Свет
Отворено ново поглавје на соработка, во Иран пристигнуваат моќни системи: „Ова менува сè“
Во март руски производител на оружје покани делегација од Иранци да ги обиколи нејзините фабрики за оружје. Имаше 17 гости кои беа почестени со ручеци и културни претстави, а последниот ден ја обиколија фабриката што го произведува она што долго време беше на списокот на желби на Техеран – напредни руски системи за противвоздушна одбрана за соборување непријателски авиони.
Централата „НПП старт“ во Екатеринбург е под санкции на САД поради поддршка на руската војна против Украина. Меѓу нивните производи се мобилни лансери и други компоненти за противвоздушни системи, вклучително и моќниот руски „С-400“ за кој воените аналитичари проценуваат дека може да детектира и уништи „стелт“ борбени авиони управувани од пилотите на Израел и Соединетите Американски Држави, пренесува „Јутарњи лист“.
Во обелоденетиот руски документ, кој е дел од украдените ирански имејлови објавени од хакерска група во февруари, посетата се опишува како обиколка и гледање излози на научниот и техничкиот потенцијал и производствените способности што Русија може да му ги понуди на Иран. Сепак, не е познато дали посетата доведе до целосно купување, но таа е симболична за она што разузнавачите го нарекуваат продлабочување на стратешкото партнерство меѓу Москва и Техеран во двете години од почетокот на руската инвазија на Украина.
Иран отвори ново опасно поглавје во односите со Русија во 2022 година со тоа што се согласи да испорача илјадници борбени беспилотни летала и проектили за да ѝ помогне на Москва во нејзината војна против Украина. Тие зајакнати односи сега придонесуваат за солиден договор меѓу Москва и Техеран вклучувајќи го и ветувањето на Кремљ дека ќе го снабдува својот сојузник со напредни борбени авиони и технологија за противвоздушна одбрана, ресурси што би можеле да му помогнат на Техеран да ја зајакне својата одбрана од какви било идни воздушни напади од страна на Израел или САД, како што проценуваат европските и блискоисточните разузнавачи и експертите за оружје, од кои некои разговарале за „Вашингтон пост“ под услов да останат анонимни.
Не е познато колку системи се испорачани и распоредени, но руската технологија може да го претвори Иран во многу пострашен противник, со подобрена способност за соборување авиони и проектили, велат официјални лица и експерти.
Договорите за оружје, чии детали не се објавени, се дел од пошироката соработка, која вклучува производство на воени беспилотни летала во Русија, споделување технологија за спречување пречки и процена на оружјето распоредено против силите опремени од НАТО во Украина, соопштија разузнавачите и експертите за вооружување. Соработката носи значителни придобивки за двете земји подигајќи го статусот на Иран од ниво на помал сојузник на стратешки партнер.
„Тоа веќе не е динамика покровител – клиент, каде што Русија ја има целата моќ“, вели Хана Нот, директорка на програмата Eurasia Nonproliferation во непрофитната организација James Martin Center for Nononiferation Studies.
„Иранците имаат корист од оваа промена. Природата на нивната врска оди подалеку од обичната испорака на нештата. Има и трансфер на знаење, има и нематеријални придобивки“, додава.
Претставниците на разузнавањето зборуваат за договори склучени во тајност за снабдување на Иран со „су-35“, еден од најспособните руски ловци бомбардери, што потенцијално би значело драматична надградба на иранските воздухопловни сили, кои главно се состојат од обновени американски и советски авиони изградени пред 1979 година. Москва исто така вети дека ќе обезбеди техничка помош со иранските шпионски сателити, како и помош за изградба на ракети за испраќање повеќе сателити во вселената, изјавија официјални лица.
Во исто време нема јавен доказ дека авионите „су-35“ навистина биле испорачани, а причината за доцнењето на реализацијата на таа работа може да биде доцнењето на плаќањето од страна на Техеран, вели добро запознаен со американското и блискоисточното разузнавање во врска со оваа тема.
Кога станува збор за одбранбените ресурси, Иран долго време бара напредни руски противвоздушни системи за да ги заштити своите нуклеарни и воени капацитети од можни американски или израелски напади. Во 2007 година Техеран склучи договор за купување на рускиот систем за противвоздушна одбрана „С-300“, но Москва ја одложи испораката поради притисокот од САД и европските сили.
