Рускиот опозициски лидер Алексеј Навални беше убиен од смртоносен токсин пронајден во јужноамериканските отровни жаби, соопштија Велика Британија и неколку европски сојузници.

Траги од епибатидин се пронајдени во примероците од телото на Навални, за кои се верува дека ја предизвикале неговата смрт во сибирската казнена колонија пред две години, соопшти Министерството за надворешни работи на Велика Британија. Сојузниците велат дека само руската држава имала „средства, мотив и можност“ да го употреби смртоносниот отров. Кремљ ги отфрли тврдењата како „информативна кампања“, според новинската агенција Тасс, пренесува Би-Би-Си.

Што е епибатидин?
Епибатидинот е природен невротоксин изолиран од кожата на еквадорската отровна жаба, објаснува токсикологот Џил Џонсон. Таа за Би-Би-Си изјави дека е „200 пати посилен“ од морфинот. Епибатидинот може да се најде природно во отровните жаби во дивината на Јужна Америка, но може да се произведе и во лабораторија.

Отровот не е природно присутен во Русија, наведоа европските сојузници во нивната изјава. Иако епибатидинот е испитуван како лек против болки и за ублажување на болни воспалителни состојби на белите дробови, тој не се користи медицински поради неговата токсичност.

Ова моќно хемиско соединение делува на никотинските рецепторите во нервниот систем, според Џонсон. Таа објасни како ги претерано стимулира овие нервни рецептори, што во вистинската доза може да предизвика грчеви во мускулите, парализа, напади, забавен срцев ритам, респираторна инсуфициенција и на крајот смрт.

Аластер Хеј, професор по еколошка токсикологија на Универзитетот во Лидс, изјави за агенцијата PA дека неговите ефекти можат да доведат до прекин на дишењето и дека „секое отруено лице умира од задушување“. Наоѓањето на токсинот во нечија крв „сугерира намерна администрација“, додаде тој. Токсичноста на епибатидинот може дури и да се „зголеми со истовремена употреба на одредени други лекови, а тие комбинации се испитувани“, рече Хеј.

Што рече Русија?
Европските лаборатории потврдија дека Навални починал од непознат отров, објавија сојузниците во саботата. Москва претходно тврдеше дека Навални починал од природна смрт, иако неговата вдовица Јулија Навални постојано тврдеше дека нејзиниот сопруг бил „убиен“ со труење. Руската амбасада во Лондон ја негираше вмешаноста на Москва во смртта на Навални, опишувајќи го извештајот како „измислица од западните фабулисти“ и „некропропаганда“.

Портпаролката на Кремљ, Марија Захарова, беше цитирана од руската државна новинска агенција Тасс: „Сите овие разговори и изјави се информативна кампања насочена кон одвлекување на вниманието од итни проблеми на Западот“. Навални беше во затвор три години, а непосредно пред неговата смрт бил префрлен во арктичка казнена колонија. Според руските извештаи, 47-годишникот рекол дека се чувствувал лошо по кратка прошетка, а потоа се срушил и никогаш не се освестил.

Илјадници луѓе се собраа вчера во повеќе од 400 градови и општини низ Чешка во поддршка на либералниот претседател Петр Павел, во услови на спор со десничарската популистичка влада.

Протестите следеа по повикот на граѓанската иницијатива „Милион моменти за демократија“, која ги повика поддржувачите да го поддржат шефот на државата во неговиот судир со владејачката коалиција, објави новинската агенција CTK.

Организаторите изјавија дека до 90.000 луѓе веќе се собрале на митинг во Прага на 1 февруари со истата цел и најавија дека овој пат ќе се приклучат и помали градови и заедници низ целата земја.

Brno… pic.twitter.com/qmge0jLdr7

— David (@SDavee69) February 15, 2026

Најавени се нови масовни протести
Уште еден масовен протест е планиран за 21 март во паркот Летна во Прага под слоганот „Нема да дозволиме да ни ја украдат иднината!“.

Помеѓу 8.000 и 10.000 луѓе се собраа во вториот по големина град, Брно, според CTK, додека неколку стотици излегоа во помалите градови.

Слики објавени во чешките медиуми покажаа демонстранти во градови како држат портрети на Павел, објави Дпа.

People carry a large Czech national flag as they take part in a protest to support Czech President Petr Pavel, at Old Town Square in Prague, Czech Republic, 01 February 2026. Organizers estimate 80,000 to 90,000 people fill the square and parts of Wenceslas Square during a protest linked to a dispute over the decision not to appoint lawmaker Filip Turek as environment minister, involving Petr Macinka, leader of the Motorists party. EPA/MARTIN DIVISEK

На некои транспаренти имаше прецртани фотографии од членови на владата и слогани како „Јас сум на страната на претседателот“ и „Се срамам од сегашната влада“.

Спорот ескалираше откако Павел кон крајот на јануари изјави дека министерот за надворешни работи Петр Мацинка се обидел да го уценува.

Шефот на британските вооружени сили, Ричард Најтон, и неговиот германски колега, Карстен Бројер, се залагаат за поголеми инвестиции во одбраната, нагласувајќи дека постои и „морална“ причина за вооружување против руската закана.

Во заедничко писмо објавено во британски „Гардијан“ и германски „Ди Велт“, двајцата офицери изјавија дека зборуваат „не само како воени лидери на две од најголемите европски земји кои трошат најмногу воени средства, туку и како гласови на Европа која сега мора да се соочи со непријатните вистини за својата безбедност“.

Тие предупредија дека Русија „одлучно се движела кон запад“ за време на нејзината инвазија на Украина и посочија дека е потребна „конечна промена во нашата одбрана и безбедност“ низ цела Европа.

Предупредувањето од воените шефови доаѓа по затворањето на годишната Минхенска безбедносна конференција, каде што светските лидери се собраа за да разговараат за иднината на европската одбрана и војната во Украина.

„Постои морална димензија во овој напор. Повторното вооружување не е воено подбуцнување; тоа е одговорно дејствување на нациите решени да го заштитат својот народ и да го зачуваат мирот. Силата ја одвраќа агресијата. Слабоста ја поканува“, наведоа тие во писмото.

Тие додадоа дека „сложеноста на заканите бара пристап на целото општество и отворен разговор со јавноста низ целиот континент дека одбраната не може да биде одговорност само на униформираниот персонал. Тоа е задача на секој од нас“, објави ДПА.

Во својот говор на конференцијата, британскиот премиер Кир Стармер ги повика европските земји да ги зголемат своите трошоци за одбрана за да не се потпираат повеќе на САД.

Тој, исто така, објави дека Обединетото Кралство ќе ја испрати својата ударна група воени бродови да патролираат низ Арктикот, поради страв од руско и кинеско влијание во таканаречениот далечен север.