Европа
Претседателката на ЕК во центарот на скандалот со вакцините: европските обвинители ја истражуваат Урсула фон дер Лајен
Европските обвинители ја презедоа истрагата за наводни кривични дела во врска со преговорите за набавка на вакцини против коронавирусот што ги водеа претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, и извршниот директор на „Фајзер“, Алберт Бурле, изјави портпаролот на обвинителството во белгискиот град Лиеж.
Инспекторите на Европското јавно обвинителство (ЕППО) во последните месеци ја презедоа истрагата од белгиските обвинители, кои ја истражуваа Фон дер Лајен за „мешање во јавни функции, уништување на СМС-пораки, корупција и судир на интереси“, според правните документи во кои увид имал „Политико“ и портпаролот на обвинителството во Лиеж.
Иако обвинителите на ЕППО ги истражуваат наводните злосторства, сè уште никој не е обвинет во врска со случајот. Истрагата првично беше отворена од белгиските власти во Лиеж на почетокот на 2023 година откако локалниот лобист Фредерик Балдан поднесе кривична пријава. Жалбата на Балдан се фокусира на наводна размена на СМС-пораки помеѓу Фон дер Лајен и извршниот директор на „Фајзер“, Алберт Бурле, пред најголемиот договор за вакцини на ЕУ во екот на пандемијата на коронавирусот, во таканаречената афера „Фајзергејт“.
Балдан, 36-годишен белгиски лобист со врски со скептичката група за вакцини „Бон сенс“, поднесе кривична пријава во Белгија поради улогата на Фон дер Лејен во преговорите за вакцини со „Фајзер“ за, како што тврди, „мешање во јавните функции, уништување СМС, корупција и судир на интереси“, се вели во правните информации на неговиот адвокат.
Подоцна му се приклучија унгарската и полската влада, иако Варшава е во процес на повлекување на жалбата по изборната победа на проевропската влада предводена од премиерот Доналд Туск, изјави портпаролот на полската влада за „Политико“.
Американскиот весник „Њујорк тајмс“, кој прв откри дека размената се случила кога претседателката на ЕК и извршниот директор на „Фајзер“ преговарале за условите на договорот, почна паралелна тужба против Комисијата кога ЕК одби да ја открие содржината на пораките по барањето за пристап до документи. Веста дека ЕППО сега го истражува случајот ризикува дополнителна проверка на улогата на Фон дер Лејен во огромниот договор за вакцини, кој се проценува дека вреди повеќе од 20 милијарди евра.
ЕППО спроведува паневропски истраги за финансиски криминал и теоретски може да заплени телефони и друг релевантен материјал од канцеларијата на ЕК или други земји во Европа, како Германија, од каде што е Фон дер Лајен. Ваквиот развој на настаните доаѓа во деликатен момент за претседателката на ЕК бидејќи набргу се европските избори, а во Брисел очекуваат Фон дер Лајен да добие втор мандат на чело на Европската комисија.
Комисијата засега одбива да ја открие содржината на СМС-пораките или да го потврди нивното постоење. Договорот, склучен во екот на пандемијата во 2021 година, првично се сметаше за триумф на Фон дер Лајен, но огромната количина купени вакцини предизвика чудење. На крајот на минатата година „Политико“ откри дека пропаднала доза вакцини вредна најмалку четири милијарди евра.
Договорот за вакцината со „Фајзер“ оттогаш е повторно преговаран. Во 2022 година ЕППО објави дека поопшто ја разгледува набавката на вакцини во ЕУ, но ова е првпат канцеларијата експлицитно да се поврзе со таканаречениот „Фајзергејт“.
Случајот што сега го разгледува ЕППО обединува неколку правни, политички и финансиски текови и се вкрстува со тужбите што ги поведе фармацевтскиот гигант „Фајзер“ против Унгарија и Полска. „Фајзер“ ги тужеше Унгарија и Полска за неплаќање на дозите вакцини по запрањето на испораките.
Унгарија, предводена од премиерот Виктор Орбан, жесток противник на Фон дер Лајен, исто така поднесе жалба за улогата на претседателката на ЕК во преговорите за вакцината со „Фајзер“, изјавија двајца извори запознаени со ова прашање, кои побараа да останат анонимни. Полска поднесе жалба во ноември минатата година, потврди портпаролот на полската влада. Сепак, како што наведе, по изборот на Доналд Туск за премиер во декември минатата година, „новата влада работи на повлекување на Полска од овие процедури“.
Официјален претставник на Европската комисија изјави дека ЕК нема сознанија за можни дејства, освен за написи во весници.
Унгарската влада не одговори на барањето за коментар. „Фајзер“ и ЕППО одбија да го коментираат случајот.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Европа
Калас: Руските обвинувања за нападот се намерно одвлекување на вниманието
Високата дипломатка на Европската Унија, Каја Калас, ги нарече тврдењата на Москва дека Украина нападнала објекти на руската влада „намерно одвлекување на вниманието“ и обид за саботација на мировниот процес. Нејзините коментари, објавени на социјалните медиуми, беа одговор на обвинувањата на Кремљ дека Украина се обидела да изврши напад со беспилотни летала врз една од резиденциите на Владимир Путин, објави Би-Би-Си.
