Свет
Пленковиќ во Давос: Треба да се почнат разговори со Русија, Русите може да ги издржат санкциите
Треба да почнеме разговори со Русија за војната во Украина бидејќи рускиот претседател Владимир Путин може да биде трпелив, а рускиот народ може да ги издржи санкциите, изјави денеска хрватскиот премиер Андреј Пленковиќ на работниот појадок во рамките на Светскиот економски форум во Давос.
„Не гледам никаква драматична работа внатре во Русија, дека 15, 16 или 26 пакет-санкции промениле нешто во нивниот начин на размислување, а тоа се случило во минатото“, рече Пленковиќ на панелот „Украински појадок“.
Тој рече дека е неопходно да се почнат разговори со Русија бидејќи Путин може да биде трпелив, а Русите да го издржат режимот на санкции.
Тој рече дека не гледа противење во Русија што би можело да му се заканува на рускиот претседател и нагласи дека Русија издвојува девет отсто од својот БДП за одбраната.
„Тие имаат способност бескрајно да регрутираат војници, без разлика дали се домашни расфрлани на два континента или Севернокорејци што водат војна во Украина“.
Рече дека се согласува оти е неопходно да се зајакне Украина што е можно повеќе, а во исто време да се држи до принципите:
„Не треба да се дозволи секогаш кога ќе има некаков договор, тоа да биде договор што ќе ги зацементира окупираните територии во некаков замрзнат конфликт и ќе им даде на Русите изгледи за нова можност да ја нападнат Украина“, рече Пленковиќ.
Тој посочи дека на преговарачка маса треба да биде и Европа, но главниот актер треба да биде Украина.
„И ако најдеме некаков вид примирје, тоа треба да вклучува постепена, мирна реинтеграција на окупираните територии“, додаде премиерот.
Специјалниот пратеник на американскиот претседател Доналд Трамп за специјални мисии, Ричард Гренел, на панелот преку виде-врска рече дека постои голема фрустрација меѓу Американците поради тоа што многу се зборува во последните години за дополнителни распределби за војската.
„Поранешниот американски претседател Џо Бајден и Путин не разговарале повеќе од три и пол години, ние мислиме дека тоа е срамота. Американскиот народ смета дека тоа е срамота. Треба да можете да разговарате со луѓето. Разговорот е тактика. Нема да можете да ги решите проблемите по мирен пат, освен ако, всушност, не разговарате, мислам дека постои огромна фрустрација меѓу Американците кои трошиме стотици милијарди долари, а нашите лидери не разговараат меѓу себе.
Пленковиќ одговори дека Путин бил изолиран во изминатите 10 или 11 години:
„Буквално, има неколку лидери на власт на Запад, кои имаат некаков вид на навистина личен контакт со него, многу малку, не повеќе од пет, би рекол, и тоа е важно. Тоа значи дека нема доверба и нема историја на веродостојна врска“, рече Пленковиќ.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Европската комисија бара промени на „Тик-ток“: „Предизвикува зависност, особено кај децата“
Европската унија би можела да го принуди „Тик-ток“ да направи измени во апликацијата, откако во прелиминарна одлука наведе дека платформата ги прекршила правилата за дигитална безбедност.
Европската комисија смета дека дизајнот што предизвикува зависност му штети на физичкото и менталното здравје на корисниците, особено на децата и ранливите лица, пишува „Гардијан“.
Според одлуката, „Тик-ток“ не ги проценил соодветно ризиците од својот дизајн, кој преку постојано надградување со нова содржина поттикнува непрекинато скролање и го става мозокот во режим на автопилот. Комисијата наведува дека тоа може да доведе до компулсивно однесување и намалена самоконтрола, како и дека платформата игнорирала показатели за прекумерна употреба, вклучително и времето што децата го минуваат на апликацијата ноќе.
Комисијата размислува за наметнување промени во дизајнот, вклучувајќи измени на алгоритмот за препораки, ограничување на бесконечното скролање, воведување ефективни паузи од екран, вклучително и во текот на ноќта, како и прилагодување на системот за препораки.
Безбедносните механизми, како алатките за контрола на времето и родителските контроли, се оценети како недоволни.
Кршењето на Актот за дигитални услуги (ДСА) може да резултира со казна до 6 проценти од годишниот промет на компанијата. Се проценува дека „Тик-ток“ годинава ќе оствари приход од околу 35 милијарди долари.
