Европа
Пет теми ќе ги одбележат изборите за Европскиот парламент
Изборите за Европскиот парламент треба да го опишат правецот на Европската унија во следните пет години.
Стотици милиони луѓе во 27-те земји на ЕУ имаат право да гласаат на изборите за Европскиот парламент што почнуваат за една недела. Ова се главните прашања кои ќе влијаат на одлуките на гласачите.
Руска инвазија на Украина
Со инвазијата на Украина, рускиот претседател Владимир Путин го уништи безбедносниот консензус што владееше во Европа по Студената војна.
Како одговор на инвазијата, ЕУ воведе повеќекратни санкции кон Русија и испрати милијарди евра финансиска и воена помош за Украина. Економската и воената поддршка за Украина останува популарна во ЕУ, покажува истражувањето на Евробарометар спроведено пред околу три месеци.
Околу 70 отсто од испитаниците одобруваат финансиска помош за Украина, а 60 отсто оружје. Уште повеќе, 83 отсто, поддржуваат грижа за украинските бегалци, од кои има повеќе од четири милиони во ЕУ.
Некои европски земји значително ги зголемија буџетите за одбрана, што е директна последица на руската инвазија. Истражувањето на Европскиот парламент ширум ЕУ во април покажа дека 31 отсто од испитаниците сакаат да се разговара за одбраната и безбедноста за време на изборната кампања.
Трошоците за живот
Економските последици од украинската војна врз цените на енергијата и храната во последниве години беа огромни, поттикнувајќи ја инфлацијата. Околу 31 отсто од анкетираните три месеци пред изборите сакаат ЕУ да ја поддржи нивната национална економија, додека 33 отсто сакаат ЕУ да се справи со сиромаштијата.
Европската централна банка (ЕЦБ) неколкупати ги зголеми каматните стапки од јули 2022 година за да ја спречи инфлацијата, која се искачи на рекордно ниво. Ова ги стави должниците под притисок, додека во исто време високата инфлација ги јадеше заштедите на луѓето.
Се предвидува дека инфлацијата ќе падне на 2,7% во 2024 година, но и покрај ова подобрување, гласачите остануваат загрижени за трошоците за живот.
Климатски промени
На изборите за Европскиот парламент во 2019 година, левиот центар и десниот центар загубија дел од гласовите од либералите, екстремната десница и партиите кои водат кампања за построги политики за климата и животната средина.
Ова доведе до тоа ЕУ да се впушти во големи иницијативи за климата, вклучувајќи го и Европскиот климатски акт од 2021 година, кој го направи постигнувањето на нула емисии на стакленички гасови до 2050 година правно обврзувачки.
Иако јавноста сè уште сака акција за климата, со поддршка од 27 отсто според анкетата на Евробарометар, партиите можеби не сакаат да се посветат на новите климатски политики бидејќи гласачите сè уште имаат приоритет на економијата и одбраната. Освен тоа, годината ја одбележаа и големи протести на земјоделците незадоволни од товарот што им го наметнува зелениот план.
Миграции
Прашањето за мигрантите и барателите на азил е секогаш актуелно на европските избори бидејќи предизвикува поделби и ја загрижува јавноста.
На ниво на ЕУ, 24 отсто од граѓаните сакаат прашањето на миграцијата и азилот да бидат важна тема на европските избори, во просек во текот на целата територија, а највисоко во Малта, Холандија и Ирска со 50, 48 и 42 отсто.
Бројот на луѓе кои ги поминале границите на ЕУ без валидни документи достигна речиси 380.000 во 2023 година, што е највисоко од 2016 година. Како резултат на тоа, барањата за азил се највисоки во последните седум години. Повеќе од 1,14 милиони луѓе поднеле такво барање во 2023 година, што е најмногу од бегалската криза 2015-2016 година.
Унијата, исто така, е домаќин на 4,2 милиони луѓе кои побегнале од војната во Украина во рамките на посебна програма на ЕУ.
Партиите на левиот и десниот центар во своите кампањи ја истакнаа сеопфатната реформа на правилата за миграција наречена Пакт за миграција и азил. Но, екстремно десничарските националистички партии го искористија ова прашање во нивните кампањи и велат дека тоа нема да го реши проблемот.
Екстремната десница
Подемот на екстремно десничарските партии на анкетите стана изборен проблем сам по себе.
Сепак, екстремната десница не е хомогена и не е јасно дали партиите делат доволно заеднички точки за всушност да соработуваат во една од политичките групи на Европскиот парламент.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Европа
Калас: Руските обвинувања за нападот се намерно одвлекување на вниманието
Високата дипломатка на Европската Унија, Каја Калас, ги нарече тврдењата на Москва дека Украина нападнала објекти на руската влада „намерно одвлекување на вниманието“ и обид за саботација на мировниот процес. Нејзините коментари, објавени на социјалните медиуми, беа одговор на обвинувањата на Кремљ дека Украина се обидела да изврши напад со беспилотни летала врз една од резиденциите на Владимир Путин, објави Би-Би-Си.
