Свет
Отворено ново поглавје на соработка, во Иран пристигнуваат моќни системи: „Ова менува сè“
Во март руски производител на оружје покани делегација од Иранци да ги обиколи нејзините фабрики за оружје. Имаше 17 гости кои беа почестени со ручеци и културни претстави, а последниот ден ја обиколија фабриката што го произведува она што долго време беше на списокот на желби на Техеран – напредни руски системи за противвоздушна одбрана за соборување непријателски авиони.
Централата „НПП старт“ во Екатеринбург е под санкции на САД поради поддршка на руската војна против Украина. Меѓу нивните производи се мобилни лансери и други компоненти за противвоздушни системи, вклучително и моќниот руски „С-400“ за кој воените аналитичари проценуваат дека може да детектира и уништи „стелт“ борбени авиони управувани од пилотите на Израел и Соединетите Американски Држави, пренесува „Јутарњи лист“.
Во обелоденетиот руски документ, кој е дел од украдените ирански имејлови објавени од хакерска група во февруари, посетата се опишува како обиколка и гледање излози на научниот и техничкиот потенцијал и производствените способности што Русија може да му ги понуди на Иран. Сепак, не е познато дали посетата доведе до целосно купување, но таа е симболична за она што разузнавачите го нарекуваат продлабочување на стратешкото партнерство меѓу Москва и Техеран во двете години од почетокот на руската инвазија на Украина.
Иран отвори ново опасно поглавје во односите со Русија во 2022 година со тоа што се согласи да испорача илјадници борбени беспилотни летала и проектили за да ѝ помогне на Москва во нејзината војна против Украина. Тие зајакнати односи сега придонесуваат за солиден договор меѓу Москва и Техеран вклучувајќи го и ветувањето на Кремљ дека ќе го снабдува својот сојузник со напредни борбени авиони и технологија за противвоздушна одбрана, ресурси што би можеле да му помогнат на Техеран да ја зајакне својата одбрана од какви било идни воздушни напади од страна на Израел или САД, како што проценуваат европските и блискоисточните разузнавачи и експертите за оружје, од кои некои разговарале за „Вашингтон пост“ под услов да останат анонимни.
Не е познато колку системи се испорачани и распоредени, но руската технологија може да го претвори Иран во многу пострашен противник, со подобрена способност за соборување авиони и проектили, велат официјални лица и експерти.
Договорите за оружје, чии детали не се објавени, се дел од пошироката соработка, која вклучува производство на воени беспилотни летала во Русија, споделување технологија за спречување пречки и процена на оружјето распоредено против силите опремени од НАТО во Украина, соопштија разузнавачите и експертите за вооружување. Соработката носи значителни придобивки за двете земји подигајќи го статусот на Иран од ниво на помал сојузник на стратешки партнер.
„Тоа веќе не е динамика покровител – клиент, каде што Русија ја има целата моќ“, вели Хана Нот, директорка на програмата Eurasia Nonproliferation во непрофитната организација James Martin Center for Nononiferation Studies.
„Иранците имаат корист од оваа промена. Природата на нивната врска оди подалеку од обичната испорака на нештата. Има и трансфер на знаење, има и нематеријални придобивки“, додава.
Претставниците на разузнавањето зборуваат за договори склучени во тајност за снабдување на Иран со „су-35“, еден од најспособните руски ловци бомбардери, што потенцијално би значело драматична надградба на иранските воздухопловни сили, кои главно се состојат од обновени американски и советски авиони изградени пред 1979 година. Москва исто така вети дека ќе обезбеди техничка помош со иранските шпионски сателити, како и помош за изградба на ракети за испраќање повеќе сателити во вселената, изјавија официјални лица.
Во исто време нема јавен доказ дека авионите „су-35“ навистина биле испорачани, а причината за доцнењето на реализацијата на таа работа може да биде доцнењето на плаќањето од страна на Техеран, вели добро запознаен со американското и блискоисточното разузнавање во врска со оваа тема.
Кога станува збор за одбранбените ресурси, Иран долго време бара напредни руски противвоздушни системи за да ги заштити своите нуклеарни и воени капацитети од можни американски или израелски напади. Во 2007 година Техеран склучи договор за купување на рускиот систем за противвоздушна одбрана „С-300“, но Москва ја одложи испораката поради притисокот од САД и европските сили.
Самонаметнатата забрана за испорака заврши во 2016 година, а иранскиот „С-300“ стана оперативен во 2019 година. Оттогаш Иран се обиде да го купи рускиот уште понапреден систем „С-400“, но не е познато дали Москва го испорача. Некои варијанти на системот „С-400“ се опремени со радари што може да ја поништат стелт-технологијата што ја користат модерните борбени авиони. Русија ги распореди „С-400“ за да ги заштити своите воени бази во Сирија и тие претставуваат потенцијална смртоносна закана за американските и израелските авиони, кои повремено оперираат во сирискиот воздушен простор.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Канадскиот премиер ја коментираше заканата на Трамп за царините
Канадскиот премиер Марк Карни изјави дека Канада нема намера да склучи договор за слободна трговија со Кина. Тој одговори на заканата на американскиот претседател Доналд Трамп да воведе 100% царина на канадските стоки ако Отава продолжи со трговскиот договор со Пекинг.
