Европа
Пет теми ќе ги одбележат изборите за Европскиот парламент
Изборите за Европскиот парламент треба да го опишат правецот на Европската унија во следните пет години.
Стотици милиони луѓе во 27-те земји на ЕУ имаат право да гласаат на изборите за Европскиот парламент што почнуваат за една недела. Ова се главните прашања кои ќе влијаат на одлуките на гласачите.
Руска инвазија на Украина
Со инвазијата на Украина, рускиот претседател Владимир Путин го уништи безбедносниот консензус што владееше во Европа по Студената војна.
Како одговор на инвазијата, ЕУ воведе повеќекратни санкции кон Русија и испрати милијарди евра финансиска и воена помош за Украина. Економската и воената поддршка за Украина останува популарна во ЕУ, покажува истражувањето на Евробарометар спроведено пред околу три месеци.
Околу 70 отсто од испитаниците одобруваат финансиска помош за Украина, а 60 отсто оружје. Уште повеќе, 83 отсто, поддржуваат грижа за украинските бегалци, од кои има повеќе од четири милиони во ЕУ.
Некои европски земји значително ги зголемија буџетите за одбрана, што е директна последица на руската инвазија. Истражувањето на Европскиот парламент ширум ЕУ во април покажа дека 31 отсто од испитаниците сакаат да се разговара за одбраната и безбедноста за време на изборната кампања.
Трошоците за живот
Економските последици од украинската војна врз цените на енергијата и храната во последниве години беа огромни, поттикнувајќи ја инфлацијата. Околу 31 отсто од анкетираните три месеци пред изборите сакаат ЕУ да ја поддржи нивната национална економија, додека 33 отсто сакаат ЕУ да се справи со сиромаштијата.
Европската централна банка (ЕЦБ) неколкупати ги зголеми каматните стапки од јули 2022 година за да ја спречи инфлацијата, која се искачи на рекордно ниво. Ова ги стави должниците под притисок, додека во исто време високата инфлација ги јадеше заштедите на луѓето.
Се предвидува дека инфлацијата ќе падне на 2,7% во 2024 година, но и покрај ова подобрување, гласачите остануваат загрижени за трошоците за живот.
Климатски промени
На изборите за Европскиот парламент во 2019 година, левиот центар и десниот центар загубија дел од гласовите од либералите, екстремната десница и партиите кои водат кампања за построги политики за климата и животната средина.
Ова доведе до тоа ЕУ да се впушти во големи иницијативи за климата, вклучувајќи го и Европскиот климатски акт од 2021 година, кој го направи постигнувањето на нула емисии на стакленички гасови до 2050 година правно обврзувачки.
Иако јавноста сè уште сака акција за климата, со поддршка од 27 отсто според анкетата на Евробарометар, партиите можеби не сакаат да се посветат на новите климатски политики бидејќи гласачите сè уште имаат приоритет на економијата и одбраната. Освен тоа, годината ја одбележаа и големи протести на земјоделците незадоволни од товарот што им го наметнува зелениот план.
Миграции
Прашањето за мигрантите и барателите на азил е секогаш актуелно на европските избори бидејќи предизвикува поделби и ја загрижува јавноста.
На ниво на ЕУ, 24 отсто од граѓаните сакаат прашањето на миграцијата и азилот да бидат важна тема на европските избори, во просек во текот на целата територија, а највисоко во Малта, Холандија и Ирска со 50, 48 и 42 отсто.
Бројот на луѓе кои ги поминале границите на ЕУ без валидни документи достигна речиси 380.000 во 2023 година, што е највисоко од 2016 година. Како резултат на тоа, барањата за азил се највисоки во последните седум години. Повеќе од 1,14 милиони луѓе поднеле такво барање во 2023 година, што е најмногу од бегалската криза 2015-2016 година.
Унијата, исто така, е домаќин на 4,2 милиони луѓе кои побегнале од војната во Украина во рамките на посебна програма на ЕУ.
Партиите на левиот и десниот центар во своите кампањи ја истакнаа сеопфатната реформа на правилата за миграција наречена Пакт за миграција и азил. Но, екстремно десничарските националистички партии го искористија ова прашање во нивните кампањи и велат дека тоа нема да го реши проблемот.