„Никој не треба да ги прифаќа неоснованите тврдења на агресор кој неселективно ја таргетирал украинската инфраструктура и цивилите“, напиша Калас. Порано оваа недела, Москва ја обвини Украина дека го таргетирала приватниот дом на Путин на езерото Валдај во северозападна Русија. Кремљ соопшти дека Русија ќе ја преиспита својата позиција во тековните мировни преговори како резултат на тоа.
Russia’s claim that Ukraine recently targeted key government sites in Russia is a deliberate distraction. Moscow aims to derail real progress towards peace by Ukraine and its Western partners.
No one should accept unfounded claims from the aggressor who has indiscriminately…
— Kaja Kallas (@kajakallas) December 31, 2025
Откако министерот за надворешни работи Сергеј Лавров првпат ги изнесе тврдењата, руските државни медиуми и политичари дискутираат за наводниот напад во сè попровокативни тонови. „Нападот е удар во срцето на Русија“, рече Андреј Картаполов, шеф на одборот за одбрана на рускиот парламент. „По она што го направи Украина, нема прошка“.
Иако Кремљ првично тврдеше дека не гледа смисла во споделувањето докази за наводниот напад, руската војска објави материјали што ги нарече докази за обидот за напад.
Европа
(Видео) Путин во новогодишната порака: Уверен сум во победата на Голема Русија
Рускиот претседател Владимир Путин изрази уверување во победата врз Украина, во својата новогодишна порака, речиси четири години по почетокот на руската инвазија.
„Им честитам на нашите борци и команданти за почетокот на новата година! Веруваме во нив и во нашата победа“, рече Путин, според снименото видео обраќање објавено од државните медиуми.
Пораката првпат беше емитувана во Камчатка, каде што започна 2026 година во 13 часот по македонско време.
Putin's traditional New Year's Eve address, which was broadcast just before midnight Moscow time and has already aired in Russia's easternmost time zones like Kamchatka and Chukotka due to the country's sprawling geography (spanning 11 time zones).
The speech clocks in at about… pic.twitter.com/Wucu3g8a1O
— 𝐃𝐚𝐯𝐢𝐝 𝐙 🇷🇺 🇮🇪 (@SMO_VZ) December 31, 2025
Путин уште еднаш ги прогласи руските војници во Украина за херои. „Ве уверувам дека милиони луѓе низ Русија се со нив на оваа новогодишна ноќ. Тие мислат на нив, сочувствуваат со нив и се надеваат на нив. Ние сме обединети во нашата искрена, несебична и лојална љубов кон Русија“, рече Путин.
Путин не ги спомена преговорите со Соединетите Американски Држави за прекин на војната во Украина, ниту изрази надеж за мир. Тој нагласи дека „Голема Русија“ ќе ги постигне своите цели.
Новогодишната порака на Путин се емитува на полноќ во секој руски регион што опфаќа неколку временски зони. Последни што влегуваат во 2026 година се жителите на Калининград на Балтичкото Море, во 23 часот по македонско време. Москва ќе ја дочека Новата година во 22 часот по македонско време.
Европа
(Видео) Нов руски напад врз Одеса: погодени станбени згради, повредени шест лица
Во ноќниот напад со руски беспилотни летала врз Одеса беа погодени станбени згради и електрична мрежа, при што беа повредени шест лица, меѓу кои и три деца, соопштија украинските власти во среда. Нападот е последен во низата руски напади врз украинските градови пред Нова Година, објави АП њуз.
Олех Кипер, началник на регионалната воена администрација, потврди дека четири станбени згради се оштетени во бомбардирањето на Одеса. Енергетската компанија ДТЕК пријави значителна штета на два од нејзините објекти, велејќи дека само во декември во регионот биле оштетени 10 трафостаници.
#Odesa residential building that neither Trump or Modi will ever care about pic.twitter.com/W5MpCVedRk
— Dr Anna Odesitka (@AnnaOdesitka) December 30, 2025
Русија ги засили нападите со долг дострел врз урбаните средини оваа година, а во последните месеци, како што војната се приближува кон својата четврта годишнина, го интензивираше таргетирањето на енергетската инфраструктура. Според Обединетите нации, повеќе од 2.300 украински цивили беа убиени, а повеќе од 11.000 повредени помеѓу јануари и ноември, што е зголемување од 26 проценти во однос на истиот период во 2024 година.
Нападите доаѓаат во време на обновени дипломатски напори за ставање крај на конфликтот, откако американскиот претседател Доналд Трамп го пречека украинскиот претседател Володимир Зеленски во недела, кој треба да се сретне со европските лидери следната недела.
Путин е уверен во победата
И покрај мировните преговори, кои не ги спомена, рускиот претседател Владимир Путин го повтори своето верување во конечниот успех на инвазијата врз Украина во своето традиционално новогодишно обраќање.
Тој особено ги пофали руските војници распоредени во Украина, опишувајќи ги како херои кои „се борат за вашата татковина, вистина и правда“. „Веруваме во вас и во нашата победа“, рече Путин, според руската државна новинска агенција Тасс.

