23 јули 2019 година Епстин бил „пронајден без свест на подот од својата ќелија, со парче ткаенина на градите“. Постоеле сомнежи дека можеби „глумел несвестица“, бидејќи „било забележано дека ги отвора очите и прави други сомнителни движења кои не се во согласност со несвесна состојба“. Според документот, самиот Епстин тврдел дека неговиот цимер се обидел да го убие.
Во списите стои и дека управникот на затворот советувал Епстин да не биде сам во ќелија и ја нагласил потребата од „проверки на секои 30 минути“ и „ненајавени обиколки“. На денот на смртта на Епстин, 10 август 2019 година, сведокот бил информиран дека затвореникот е пронајден без свест.
Тој изјавил дека бил „изненаден“ кога слушнал дека Епстин во тој момент немал цимер. Подоцна било евидентирано дека „вработените признале дека не ги извршиле обиколките“ во 3:00 и 5:00 часот наутро и дека камерите во тој оддел биле исклучени во времето на смртта на Епстин.
Меѓу откритијата се и е-маилови кои покажуваат дека поранешниот принц Принц Ендру го поканил Епстин на вечера во Бакингемската палата, како и документи за апсењето на неговата блиска соработничка Гислејн Максвел, чија адреса била заведена на злогласиот остров Little St. James.
Свет
Зеленски обвинува: Европа ја остави Украина без противвоздушна одбрана, земјата на работ на целосен мрак
Украинскиот претседател Володимир Зеленски ги обвини европските партнери дека ја оставиле противвоздушната одбрана на неговата земја на цедило, што ѝ овозможило на Русија со балистички ракети тешко да ја оштети енергетската инфраструктура и да ја доведе Украина „на работ на целосен мрак“.
Поради задоцнети уплати од Западот, тврди Зеленски, клучните одбранбени системи „биле неупотребливи“.
Во разговор со новинарите во Киев синоќа, украинскиот претседател изјави дека ракетите-пресретнувачи PAC-3 за системите „Патриот“, кои ги ветиле европските партнери, пристигнале со еден ден задоцнување поради пропуштена уплата. Според неговите зборови, тоа оставило голем број Украинци без струја, греење и вода среде најстудената зима од почетокот на војната.
„Уплатата во рамки на иницијативата PURL не беше извршена. Ракетите не пристигнаа“, рече тој, без да наведе која земја е одговорна за пропустот.
Зеленски, како што изгледа, мислел на рускиот напад од 20 јануари, во кој, според украинските воздухопловни сили, врз Украина биле истрелани 34 балистички и крстосувачки ракети. Муницијата PAC-3 е единствената во украинскиот арсенал што може да соборува балистички ракети.
Тој уште на 16 јануари предупредил дека резервите на муниција за противвоздушна одбрана се опасно ниски, наведувајќи дека до тоа утро неколку системи останале без ракети.
Својот остар говор на Светскиот економски форум во Давос овој месец, во кој ги критикуваше европските сојузници, Зеленски го објасни со фрустрацијата поради неизвршената уплата.
„Русија успеа да го наруши снабдувањето на Киев со струја и вода затоа што нашите единици за одбрана од балистички напади се празни – едноставно празни“, рече тој.
„Обидете се да замислите: знам дека балистички ракети летаат кон нашата енергетска инфраструктура, знам дека системите ‘Патриот’ се поставени и знам дека нема да има струја затоа што немаме ракети за да ги пресретнеме“, ја опиша ситуацијата.
„Во таква ситуација се најдов. И преговарам за ракети PAC-3 кои пристигнуваат еден ден откако бевме доведени на работ на целосен колапс на системот.“
Тој призна дека зборува „емотивно“, но нагласи дека е важно Украина и Европа „да бидат на иста бранова должина за сè да може да биде ефикасно и навремено“.
Иницијативата PURL (Prioritised Ukraine Requirements List) минатата година ја покренаа САД и НАТО, со цел со средства од европските држави да се набавуваат американски системи за противвоздушна одбрана и друго клучно оружје за одбраната на Украина.
Меѓу државите што придонесуваат во иницијативата се Германија, Норвешка, Полска, Холандија, Белгија, Канада, Луксембург, Португалија, Словенија и Шпанија.
Двајца западни функционери запознаени со функционирањето на иницијативата изјавиле дека обвинувањето на Зеленски не е точно, но одбиле да изнесат детали. НАТО не одговори веднаш на барањето за коментар.
Во меѓувреме, високата претставничка на ЕУ за надворешна политика Каја Калас изјави дека европските престолнини „мора да навлезат подлабоко во сопствените резерви на противвоздушна одбрана“, бидејќи Украина оваа зима се соочува со „хуманитарна катастрофа“.
Изјавите на Зеленски доаѓаат во момент кога Кремљ објави дека американскиот претседател Доналд Трамп побарал од рускиот претседател Владимир Путин еднонеделно примирје во нападите врз Киев поради исклучително ниските температури.
Портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, додаде дека целта на Трамп била „создавање поволни услови за одржување преговори“ меѓу руски и украински претставници во Абу Даби. Кремљ денеска потврди дека Путин се согласил на прекин на огнот до 1 февруари.
Двете страни минатата недела одржаа трилатерални разговори со САД во главниот град на Емиратите, а нов круг треба да се одржи подоцна во февруари. Украинските претставници ја обвинуваат Русија за „енергетски терор“ во време кога администрацијата на Трамп се обидува да поттикне мировни преговори и да ја заврши војната која следниот месец влегува во петтата година.
Самиот Трамп го потврди повикот за време на состанок на кабинетот во четврток.
„Лично го замолив претседателот Путин една недела да не го гаѓа Киев и другите градови и населби за време на оваа исклучителна студенило. И тој се согласи. Морам да ви кажам, тоа беше многу љубезно од негова страна“, рече Трамп.
Во текот на ноќта кон петок, сирените за воздушна опасност во Киев не се огласија, а се чини дека Русија се придржувала до договорот. Украинските воздухопловни сили не забележале напади со ракети или беспилотни летала врз поголемиот дел од земјата, вклучително и главниот град.
Сепак, врз подрачјата околу источните боишта биле лансирани 111 дронови и еден проектил, а засега не е познато дали била целена критична инфраструктура.
Свет
САД објавуваат милиони документи за Џефри Епстин: Над 2.000 видеа и 180.000 фотографии
Американското Министерство за правда го заврши прегледот на документите поврзани со Џефри Епстин и во текот на денот ќе објави повеќе од три милиони страници, изјави заменик-главниот државен обвинител Тод Бланш.
На прес-конференција, Бланш соопшти дека ќе бидат објавени над 2.000 видеоснимки и околу 180.000 фотографии, при што вкупниот материјал изнесува приближно три и пол милиони страници, подготвени во согласност со законот.
Со оваа објава, според Министерството, треба да завршат повеќемесечните тензии меѓу Министерството за правда, федералните судии и дел од пратениците околу тоа дали и како да се објават документите од истрагата против Епстин.
Сепак, останува нејасно дали објавата ќе ги задоволи критичарите, кои тврдат дека ветувањата за целосна транспарентност не биле исполнети, особено во врска со тврдењата за наводна „листа на клиенти“.
Бланш изјави дека Министерството не штитело никого, вклучително и Доналд Трамп, и дека целта била документите да се објават што е можно поотворено. Тој нагласи дека приоритет била заштитата на жртвите, поради што бил потребен темелен преглед на огромниот обем материјали.
Зборувајќи за жртвите на Епстин, Бланш изрази надеж дека објавата на документите ќе им донесе одредено чувство на завршница, истакнувајќи дека нивната болка не смее да се оспори.