Екстремната десница
Подемот на екстремно десничарските партии на анкетите стана изборен проблем сам по себе.
Сепак, екстремната десница не е хомогена и не е јасно дали партиите делат доволно заеднички точки за всушност да соработуваат во една од политичките групи на Европскиот парламент.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Европа
Зеленски даде големо интервју, лут е на Трамп: „Не е чесно“
Украинскиот народ нема да прифати мировен договор што би вклучувал еднострано повлекување на Украина од источниот регион Донбас и негово предавање на Русија, изјави синоќа претседателот Володимир Зеленски во големо интервју за американскиот портал „Аксиос“.
Интервјуто доаѓа во време кога украинските и руските преговарачи се среќаваат на третата рунда директни разговори во Женева, при што клучното прашање е контролата врз Донбас, од кој околу 10 проценти сè уште се во украински раце.
Зеленски рече дека американските медијатори, пријателот на Трамп, Стив Виткоф, и зетот на Трамп, Џаред Кушнер, му пренеле дека Русија искрено сака да ја заврши војната и дека во пресрет на преговорите, тој треба да се координира со својот тим врз основа на таа претпоставка.
И покрај ова, Зеленски јасно го изрази својот песимизам. Тој, исто така, им советуваше на Виткоф и Кушнер да не се обидуваат да наметнат визија за мир што неговиот народ би ја сметал за „приказна за неуспех“.
Украинскиот претседател го оцени како „неправедно“ тоа што американскиот претседател Трамп јавно ја повика Украина, а не Русија, да направи отстапки заради мирот. Тој тврдеше дека иако можеби е полесно за Трамп да изврши притисок врз Украина отколку врз многу поголемата Русија, патот до траен мир не е да се „дозволи рускиот претседател Владимир Путин да победи“.
Трамп двапати изјави во последните денови дека на Зеленски е да направи отстапки. „Се надевам дека тоа е само негова тактика, а не негова одлука“, коментираше Зеленски. Сепак, тој му се заблагодари на Трамп за неговите мировни напори и додаде дека неговите разговори со Кушнер и Виткоф не вклучувале притисок каков што Трамп го користи јавно.
Trump: Ukraine better come to the table fast. We have big talks in Geneva — it should be very easy. We want them to come. pic.twitter.com/7uDz4NfD7a
— Tymofiy Mylovanov (@Mylovanov) February 17, 2026
„Се почитуваме еден со друг“, рече тој, додавајќи дека тој „не е личност“ која лесно се крши под притисок. Зеленски повтори дека најдобриот начин да се постигне напредок по прашањето за териториите е директна средба со Путин и дека му наложил на својот тим да го покрене прашањето за иден самит во Женева.
Американските медијатори предложија украинските сили да се повлечат од деловите на Донбас што моментално ги држат, со што областа ќе стане демилитаризирана „слободна економска зона“. Вашингтон не зазеде став за тоа кој би имал суверенитет над областа.
Зеленски е подготвен да разговара за воено повлекување, но ја повика Москва да возврати – да ги повлече своите сили на еднакво растојание – и ги отфрли руските тврдења за суверенитет над зоната. Според него, во втората рунда разговори, руските претставници ветија дека ќе се консултираат со Москва и ќе се вратат со детален став за територијалното прашање.
Европа
Ја оставил девојка си да умре на највисоката планина во Австрија: сега е на судење, протекуваат детали
Повеќе од една година откако 33-годишна жена замрзна до смрт на највисоката планина во Австрија, нејзиното момче утре ќе се појави на судење по обвинение за убиство од небрежност. Керстин Г. почина од хипотермија за време на трагично искачување на Гросглокнер во јануари минатата година. Нејзиното момче е обвинето дека ја оставило исцрпена и незаштитена во близина на врвот во бури додека отишол да побара помош, објави Би-Би-Си.
Судењето предизвика огромна дебата
Обвинителите велат дека обвинетиот, како поискусен планинар, бил „одговорен туристички водич“ и не се вратил на време ниту повикал помош за својата девојка. Австриските медиуми го идентификуваа како Томас П., кој негира какво било кривично дело. Неговиот адвокат Карл Јелинек ја опиша смртта на жената како „трагична несреќа“.

