Европа
Претседателката на ЕК во центарот на скандалот со вакцините: европските обвинители ја истражуваат Урсула фон дер Лајен
Европските обвинители ја презедоа истрагата за наводни кривични дела во врска со преговорите за набавка на вакцини против коронавирусот што ги водеа претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, и извршниот директор на „Фајзер“, Алберт Бурле, изјави портпаролот на обвинителството во белгискиот град Лиеж.
Инспекторите на Европското јавно обвинителство (ЕППО) во последните месеци ја презедоа истрагата од белгиските обвинители, кои ја истражуваа Фон дер Лајен за „мешање во јавни функции, уништување на СМС-пораки, корупција и судир на интереси“, според правните документи во кои увид имал „Политико“ и портпаролот на обвинителството во Лиеж.
Иако обвинителите на ЕППО ги истражуваат наводните злосторства, сè уште никој не е обвинет во врска со случајот. Истрагата првично беше отворена од белгиските власти во Лиеж на почетокот на 2023 година откако локалниот лобист Фредерик Балдан поднесе кривична пријава. Жалбата на Балдан се фокусира на наводна размена на СМС-пораки помеѓу Фон дер Лајен и извршниот директор на „Фајзер“, Алберт Бурле, пред најголемиот договор за вакцини на ЕУ во екот на пандемијата на коронавирусот, во таканаречената афера „Фајзергејт“.
Балдан, 36-годишен белгиски лобист со врски со скептичката група за вакцини „Бон сенс“, поднесе кривична пријава во Белгија поради улогата на Фон дер Лејен во преговорите за вакцини со „Фајзер“ за, како што тврди, „мешање во јавните функции, уништување СМС, корупција и судир на интереси“, се вели во правните информации на неговиот адвокат.
Подоцна му се приклучија унгарската и полската влада, иако Варшава е во процес на повлекување на жалбата по изборната победа на проевропската влада предводена од премиерот Доналд Туск, изјави портпаролот на полската влада за „Политико“.
Американскиот весник „Њујорк тајмс“, кој прв откри дека размената се случила кога претседателката на ЕК и извршниот директор на „Фајзер“ преговарале за условите на договорот, почна паралелна тужба против Комисијата кога ЕК одби да ја открие содржината на пораките по барањето за пристап до документи. Веста дека ЕППО сега го истражува случајот ризикува дополнителна проверка на улогата на Фон дер Лејен во огромниот договор за вакцини, кој се проценува дека вреди повеќе од 20 милијарди евра.
ЕППО спроведува паневропски истраги за финансиски криминал и теоретски може да заплени телефони и друг релевантен материјал од канцеларијата на ЕК или други земји во Европа, како Германија, од каде што е Фон дер Лајен. Ваквиот развој на настаните доаѓа во деликатен момент за претседателката на ЕК бидејќи набргу се европските избори, а во Брисел очекуваат Фон дер Лајен да добие втор мандат на чело на Европската комисија.
Комисијата засега одбива да ја открие содржината на СМС-пораките или да го потврди нивното постоење. Договорот, склучен во екот на пандемијата во 2021 година, првично се сметаше за триумф на Фон дер Лајен, но огромната количина купени вакцини предизвика чудење. На крајот на минатата година „Политико“ откри дека пропаднала доза вакцини вредна најмалку четири милијарди евра.
Договорот за вакцината со „Фајзер“ оттогаш е повторно преговаран. Во 2022 година ЕППО објави дека поопшто ја разгледува набавката на вакцини во ЕУ, но ова е првпат канцеларијата експлицитно да се поврзе со таканаречениот „Фајзергејт“.
Случајот што сега го разгледува ЕППО обединува неколку правни, политички и финансиски текови и се вкрстува со тужбите што ги поведе фармацевтскиот гигант „Фајзер“ против Унгарија и Полска. „Фајзер“ ги тужеше Унгарија и Полска за неплаќање на дозите вакцини по запрањето на испораките.
Унгарија, предводена од премиерот Виктор Орбан, жесток противник на Фон дер Лајен, исто така поднесе жалба за улогата на претседателката на ЕК во преговорите за вакцината со „Фајзер“, изјавија двајца извори запознаени со ова прашање, кои побараа да останат анонимни. Полска поднесе жалба во ноември минатата година, потврди портпаролот на полската влада. Сепак, како што наведе, по изборот на Доналд Туск за премиер во декември минатата година, „новата влада работи на повлекување на Полска од овие процедури“.
Официјален претставник на Европската комисија изјави дека ЕК нема сознанија за можни дејства, освен за написи во весници.
Унгарската влада не одговори на барањето за коментар. „Фајзер“ и ЕППО одбија да го коментираат случајот.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Европа
(Видео) Шефицата на АфД: Украина мора да плати за минирањето на нашиот гасовод
Копретседателката на партијата Алтернатива за Германија (АфД), Алис Вајдел, предупреди дека доколку нејзината партија дојде на власт, ќе бара од Украина да ја надомести штетата предизвикана од саботажата на гасоводот „Северен тек“.
