Европа
Претседателката на ЕК во центарот на скандалот со вакцините: европските обвинители ја истражуваат Урсула фон дер Лајен
Европските обвинители ја презедоа истрагата за наводни кривични дела во врска со преговорите за набавка на вакцини против коронавирусот што ги водеа претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, и извршниот директор на „Фајзер“, Алберт Бурле, изјави портпаролот на обвинителството во белгискиот град Лиеж.
Инспекторите на Европското јавно обвинителство (ЕППО) во последните месеци ја презедоа истрагата од белгиските обвинители, кои ја истражуваа Фон дер Лајен за „мешање во јавни функции, уништување на СМС-пораки, корупција и судир на интереси“, според правните документи во кои увид имал „Политико“ и портпаролот на обвинителството во Лиеж.
Иако обвинителите на ЕППО ги истражуваат наводните злосторства, сè уште никој не е обвинет во врска со случајот. Истрагата првично беше отворена од белгиските власти во Лиеж на почетокот на 2023 година откако локалниот лобист Фредерик Балдан поднесе кривична пријава. Жалбата на Балдан се фокусира на наводна размена на СМС-пораки помеѓу Фон дер Лајен и извршниот директор на „Фајзер“, Алберт Бурле, пред најголемиот договор за вакцини на ЕУ во екот на пандемијата на коронавирусот, во таканаречената афера „Фајзергејт“.
Балдан, 36-годишен белгиски лобист со врски со скептичката група за вакцини „Бон сенс“, поднесе кривична пријава во Белгија поради улогата на Фон дер Лејен во преговорите за вакцини со „Фајзер“ за, како што тврди, „мешање во јавните функции, уништување СМС, корупција и судир на интереси“, се вели во правните информации на неговиот адвокат.
Подоцна му се приклучија унгарската и полската влада, иако Варшава е во процес на повлекување на жалбата по изборната победа на проевропската влада предводена од премиерот Доналд Туск, изјави портпаролот на полската влада за „Политико“.
Американскиот весник „Њујорк тајмс“, кој прв откри дека размената се случила кога претседателката на ЕК и извршниот директор на „Фајзер“ преговарале за условите на договорот, почна паралелна тужба против Комисијата кога ЕК одби да ја открие содржината на пораките по барањето за пристап до документи. Веста дека ЕППО сега го истражува случајот ризикува дополнителна проверка на улогата на Фон дер Лејен во огромниот договор за вакцини, кој се проценува дека вреди повеќе од 20 милијарди евра.
ЕППО спроведува паневропски истраги за финансиски криминал и теоретски може да заплени телефони и друг релевантен материјал од канцеларијата на ЕК или други земји во Европа, како Германија, од каде што е Фон дер Лајен. Ваквиот развој на настаните доаѓа во деликатен момент за претседателката на ЕК бидејќи набргу се европските избори, а во Брисел очекуваат Фон дер Лајен да добие втор мандат на чело на Европската комисија.
Комисијата засега одбива да ја открие содржината на СМС-пораките или да го потврди нивното постоење. Договорот, склучен во екот на пандемијата во 2021 година, првично се сметаше за триумф на Фон дер Лајен, но огромната количина купени вакцини предизвика чудење. На крајот на минатата година „Политико“ откри дека пропаднала доза вакцини вредна најмалку четири милијарди евра.
Договорот за вакцината со „Фајзер“ оттогаш е повторно преговаран. Во 2022 година ЕППО објави дека поопшто ја разгледува набавката на вакцини во ЕУ, но ова е првпат канцеларијата експлицитно да се поврзе со таканаречениот „Фајзергејт“.
Случајот што сега го разгледува ЕППО обединува неколку правни, политички и финансиски текови и се вкрстува со тужбите што ги поведе фармацевтскиот гигант „Фајзер“ против Унгарија и Полска. „Фајзер“ ги тужеше Унгарија и Полска за неплаќање на дозите вакцини по запрањето на испораките.
Унгарија, предводена од премиерот Виктор Орбан, жесток противник на Фон дер Лајен, исто така поднесе жалба за улогата на претседателката на ЕК во преговорите за вакцината со „Фајзер“, изјавија двајца извори запознаени со ова прашање, кои побараа да останат анонимни. Полска поднесе жалба во ноември минатата година, потврди портпаролот на полската влада. Сепак, како што наведе, по изборот на Доналд Туск за премиер во декември минатата година, „новата влада работи на повлекување на Полска од овие процедури“.
Официјален претставник на Европската комисија изјави дека ЕК нема сознанија за можни дејства, освен за написи во весници.
Унгарската влада не одговори на барањето за коментар. „Фајзер“ и ЕППО одбија да го коментираат случајот.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Европа
(Видео) Француските земјоделци го блокираат Париз со трактори
Француските земјоделци блокираа локации во Париз во знак на протест против сеопфатниот трговски договор што Европската Унија треба да го потпише со јужноамериканските земји и поради други локални прашања.
Земјоделците од синдикатот „Coordination Rurale“ ги нарекоа протестите во Париз лути поради договорот за слободна трговија меѓу Европската Унија и јужноамериканскиот блок Меркосур, за кој стравуваат дека би можел да ја преплави земјата со евтин увоз на храна, како и поради начинот на кој владата се справува со болеста на добитокот.
„Се наоѓаме помеѓу негодување и очај. Се чувствуваме напуштени, како и со Меркосур“, изјави за Ројтерс Стефан Пелетие, заменик-претседател на синдикатот во централна Франција.
