Свет
Си-ен-ен: Смртта на Раиси доаѓа во тешко време за Блискиот Исток и за самиот Иран
Смртта на иранскиот претседател Ебрахим Раиси и министерот за надворешни работи во хеликоптерска несреќа доаѓа во особено тешко време на Блискиот Исток – и за самиот Иран, според анализата на Си-Ен-Ен.
Војната на Израел против Хамас и хуманитарната катастрофа што следеше во Газа во последните седум месеци го „загреаја“ глобалното јавно мислење и ги зголемија тензиите низ Блискиот Исток.
Тоа фрли ново светло и на повеќедецениската војна во сенка меѓу Иран и Израел, пишува Си-Ен-Ен.
Минатиот месец, Иран започна напад со беспилотни летала и ракети врз Израел, што е негов прв директен напад врз земјата како одговор на израелското бомбардирање на иранскиот конзулат во Дамаск, при што беше убиен главниот командант на елитната иранска револуционерна гарда (ИРГЦ).
„Израел возврати една недела подоцна, погодувајќи цели во близина на иранскиот град Исфахан, но со значително помал воен одговор.
Оттогаш, директните удари меѓу двете страни престанаа. Но, војната продолжува, при што милитантните групи поддржани од Иран како Хамас и Хезболах сè уште се борат против израелските сили.
Во последниве години, тврдокорното раководство на Иран се соочи со „експлозија на незадоволство“ на улиците, бидејќи нацијата издржа години на санкции предводени од САД.
Во 2022 година, земјата беше потресена од демонстрации предводени од младите против свештеничката власт и влошените економски услови. Ова се случи по смртта на Махса Амини во притвор на озлогласената „иранска морална полиција“.
Иранските власти тогаш, како одговор на протестите, започнаа акција насочена кон борба против несогласувањето на народот.
Тоа сузбивање доведе до кршење на човековите права, од кои некои претставуваат „злосторства против човештвото“, според извештајот на Обединетите нации објавен во март.
И додека протестите во голема мера згаснаа, противењето на свештеничкото раководство останува длабоко вкоренето кај многу Иранци, особено кај младите, кои копнеат за реформи, платени работни места и оддалечување од системот во кој се „задушени“ од религиозното владеење.
Инаку, овластувањата на иранскиот претседател се помали од оние на врховниот лидер Али Хамнеи, кој е последниот арбитер за внатрешните и надворешните работи во Исламската Република.
Бидејќи Раиси е мртов, најверојатно ќе треба да се одржат нови избори.
Уставот на Иран налага дека потпретседателот – моментално Мохамед Мокбар – ќе ја преземе функцијата привремен претседател и дека новите претседателски избори ќе се одржат во рок од 50 дена.
Ова значи дека иранскиот свештенички естаблишмент, предводен од Хамнеи, сега треба да најде нов лидер кого ќе може да го поддржи во ситуација на интензивна регионална несигурност и незадоволство во сопствената земја“, анализира Си-Ен-Ен.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Бабиш: Купив прекрасен голем глобус и сега знам зошто Гренланд е толку важен за Трамп
Чешкиот премиер Андреј Бабиш изјави по владината седница дека купил глобус за подобро да се запознае со географската положба на Гренланд, остров кој е во центарот на зголемените геополитички тензии во последните недели.
Како што изјави, токму поради положбата на Гренланд, сега ги разбира безбедносните аргументи што ги презентираше претседателот на Соединетите Американски Држави, Доналд Трамп.
Бабиш рече дека во случај на напад врз САД, руските ракети „Орешник“ ќе прелетаат над Гренланд на пат кон Белата куќа, поради што верува дека прашањето за иднината на островот не може да се игнорира. „Ги разбирам аргументите на претседателот Трамп и верувам дека е потребно да се постигне договор за иднината на Гренланд“, рече чешкиот премиер.
Одговарајќи на новинарско прашање дали Чешка ќе се придружи на заедничката изјава на европските земји во која се предупредуваше за можни американски царини, Бабиш истакна дека ги гледа САД како клучен лидер во рамките на НАТО алијансата. „Не можам да го кажам тоа. Ние велиме дека во рамките на НАТО, САД се лидер. Овие конфликти се контрапродуктивни и мора да постигнеме договор“, рече тој.
Бабиш објасни дека го купил глобусот за, како што рече, подобро да се справи со сегашната ситуација.
„Прекрасен, голем, за 15.000 круни (околу 620 евра) за да можам точно да видам каде е Гренланд. „Орешник“ би летал од Русија до Белата куќа за 26 минути, а во единаесеттата минута би бил веднаш над Гренланд. Значи, аргументите на претседателот Трамп за Кина и Русија се релевантни. Едноставно мора да се договориме. Сите повици или декларации се бесмислени“, додаде тој.
Геополитичкиот спор околу Гренланд дополнително се засили од почетокот на годината, откако Трамп постојано истакнуваше дека САД, од безбедносни причини, мора да ја преземат контролата врз островот богат со минерали. Американскиот претседател тврди дека руските и кинеските бродови се повеќе се појавуваат во водите околу Гренланд и дека, доколку САД не дејствуваат, островот би можел да падне под влијание на Москва или Пекинг.
Поради ова, Трамп изрази намера САД да го купат Гренланд од Данска, а во саботата најави и зголемување на увозните давачки од 1 февруари за осум земји кои се противат на таа идеја. Меѓу нив се Данска, Шведска, Франција, Германија, Холандија, Финска, Велика Британија и Норвешка.
Свет
Лавров: Гренланд не е природен дел од Данска
Рускиот министер за надворешни работи, Сергеј Лавров, го коментираше конфликтот меѓу САД и Европа околу иднината на Гренланд, доведувајќи го во прашање моменталниот статус на островот како дел од Данска.
„Гренланд не е природен дел од скандинавското кралство“, изјави тој за новинарите на годишната прес-конференција во Москва.
Тој додаде дека проблемот со поранешните колонијални територии сега станува сè поизразен.
Лавров нагласи дека Москва нема интерес да се меша во прашања поврзани со Гренланд и дека Вашингтон знае дека Русија нема планови да ја преземе контролата врз островот, спротивно на тврдењата на американскиот претседател Доналд Трамп.
Тој додаде и дека Москва ја следи „сериозната геополитичка ситуација“ околу Гренланд.
Според него, НАТО треба да донесе одлука за Гренланд во рамките на самата алијанса.
фото/Depositphotos
Свет
Данска: ЕУ треба да ги разгледа сите опции поради царинските закани на Трамп
Европската унија треба да ги разгледа сите достапни опции како одговор на обновената закана за царини од американскиот претседател Доналд Трамп кон европските сојузници, изјави данската министерка за економија Стефани Лосе.
Лосе разговараше со новинарите пред состанокот на министрите за финансии и економија на ЕУ, пренесува Ројтерс.
Таа ја нагласи потребата блокот да ги разгледа реакциите на потенцијалните американски мерки што би можеле да влијаат на трговските односи со членките на Унијата, пренесува Танјуг.