Самонаметнатата забрана за испорака заврши во 2016 година, а иранскиот „С-300“ стана оперативен во 2019 година. Оттогаш Иран се обиде да го купи рускиот уште понапреден систем „С-400“, но не е познато дали Москва го испорача. Некои варијанти на системот „С-400“ се опремени со радари што може да ја поништат стелт-технологијата што ја користат модерните борбени авиони. Русија ги распореди „С-400“ за да ги заштити своите воени бази во Сирија и тие претставуваат потенцијална смртоносна закана за американските и израелските авиони, кои повремено оперираат во сирискиот воздушен простор.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
(Видео) Огромно свлечиште во Сицилија: најмалку 1.500 жители се евакуирани
Најмалку 1.500 жители на градот Нисеми, во јужна Сицилија, беа евакуирани од своите домови откако силната бура, предизвикана од циклонот Хари, предизвика големо свлечиште на ридот над градот. Свлечиштето отвори процеп долг околу четири километри, кој продолжува да се шири и се заканува да ги зафати најранливите делови од населбата.
Градоначалникот на овој ридски град, Масимилијано Конти, рече дека ситуацијата е исклучително сериозна, бидејќи дел од наклонот целосно попуштил, оставајќи бројни куќи опасно надвиснати над работ на карпата. Како што објавува Гардијан, првите знаци на поместување на земјата беа забележани во неделата, но свлечиштето набрзо се претвори во широк фронт што се протега на километри.
26.01.2026#Italy
1,500 people were affected by a landslide caused by rain in Niscemi, Sicily. The landslide extended 4 kilometers, isolating entire neighborhoods and destroying infrastructure, damaging roads and water mains.Twenty homes were damaged,and 15 cars were washed away. pic.twitter.com/bhpuD8hokR— Climate Review (@ClimateRe50366) January 26, 2026
Постои сериозен страв дека свлечиштето би можело да го проголта историското јадро на градот. „Ова е драматично свлечиште“, рече Конти во видео обраќање објавено на социјалните мрежи, апелирајќи до граѓаните надвор од оградените зони да останат во своите домови и да не преземаат непотребни ризици.
“Incredible images of the landslide that is currently striking the city of Niscemi, Sicily, Italy 🇮🇹”
TELEGRAM JOIN 👉 https://t.co/9BxDsKDVZ1 pic.twitter.com/QzDscvRutc
— ByTheSea (@TheLittleNest_) January 26, 2026
„Не сакам никој да го сфати овој настан лесно. За среќа, никој не е повреден, но материјалната штета на куќите е голема“, рече градоначалникот.
Генералниот директор на Цивилната заштита на Сицилија, Салваторе Кочина, предупреди дека се очекува сите згради во зоната од 50 до 70 метри од пукнатината да се урнат, поради што безбедносните мерки се дополнително заострени.
Поради вонредната состојба, училиштата во Нисеми денес беа затворени, а патот што го поврзува градот со крајбрежниот град Џела беше затворен за сообраќај. Повеќето од евакуираните беа привремено сместени кај роднини и пријатели, додека неколку стотици луѓе ги поминаа последните две ноќи во локалната спортска сала.
Градот има околу 25.000 жители, а локалните власти предупредуваат дека ситуацијата ќе биде внимателно следена во наредните денови, бидејќи постои опасност од понатамошно ширење на свлечиштето.
Свет
Kинескиот претседател: Кина и Европа се партнери, а не соперници
Кина и Европа се партнери, а не соперници, изјави кинескиот претседател Шји Џјинпинг на денешната средба со финскиот премиер Петер Орпо во Пекинг, објави Синхуа.
Шји ја изрази подготвеноста на Кина да соработува со Финска за цврсто да го поддржи системот со Обединетите нации во центарот, врз основа на меѓународното право, за заедничко справување со глобалните предизвици.
Тој нагласи дека двете земји треба да промовираат праведен и уреден мултиполарен свет, како и универзално корисна и инклузивна економска глобализација.
Шји ја повика Финска да игра конструктивна улога во промовирањето на здрав и стабилен развој на односите меѓу Кина и Европската Унија и предложи длабинска соработка во области како што се енергетската транзиција, циркуларната економија, земјоделството, шумарството и научните и технолошките иновации.
Кинескиот претседател ги поздрави финските компании, повикувајќи ги да „пливаат во огромниот океан на кинескиот пазар“ со цел да ја зајакнат својата глобална конкурентност.
На состанокот беа разгледани и теми како што се безбедноста на Арктикот, инцидентот со подморските кабли и поддршката на Северна Кореја за руската инвазија на Украина, во контекст на претходните разговори меѓу Шји и финскиот претседател Александар Стаб во 2024 година.
Свет
Сопствениците на барот во Швајцарија ја префрлаат вината кон келнерката која ги носела прскалките
Сопствениците на барот во Швајцарија, кои се соочуваат со затворска казна откако во пожар на новогодишната ноќ загинаа 40 лица, ги обвинија своите млади вработени за трагедијата, тврдејќи дека тие го запалиле пожарот и го блокирале излезот за итни случаи.
Жак Морети (49) и неговата сопруга Џесика Морети (40) се под судски надзор по пожарот што избувна во нивниот клуб Le Constellation во скијачкиот центар Кран-Монтана на 1 јануари, пишува Le Parisien.