„Недостатокот на евтин природен гас е штетен не само за Германија, туку и за цела Европа, но најмногу ја погодува Германија“, рече Вајдел на партиски митинг во југозападната покраина Баден-Виртемберг.
“Zelensky Should Pay For Blowing Up Nord Stream” AfD’s Weidel Unleashes Fury
AfD co chair Alice Weidel has launched a blistering attack on Ukrainian President Volodymyr Zelensky, accusing him of responsibility for the Nord Stream explosion and demanding Ukraine pay for the… pic.twitter.com/O5h5bEosNM
— Ignorance, the root and stem of all evil (@ivan_8848) January 25, 2026
„Како е можно германската влада да има толку малку самопочит што дури и не бара истрага? Можам да ви кажам што ќе правиме кога ќе дојдеме на власт. Ќе бараме отштета. Украинците, Володимир Зеленски, едноставно мора да платат за минирањето на нашиот гасовод“, нагласи таа.
Вајдел рече дека земја што се однесува на таков начин не може да биде пријател на Германија. Таа додаде дека Германија издвоила повеќе од 70 милијарди евра помош за Украина.
„Им испративме оружје. Канцеларот Фридрих Мерц вети дека ќе испрати германски војници. Како може да биде толку рамнодушен кон историјата? И, патем, да испрати германски тенкови против Русија“, рече таа.
Европа
Зеленски: Кучето на Лукашенко има повеќе права од белорускиот народ
Украинскиот претседател Володимир Зеленски изјави дека Белорусија е сè уште принудена да постои како територија управувана од Русија, додавајќи дека во таа земја дури и кучето на претседателот Александар Лукашенко има повеќе права од граѓаните.
Зеленски ги даде овие забелешки во говорот во Литванија по повод годишнината од Јануарското востание. Тој рече дека Белорусија „сè уште е принудена да постои како руска покраина“.
„Засега, за жал, кучето на Лукашенко доби повеќе права од народот на Белорусија. Имаше шанса во 2020 година тоа да се промени. И сигурен сум дека ќе се појави нова шанса. Но, тогаш поддршката за Белорусите едноставно не беше доволна. А сега сите чувствуваме колку е потешко, поскапо и поопасно тоа за сите поради зависноста на Белорусија од Москва, зависност што не се намалува“, рече Зеленски.
„Европа и светот требаше да ги поддржат луѓето што се кренаа“
Тој нагласи дека „Европа не смее да изгуби ниту еден народ што живее во слобода“ и дека „не смее да губи време“. Додаде дека успехот на белоруското востание во 2020 година ќе ги спречеше заканите со кои се соочува Европа денес. „Европа и светот требаше да ги поддржат луѓето што се кренаа, а историјата ќе беше поинаква – побезбедна“, е убеден тој.
Тој предупреди дека „војните од 20 век во голема мера беа резултат на рамнодушноста на светските сили во 19 век“.
Тој, исто така, испрати директна порака до белорускиот народ: „Сакам директно да му се обратам на белорускиот народ. Вие сте европска нација што ќе застане заедно со сите наши народи во обединета, слободна Европа. Мирна Европа. Силна Европа. Не можете да бидете избришани. Никој од нас не може да биде избришан. Им благодарам на сите белоруски волонтери кои се борат за нашата независност во Украина и за историската можност на нашата сопствена земја“.
Европа
Данската премиерка од Гренланд: Се наоѓаме во сериозна ситуација
Данската премиерка Мете Фредериксен го посети Нук, главниот град на Гренланд, на разговори со лидерот на територијата, Јенс-Фредерик Нилсен. Посетата доаѓа по напната недела во која американскиот претседател Доналд Трамп се откажа од заканите за преземање на арктичкиот остров и се согласи на разговори.
Тензиите се смирија откако Трамп во средата ја отфрли можноста за воена акција и објави на социјалните мрежи дека е постигната „рамка за иден договор за Гренланд“ по состанокот со генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, во Давос, јавува Би-би-си.
Знак на поддршка и дипломатски пат
Деталите од договорот сè уште не се познати. Премиерката Фредериксен долета директно од Брисел, каде што се сретна со Руте во петокот наутро. Според неговата најава, тие се согласиле да „го зајакнат одвраќањето и одбраната на Арктикот“.
По пристигнувањето во Нук, Фредериксен беше пречекана од Нилсен. „Пред се, денес сум во Гренланд за да ја покажам нашата силна данска поддршка за народот на Гренланд“, изјави таа за новинарите. „Ова е многу тешко време, секој може да го види тоа“.
„Се наоѓаме во сериозна ситуација. Тоа го гледаат сите. Сега постои дипломатски, политички пат што ќе го следиме“, додаде таа, објаснувајќи дека нејзината посета е „работна“ за да се подготват „следните чекори“.
Трамп во четвртокот за „Фокс њуз“ изјави дека САД „добиваат сè што сакаат без никакви трошоци“ и дека „дел“ од неговиот планиран систем за ракетна одбрана „Златна купола“ ќе биде поставен на Гренланд. На прашањето дали станува збор за „преземање“, тој рече: „Тоа е целосен пристап. Нема крај, нема временско ограничување“.