Судењето предизвика голем интерес и дебата, не само во Австрија, туку и во планинарските заедници далеку надвор од нејзините граници, бидејќи го поставува прашањето каде личната проценка и преземањето ризик стануваат предмет на кривична одговорност.
За што го обвинуваат?
Државното обвинителство во Инсбрук го смета за одговорен затоа што, „за разлика од неговата девојка, тој веќе имал многу искуство во алпски тури и го испланирал патувањето“. Тие го обвинуваат дека отишол на турата иако неговата девојка „никогаш не учествувала во алпска тура со оваа должина, тежина и надморска височина, и покрај тешките зимски услови“.
Обвинителството објави список од девет пропусти, вклучувајќи го и моментот што двојката тргнала два часа предоцна, не понеле „доволна опрема за кампување за итни случаи“ и дека „ѝ дозволил на својата девојка да користи… меки чизми за сноуборд и друга несоодветна опрема“.
Што вели одбраната?
Обвинетиот ги оспорува овие обвинувања. Во изјава, неговиот адвокат Карл Јелинек рече дека двојката ја испланирала турата заедно. „Двајцата се сметале себеси… доволно искусни, соодветно подготвени и добро опремени“, рече тој. Додаде дека двајцата имале „релевантно искуство во планинарење“ и биле „во многу добра физичка состојба“.
Керстин Г. почина сама во снегот на ледена планинска падина. Доколку биде осуден, Томас П. се соочува со затворска казна до три години. Според австрискиот весник „Дер Стандард“, пресудата би можела да значи „промена на парадигмата во планинските спортови“ и да влијае на тоа колку планинарите би можеле да бидат одговорни кон своите сопатници во иднина.
Европа
Во Британија се апсат 1.000 педофили месечно: „Плаќаат за емитување во живо злоупотреба на деца, понекогаш за само 20 фунти“
Полицијата во Велика Британија апси околу 1.000 осомничени педофили секој месец, а заканата од сексуална злоупотреба на деца расте, предупреди Националната агенција за криминал (NCA) на Велика Британија. Бројот на апсења се зголеми од 500 на 800 месечно пред неколку години, а сега на 1.000, објави „Скај Њуз“.
Роб Џонс, директор за операции во NCA, рече дека онлајн групите доведоа до тоа сторителите да го оправдуваат своето однесување, бидејќи алгоритмите ги поврзуваа истомислениците на насилниците. Додека соработуваат на „дарк веб“, како „платформи за откривање“ тие ги користеа водечките платформи на социјалните медиуми за „пронаоѓање и злоупотреба на ранливи деца“.
Како што младите луѓе сè повеќе се потпираат на интернет, тие се изложени на уште поголеми ризици. Џонс ја опиша ситуацијата како „исклучително штетна“. „Сакаме општеството да се спротивстави на ова, а сторителите да се соочат со своите постапки, што е сосема спротивно на она што се случува онлајн“, предупреди тој.
Според NCA, количината на материјал што Националниот центар за исчезнати и експлоатирани деца им го доставил на британските власти речиси се дуплирала во последните три години. Само за една недела во јануари, NCA и полициските сили низ цела Британија извршиле 252 апсења. Од уапсените, 118 биле обвинети, а 35 биле осудени на суд. Операцијата заштитила 407 деца.
Меѓу злосторствата во пораст е плаќањето за емитување во живо на злоупотреба на деца, понекогаш за само 20 фунти. NCA, исто така, предупреди на таканаречените „Ком групи“, садистички заедници кои ја претвораат злоупотребата во игра. Џонс рече дека членовите на овие групи „се поттикнуваат едни со други“ да извршат „уште погрдни злосторства“.
Беки Ригс, раководител на Националната единица за заштита на децата и истрага за злоупотреба, рече дека полицајците работат „неуморно“ за да ги фатат насилниците. Сепак, таа нагласи дека технолошките компании мора „итно да дејствуваат за да ги направат своите платформи непријателска средина за сторителите“.