Свет
САД ги повикаа своите граѓани да го напуштат Иран
Соединетите Американски Држави ги повикаа своите граѓани веднаш да го напуштат Иран, предупредувајќи на сериозни безбедносни ризици, вклучувајќи тероризам, немири, киднапирања и произволни апсења и притворања на американски граѓани.
Американските власти им советуваат на граѓаните сами да направат план за излез и да не се потпираат на помош од американската влада, бидејќи САД немаат амбасада во Иран.
Според предупредувањето од Стејт департментот на САД, американските граѓани во Иран се соочуваат со висок ризик од нелегално притворање, вклучувајќи долготраен притвор, тортура и, во некои случаи, смртна казна. Швајцарија дејствува како заштитна сила за американските интереси во Иран, чија амбасада во Техеран обезбедува само итни конзуларни услуги.
Регион
Масовно труење со олово на жителите на град во БиХ
Во општината Вареш во Босна и Херцеговина продолжува сериозната здравствена криза предизвикана од масовно труење со олово. Најновите резултати од тестирањето на повеќе од 100 жители потврдија дека труењето со тешки метали е многу пораспространето отколку што првично се претпоставуваше, пишува N1.
Присуството на олово во крвта овој пат е утврдено не само кај жителите што живеат во близина на депонијата на рудникот ДПМ Метали, во населбите Пржиќи и Даштанско, туку и кај граѓаните од самиот центар на Вареш. Претходните тестови од декември минатата година покажаа присуство на олово во крвта на сите 44 тестирани лица од различни возрасти.
Во меѓувреме, уште девет лица се тестирани приватно, а резултатите само ги потврдија алармантните индикатори. Особено е загрижувачки што олово е пронајдено и во наодите на пет деца под шест години.
Најновите тестови покажуваат дека некои луѓе имаат екстремно високи концентрации на олово во крвта, во некои случаи десетици, па дури и сто пати повисоки од референтните вредности.
„Присуството на олово во крвта е исклучително сложен здравствен проблем бидејќи нема физиолошка потреба од олово во човечкото тело. Современата медицина се залага за ставот дека нема „безбедна“ доза на олово во телото“, велат експертите од Институтот за здравје и безбедност на храната.
Во интервју за локална радио станица, вршителот на должноста градоначалник на општина Вареш, Малик Ризвановиќ, изјави дека, доколку го добие мандатот, здравјето на граѓаните ќе биде негов приоритет. Сепак, информацијата дека непосредно пред објавувањето на новите резултати за труењето, компанијата ДПМ Метали испратила до Владата на Зеничко-добојскиот кантон барање за зголемување на надоместокот за концесија предизвикува загриженост.
„Официјално е дека во петокот ДПМ Метали поднесе иницијатива за зголемување на концесискиот надомест до Министерството за економија на Зеничко-добојскиот кантон. Во наредните месеци ќе има зголемување на концесијата. Она што успеав да го договорам со компанијата е дека, кога ќе се потпише концесијата, таа ќе се плаќа ретроактивно од 1 јануари 2026 година“, рече Ризвановиќ.
Фактот дека самата рударска компанија бара од властите да ја зголемат концесијата што треба да ја плати изгледа неверојатно и покренува сериозни прашања за тоа кој управува со природните ресурси во Зеничко-добојскиот кантон.
„Ако компанијата се обидува да купи социјален мир со овој потег, јасно велиме дека здравјето на граѓаните нема цена и дека е крајно несоодветно да се зборува за концесиски надоместоци во време кога животите на луѓето во Вареш се сериозно загрозени“, истакнуваат жителите на Пржиќ и Даштански.
Властите на Зеничко-добојскиот кантон и Федерацијата БиХ сè уште немаат јасен одговор за ситуацијата во Вареш. Иако условите се исполнети, сè уште не е прогласена вонредна состојба. Исто така, не е познато дали Обвинителството на Зеничко-добојскиот кантон започнало истрага за труењето.
И покрај противењето на локалните заедници и граѓанското општество, надлежните кантонални власти продолжуваат да поддржуваат нови, потенцијално опасни рударски проекти во Вареш, вклучувајќи го и планираното рударство на хром во сливот на реката Криваја.
фото/илустрација/Depositphotos