Француската државјанка Морети поминала околу дваесет часа на распит кај тројца обвинители, а според протечените транскрипти, нивната одбрана се фокусирала на префрлање на вината. Тие особено ја нагласиле одговорноста на 24-годишната келнерка Сијан Панина, која се качила на рамената на колега носејќи две шишиња шампањ со прскалките во нив.

Цијане, која самата почина во пожарот, носела кацига што ја спречило да види дека прскалките го запалиле таванот покриен со запалива пена.
Жак Морети, за време на истрагата, го нарекол чинот „шоуто на Сијан“. „Не ѝ забранив да го прави тоа“, им рекол на обвинителите. „Не ја предупредив за безбедносните упатства. Не ја видовме опасноста. Сијан обожаваше да го прави тоа – тоа беше шоу, таа обожаваше да биде дел од шоуто“.
Неговата сопруга Џесика додаде: „Сијан обожаваше да ги носи тие шишиња, го правеше тоа на своја иницијатива. Да мислев дека има барем најмал ризик, ќе го забранев. Во десетте години што го водиме бизнисот, никогаш не помислив дека може да биде опасно.“
Семејството на починатата Сијан, како и преживеаните сведоци, силно ги побиваат тврдењата на сопственикот. Тие велат дека Џесика Морети ја испратила Сијан со шишињата таа вечер и ја охрабрила да го изврши чинот користејќи кацига обезбедена од производителот на шампањ Дом Перињон.
Зборувајќи за мерките за противпожарна безбедност, Жак Морети рече дека немало формална обука, но дека на персоналот им било кажано што да прават во случај на пожар кога им била дадена обиколка на просториите.
„Евакуирајте ги гостите, вклучете го алармот и јавете се во противпожарната служба“, рече тој, додавајќи: „И секако, ако имаат време, користете ги противпожарните апарати.“
Кога се соочил со изјавата на вработен кој не знаел каде се уредите, Морети одговорил: „Персоналот работи во смени и можеби заборавив да му ја дадам таа информација на Л, но требало да биде соопштена. Можеби заборавив“.
Што се однесува до запаливата пена инсталирана за време на реновирањето во 2015 година, Морети тврди: „Шефот на противпожарната служба и капетанот на противпожарната служба ја одобрија“.
Мистеријата на заклучената врата за итни случаи
Морети, исто така, обвинија неименуван член на персоналот за заклучување на излезот за итни случаи во подрумот, зад кој беше пронајдена мртва Сијан Панина. „Вратата секогаш беше отворена“, рече Џесика Морети.
„Нема ден што поминува, а да не се прашувам зошто таа врата била затворена таа ноќ. Секогаш велевме дека вратата е отворена, тоа беше имплицирано“.
Нејзиниот сопруг додаде: „По трагедијата, дознавме дека еден вработен донел мраз во клубот и го затворил резето на врвот од вратата“.
Морети тврди дека подоцна му пратил порака на вработениот: „Не треба да бегаш, треба да останеш тука и да преземеш одговорност“. Вработената која беше именувана жестоко ги негираше обвинувањата, велејќи: „Не ја затворив вратата што веќе беше заклучена“.
🔴🇨🇭 FLASH INFO – Une vidéo capture le départ de l’incendie au bar « Le Constellation » à Crans-Montana (VS), alors que le plafond s’embrase.#Suisse #CransMontana #Incendie
pic.twitter.com/f6IL9NYuyK— Media Express (@media_express_e) January 1, 2026
Се појави видео кое наводно ја покажува Џесика Морети како бега со касата за време на пожарот, игнорирајќи ги жртвите. „Го прифаќам она што се зборува за нас, дури и ако е лага. Тоа не е ништо во споредба со она низ што минуваат семејствата. Работевме напорно и неуморно. Секогаш правевме она што се бараше од нас“, рече таа за време на испрашувањето.
На прашањето како малолетниците, вклучувајќи го и 14-годишникот кој почина, завршиле во клубот, таа рече:
„Не сме непогрешливи. Многу размислував за тоа. Можеби имале лажни лични карти. Можеби некои се протнале покрај обезбедувачот. Можеби некои влегле за време на пожарот додека обезбедувачот бил зафатен некаде на друго место“.
Правните постапки продолжуваат
Жак Морети, им рече на обвинителите: „И ние сме жртви, но не во иста мера. Губењето дете е најлошото нешто што може да се случи, и тоа сакав да го кажам.“
Двајцата сопружници негираат кривична и граѓанска одговорност.
Тие се обвинети за убиство од небрежност, повреда од небрежност и палење од небрежност. Иако швајцарските власти сметаа дека постои ризик од бегство, тие се ослободени со кауција со електронски мониторинг за да можат да се грижат за своите деца. Нивните пасоши се конфискувани и тие мора да се пријавуваат во полиција на секои три дена. Истрагата за пожарот продолжува.