🚨 EN DIRECT – De nouveaux agriculteurs arrivent au niveau de l’Arc de Triomphe. pic.twitter.com/SHu89ZzD8n
— Frontières (@Frontieresmedia) January 8, 2026
Протестот доаѓа неколку дена откако Европската комисија предложи да им се стават на располагање на земјоделците 45 милијарди евра од фондовите на ЕУ и се согласи да ги намали увозните давачки за некои ѓубрива во обид да ги придобие земјите кои се двоумат во нивната поддршка за Меркосур.
CRISE AGRICOLE : Des tracteurs de la Coordination rurale sont entrés dans Paris malgré les blocages de la police. Une quinzaine de tracteurs se trouvent devant la tour Eiffel, d'autres ont encerclé l'Arc de Triomphe. La porte d'Auteuil a été bloquée par des agriculteurs et l'A13… pic.twitter.com/LHT3iXt7Mr
— Infos Françaises (@InfosFrancaises) January 8, 2026
Договорот е поддржан од земји како Германија и Шпанија, а Комисијата се чини дека ја добила поддршката од Италија, што значи дека ќе ги има потребните гласови за да го одобри трговскиот договор со или без француска поддршка.
Европа
Зеленски предложи САД да го киднапираат Кадиров, стигна одговор од Чеченија
Украинскиот претседател Володимир Зеленски ги повика САД да го зголемат притисокот врз Русија со киднапирање на чеченскиот лидер Рамзан Кадиров, на ист начин како што направија со венецуелскиот претседател Николас Мадуро, верувајќи дека таквата операција би можела да влијае врз руското раководство.
„Еве еден пример со Мадуро. Да, тие спроведоа операција. Сите ги видоа резултатите, целиот свет. Го направија тоа брзо. Па, нека спроведат некаква операција врз овој, како се вика, Кадиров“, рече Зеленски, цитиран од РБК.
На 3 јануари, американската војска ги уапси Мадуро и неговата сопруга, Силија Флорес, во нивниот дом во Каракас и ги транспортираше во Њујорк, каде што соборениот лидер на републиката беше обвинет за „наркотероризам“. Самиот Мадуро изјави на суд дека останува претседател на Венецуела.
Одговор од Чеченија
Рамзан Кадиров одговори на предлогот преку својот Телеграм канал, тврдејќи дека Зеленски сака да ги постигне своите цели преку други. „Забележете дека тој дури и не се закани дека ќе го стори тоа самиот“, напиша чеченскиот лидер, истакнувајќи дека Зеленски претпочиташе да остане настрана „и да гледа од безбедно растојание“.
„Ме става на листата на барани лица и наметнува санкции. Сега бара помош од Американците, велејќи: „Ако не помогнаа со оружје, барем киднапирајте го Рамзан“, рече Кадиров.
„Зачувајте го вашиот образ и не се понижувајте. Да имавте трошка машкост во вас, ќе разберевте колку понижувачки звучат вашите зборови и барања“, додаде тој.
За налогот на Украинската безбедносна служба
Ова не е прв конфликт меѓу Кадиров и украинските власти. Безбедносната служба на Украина (СБУ) претходно го прогласи Кадиров за барано лице, обвинувајќи го за спроведување „агресивни воени дејствија“ и кршење на законите и обичаите на војување.
Од друга страна, Истражниот комитет на Русија го окарактеризира тој потег како „свесно доведување на невино лице пред кривична одговорност“.
Европа
Сикорски: Варшава е отворена за распоредување германски трупи во Полска
Варшава е отворена за евентуално распоредување на германски трупи во Полска во обид да се обезбеди прекин на огнот во Украина, според полскиот министер за надворешни работи Радослав Сикорски.
„Германските војници се стационирани во Полска со години како дел од разни мисии на НАТО“, рече Сикорски, заклучувајќи дека присуството на трупи на Бундесверот на полска територија нема да биде новост. Сикорски ја даде изјавата вчера по состанокот во Париз со неговите француски и германски колеги, Жан-Ноел Баро и Јохан Вадефул, одржан во рамките на форумот за дијалог на Вајмарскиот триаголник, регионален сојуз што ги поврзува Полска, Франција и Германија од 1991 година.
Според министерот, воената соработка меѓу Полска и Германија веќе е воспоставена. „За време на заедничка вежба пред неколку години, германски генерал командуваше со полска тенковска бригада, додека полски генерал водеше германска бригада“, рече Сикорски.
Министерот за надворешни работи, исто така, ѝ се заблагодари на Германија за минатогодишното распоредување на трупи што помогнаа во обезбедувањето на аеродромот во југоисточна Полска во близина на Жешов, клучен центар за воена и хуманитарна поддршка на Украина.
Завчера, германскиот канцелар Фридрих Мерц првпат ја спомена можноста Бундесверот да учествува во мировни операции, не во Украина, туку на територијата на НАТО во близина на границата. Сикорски објасни дека неколку земји, предводени од Франција, веќе презеле подготвителни чекори во Полска, во случај да се постигне прекин на огнот и да се воспостави мировна мисија во Украина.
Тој додаде дека деталното планирање на крајот ќе го води воениот штаб на вклучените земји. Германската влада соопшти дека разговорите во Париз се фокусирале на развивање силни безбедносни гаранции за Украина по прекинот на огнот и на придонесот на Европа кон долгорочната безбедност.

