Свет
Си-ен-ен: Смртта на Раиси доаѓа во тешко време за Блискиот Исток и за самиот Иран
Смртта на иранскиот претседател Ебрахим Раиси и министерот за надворешни работи во хеликоптерска несреќа доаѓа во особено тешко време на Блискиот Исток – и за самиот Иран, според анализата на Си-Ен-Ен.
Војната на Израел против Хамас и хуманитарната катастрофа што следеше во Газа во последните седум месеци го „загреаја“ глобалното јавно мислење и ги зголемија тензиите низ Блискиот Исток.
Тоа фрли ново светло и на повеќедецениската војна во сенка меѓу Иран и Израел, пишува Си-Ен-Ен.
Минатиот месец, Иран започна напад со беспилотни летала и ракети врз Израел, што е негов прв директен напад врз земјата како одговор на израелското бомбардирање на иранскиот конзулат во Дамаск, при што беше убиен главниот командант на елитната иранска револуционерна гарда (ИРГЦ).
„Израел возврати една недела подоцна, погодувајќи цели во близина на иранскиот град Исфахан, но со значително помал воен одговор.
Оттогаш, директните удари меѓу двете страни престанаа. Но, војната продолжува, при што милитантните групи поддржани од Иран како Хамас и Хезболах сè уште се борат против израелските сили.
Во последниве години, тврдокорното раководство на Иран се соочи со „експлозија на незадоволство“ на улиците, бидејќи нацијата издржа години на санкции предводени од САД.
Во 2022 година, земјата беше потресена од демонстрации предводени од младите против свештеничката власт и влошените економски услови. Ова се случи по смртта на Махса Амини во притвор на озлогласената „иранска морална полиција“.
Иранските власти тогаш, како одговор на протестите, започнаа акција насочена кон борба против несогласувањето на народот.
Тоа сузбивање доведе до кршење на човековите права, од кои некои претставуваат „злосторства против човештвото“, според извештајот на Обединетите нации објавен во март.
И додека протестите во голема мера згаснаа, противењето на свештеничкото раководство останува длабоко вкоренето кај многу Иранци, особено кај младите, кои копнеат за реформи, платени работни места и оддалечување од системот во кој се „задушени“ од религиозното владеење.
Инаку, овластувањата на иранскиот претседател се помали од оние на врховниот лидер Али Хамнеи, кој е последниот арбитер за внатрешните и надворешните работи во Исламската Република.
Бидејќи Раиси е мртов, најверојатно ќе треба да се одржат нови избори.
Уставот на Иран налага дека потпретседателот – моментално Мохамед Мокбар – ќе ја преземе функцијата привремен претседател и дека новите претседателски избори ќе се одржат во рок од 50 дена.
Ова значи дека иранскиот свештенички естаблишмент, предводен од Хамнеи, сега треба да најде нов лидер кого ќе може да го поддржи во ситуација на интензивна регионална несигурност и незадоволство во сопствената земја“, анализира Си-Ен-Ен.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Населението на Кина се намалува четврта година по ред
Населението на Кина се намали четврта година по ред во 2025 година, при што стапката на наталитет падна на рекордно ниско ниво и покрај низата владини стимулации. Според владините податоци, населението на земјата се намали за 3,39 милиони на 1,4 милијарди на крајот на 2025 година, што е побрз пад од претходната година.
Стапката на наталитет падна на 5,63 на 1.000 жители, најниско откако Комунистичката партија дојде на власт во 1949 година – додека стапката на смртност се зголеми на 8,04 на 1.000 жители, највисоко од 1968 година, пишува BBC.
Соочен со стареење на населението и забавување на економијата, Пекинг се обидува да ги охрабри младите луѓе да стапат во брак и да имаат деца. Долгогодишната политика за едно дете беше укината во 2016 година и заменета со ограничување од две деца. Кога ова не доведе до одржливо зголемување на раѓањата, владата објави во 2021 година дека ќе дозволи до три деца по пар.