Карни рече дека неговиот неодамнешен договор со Кина ги намалил царините само на неколку сектори кои неодамна беа погодени од царинските мерки.
Трамп тврдеше поинаку, објавувајќи на социјалните медиуми: „Кина успешно и целосно ја презема некогаш големата земја Канада. Тажно е да се види. Само се надевам дека ќе го остават хокејот на мира!“
Канадскиот премиер истакна дека според договорот за слободна трговија со САД и Мексико, постојат обврски да не се склучуваат договори за слободна трговија со економии кои не се пазарни без претходна најава.
„Немаме намера да го правиме тоа со Кина или со која било друга економија која не е пазарна. Она што го направивме со Кина е да решиме некои од проблемите што се појавија во последните неколку години“, нагласи тој.
Во 2024 година, Канада го следеше примерот на САД и воведе царина од 100% за електричните возила од Пекинг, како и царина од 25% за челик и алуминиум. Кина возврати со воведување царина од 100% за канадското масло и брашно од канола и 25% за свинско месо и морска храна.
Овој месец, Карни, отстапувајќи од политиката на САД за време на посетата на Кина, ја намали царината од 100% на Канада за кинеските електрични автомобили во замена за пониски царини за тие канадски производи.
Карни рече дека почетната годишна квота за увоз на кинески електрични возила во Канада ќе биде 49.000 возила со царина од 6,1% и ќе се зголеми на околу 70.000 во текот на пет години. Тој потсети дека пред 2024 година немало квота.
Тој исто така рече дека почетната квота е околу 3% од 1,8 милиони возила што се продаваат годишно во Канада и дека за возврат се очекува Кина да почне да инвестира во канадската автомобилска индустрија во следните три години.
Свет
(Видео) Најмалку 11 мртви во пукотница на фудбалско игралиште во Мексико
Вооружени напаѓачи отворија оган на фудбалско игралиште во централно Мексико во неделата, убивајќи најмалку 11 лица, а ранувајќи 12, соопштија локалните власти.
Нападот се случил во градот Саламанка на крајот од фудбалски натпревар, изјави градоначалникот Сезар Прието, пренесува АП њуз.
The attack took place in a neighbourhood in the town of Salamanca, prompting security forces to launch a search operation for those responsible.
The deaths of 11 people have been confirmed, 10 of whom died at the scene and one more while receiving medical attention at a… pic.twitter.com/xx0A6918of
— Devanshu Mani Tripathi (@devanshu_mani) January 26, 2026
Десет лица загинаа на местото на настанот, а едно подоцна им подлегна на повредите во болница. Градоначалникот потврди дека меѓу повредените има жена и малолетник.
Прието ја повика претседателката Клаудија Шајнбаум да помогне во смирувањето на насилството. „За жал, постојат криминални групи кои се обидуваат да ги потчинат властите, нешто што нема да го постигнат“, рече градоначалникот.
Канцеларијата на државниот обвинител на државата Гуанахуато соопшти дека истражува и дека соработува со федералните власти за зголемување на безбедноста во областа.
Европа
Зеленски: Кучето на Лукашенко има повеќе права од белорускиот народ
Украинскиот претседател Володимир Зеленски изјави дека Белорусија е сè уште принудена да постои како територија управувана од Русија, додавајќи дека во таа земја дури и кучето на претседателот Александар Лукашенко има повеќе права од граѓаните.
Зеленски ги даде овие забелешки во говорот во Литванија по повод годишнината од Јануарското востание. Тој рече дека Белорусија „сè уште е принудена да постои како руска покраина“.
„Засега, за жал, кучето на Лукашенко доби повеќе права од народот на Белорусија. Имаше шанса во 2020 година тоа да се промени. И сигурен сум дека ќе се појави нова шанса. Но, тогаш поддршката за Белорусите едноставно не беше доволна. А сега сите чувствуваме колку е потешко, поскапо и поопасно тоа за сите поради зависноста на Белорусија од Москва, зависност што не се намалува“, рече Зеленски.
„Европа и светот требаше да ги поддржат луѓето што се кренаа“
Тој нагласи дека „Европа не смее да изгуби ниту еден народ што живее во слобода“ и дека „не смее да губи време“. Додаде дека успехот на белоруското востание во 2020 година ќе ги спречеше заканите со кои се соочува Европа денес. „Европа и светот требаше да ги поддржат луѓето што се кренаа, а историјата ќе беше поинаква – побезбедна“, е убеден тој.
Тој предупреди дека „војните од 20 век во голема мера беа резултат на рамнодушноста на светските сили во 19 век“.
Тој, исто така, испрати директна порака до белорускиот народ: „Сакам директно да му се обратам на белорускиот народ. Вие сте европска нација што ќе застане заедно со сите наши народи во обединета, слободна Европа. Мирна Европа. Силна Европа. Не можете да бидете избришани. Никој од нас не може да биде избришан. Им благодарам на сите белоруски волонтери кои се борат за нашата независност во Украина и за историската можност на нашата сопствена земја“.