„Никој не треба да ги прифаќа неоснованите тврдења на агресор кој неселективно ја таргетирал украинската инфраструктура и цивилите“, напиша Калас. Порано оваа недела, Москва ја обвини Украина дека го таргетирала приватниот дом на Путин на езерото Валдај во северозападна Русија. Кремљ соопшти дека Русија ќе ја преиспита својата позиција во тековните мировни преговори како резултат на тоа.
Russia’s claim that Ukraine recently targeted key government sites in Russia is a deliberate distraction. Moscow aims to derail real progress towards peace by Ukraine and its Western partners.
No one should accept unfounded claims from the aggressor who has indiscriminately…
— Kaja Kallas (@kajakallas) December 31, 2025
Откако министерот за надворешни работи Сергеј Лавров првпат ги изнесе тврдењата, руските државни медиуми и политичари дискутираат за наводниот напад во сè попровокативни тонови. „Нападот е удар во срцето на Русија“, рече Андреј Картаполов, шеф на одборот за одбрана на рускиот парламент. „По она што го направи Украина, нема прошка“.
Иако Кремљ првично тврдеше дека не гледа смисла во споделувањето докази за наводниот напад, руската војска објави материјали што ги нарече докази за обидот за напад.
Европа
(Видео) Путин во новогодишната порака: Уверен сум во победата на Голема Русија
Рускиот претседател Владимир Путин изрази уверување во победата врз Украина, во својата новогодишна порака, речиси четири години по почетокот на руската инвазија.
„Им честитам на нашите борци и команданти за почетокот на новата година! Веруваме во нив и во нашата победа“, рече Путин, според снименото видео обраќање објавено од државните медиуми.
Пораката првпат беше емитувана во Камчатка, каде што започна 2026 година во 13 часот по македонско време.
Putin's traditional New Year's Eve address, which was broadcast just before midnight Moscow time and has already aired in Russia's easternmost time zones like Kamchatka and Chukotka due to the country's sprawling geography (spanning 11 time zones).
The speech clocks in at about… pic.twitter.com/Wucu3g8a1O
— 𝐃𝐚𝐯𝐢𝐝 𝐙 🇷🇺 🇮🇪 (@SMO_VZ) December 31, 2025
Путин уште еднаш ги прогласи руските војници во Украина за херои. „Ве уверувам дека милиони луѓе низ Русија се со нив на оваа новогодишна ноќ. Тие мислат на нив, сочувствуваат со нив и се надеваат на нив. Ние сме обединети во нашата искрена, несебична и лојална љубов кон Русија“, рече Путин.
Путин не ги спомена преговорите со Соединетите Американски Држави за прекин на војната во Украина, ниту изрази надеж за мир. Тој нагласи дека „Голема Русија“ ќе ги постигне своите цели.
Новогодишната порака на Путин се емитува на полноќ во секој руски регион што опфаќа неколку временски зони. Последни што влегуваат во 2026 година се жителите на Калининград на Балтичкото Море, во 23 часот по македонско време. Москва ќе ја дочека Новата година во 22 часот по македонско време.
Европа
(Видео) Нов руски напад врз Одеса: погодени станбени згради, повредени шест лица
Во ноќниот напад со руски беспилотни летала врз Одеса беа погодени станбени згради и електрична мрежа, при што беа повредени шест лица, меѓу кои и три деца, соопштија украинските власти во среда. Нападот е последен во низата руски напади врз украинските градови пред Нова Година, објави АП њуз.
Олех Кипер, началник на регионалната воена администрација, потврди дека четири станбени згради се оштетени во бомбардирањето на Одеса. Енергетската компанија ДТЕК пријави значителна штета на два од нејзините објекти, велејќи дека само во декември во регионот биле оштетени 10 трафостаници.
#Odesa residential building that neither Trump or Modi will ever care about pic.twitter.com/W5MpCVedRk
— Dr Anna Odesitka (@AnnaOdesitka) December 30, 2025
Русија ги засили нападите со долг дострел врз урбаните средини оваа година, а во последните месеци, како што војната се приближува кон својата четврта годишнина, го интензивираше таргетирањето на енергетската инфраструктура. Според Обединетите нации, повеќе од 2.300 украински цивили беа убиени, а повеќе од 11.000 повредени помеѓу јануари и ноември, што е зголемување од 26 проценти во однос на истиот период во 2024 година.
Нападите доаѓаат во време на обновени дипломатски напори за ставање крај на конфликтот, откако американскиот претседател Доналд Трамп го пречека украинскиот претседател Володимир Зеленски во недела, кој треба да се сретне со европските лидери следната недела.
Путин е уверен во победата
И покрај мировните преговори, кои не ги спомена, рускиот претседател Владимир Путин го повтори своето верување во конечниот успех на инвазијата врз Украина во своето традиционално новогодишно обраќање.
Тој особено ги пофали руските војници распоредени во Украина, опишувајќи ги како херои кои „се борат за вашата татковина, вистина и правда“. „Веруваме во вас и во нашата победа“, рече Путин, според руската државна новинска агенција Тасс.