Кина неодамна им понуди на родителите 3.600 јуани (375 фунти; 500 долари) за секое дете под три години. Некои провинции нудат и свои бонуси за новороденчиња, вклучувајќи дополнителни плаќања и продолжено породилно отсуство.
Некои од овие стимулации предизвикаа контроверзии, како што е новиот данок од 13% на контрацептивни средства – вклучувајќи кондоми и апчиња – што предизвика загриженост за несакани бремености и стапки на ХИВ.
Експертите на Обединетите нации проценуваат дека населението на Кина ќе продолжи да се намалува, при што нацијата ќе изгуби повеќе од половина од сегашното население до 2100 година. Намалувањето на населението има економски и социјални последици за втората по големина економија во светот.
Како што повеќе млади луѓе се оддалечуваат од своите родители, бројот на постари лица кои се оставени сами да се грижат за себе или да се потпираат на владини бенефиции расте. Но, пензискиот фонд се суши, според државната Кинеска академија за општествени науки, а на земјата ѝ снемува време да собере доволно пари за да се грижи за растечкото постаро население.
фото/Depositphotos
Свет
Трамп ѝ се заканува на Европа поради Гренланд; Германија и Франција: Ја достигнавме границата
Европа нема да биде уценувана и ќе одговори јасно и обединето на царините со кои се закануваат САД поради поддршката на Данска по прашањето за Гренланд, изјавија денес министрите за финансии на Германија и Франција.
Претседателот на САД, Доналд Трамп, во саботата објави нови царини за увоз од осум европски земји, сојузници на САД во НАТО, сè додека на САД не им биде дозволено да го купат Гренланд.
„Германија и Франција се согласуваат: нема да дозволиме да бидеме уценувани“, изјави германскиот министер за финансии Ларс Клингбеил од неговото министерство, каде што беше домаќин на својот француски колега.
„Уцените меѓу сојузниците, уцените меѓу пријателите, се целосно неприфатливи“, изјави францускиот министер Роланд Лескир.
Лидерите на Европската унија ќе разговараат за одговорот на Вашингтон на итен состанок во Брисел во четврток. Една опција е пакет царини за увоз од САД во вредност од 93 милијарди евра што би можеле автоматски да стапат во сила на 6 февруари по шестмесечна суспензија.
„Ние Европејците мора да бидеме јасни: го достигнавме лимитот“, предупреди Клингбеил.
„Нашата рака е испружена, но не планираме да бидеме уценувани“.
Друга опција е Европскиот инструмент за борба против принуда, механизмот на ЕУ против економски закани наречен „економска базука“.
Тој би можел да го ограничи пристапот на САД до европските јавни тендери или да ја ограничи трговијата во секторите каде што САД имаат суфицит, како што е дигиталниот.
Лескур рече дека инструментот е наменет како средство за одвраќање, но дека треба да се разгледа во сегашните околности. „Франција сака да ја проучи таа можност, надевајќи се, се разбира, дека ќе го надмине одвраќањето“, нагласи тој.
фото/Depositphotos
Свет
Данска ќе испрати значителен број војници во Гренланд
Поголем број дански борбени војници, опишани како „значаен придонес“, треба да пристигнат во Кангерлусуак, Гренланд, вечерва. Оваа информација ја потврдија данските вооружени сили на данската телевизија ТВ 2.
Како што објави ТВ 2, командантот на данските копнени сили, Питер Бојсен, исто така ќе пристигне во Гренланд со оваа група.
Пристигнатите војници треба да учествуваат во зајакнувањето на контингентот на данските сили што моментално се распоредени во Гренланд.
Порано, командантот на Арктичката команда, Серен Андерсен, изјави дека околу 100 дански војници веќе пристигнале во Нуук, додека сличен број се распоредени во Кангерлусуак.
Таму тие треба да започнат воена вежба наречена „Арктичка издржливост“, која е забрзана и интензивирана по неодамнешните закани од американскиот претседател Доналд Трамп, кој постојано изјавува дека сака да го анектира Гренланд кон САД.

