Свет
Си-ен-ен: Смртта на Раиси доаѓа во тешко време за Блискиот Исток и за самиот Иран
Смртта на иранскиот претседател Ебрахим Раиси и министерот за надворешни работи во хеликоптерска несреќа доаѓа во особено тешко време на Блискиот Исток – и за самиот Иран, според анализата на Си-Ен-Ен.
Војната на Израел против Хамас и хуманитарната катастрофа што следеше во Газа во последните седум месеци го „загреаја“ глобалното јавно мислење и ги зголемија тензиите низ Блискиот Исток.
Тоа фрли ново светло и на повеќедецениската војна во сенка меѓу Иран и Израел, пишува Си-Ен-Ен.
Минатиот месец, Иран започна напад со беспилотни летала и ракети врз Израел, што е негов прв директен напад врз земјата како одговор на израелското бомбардирање на иранскиот конзулат во Дамаск, при што беше убиен главниот командант на елитната иранска револуционерна гарда (ИРГЦ).
„Израел возврати една недела подоцна, погодувајќи цели во близина на иранскиот град Исфахан, но со значително помал воен одговор.
Оттогаш, директните удари меѓу двете страни престанаа. Но, војната продолжува, при што милитантните групи поддржани од Иран како Хамас и Хезболах сè уште се борат против израелските сили.
Во последниве години, тврдокорното раководство на Иран се соочи со „експлозија на незадоволство“ на улиците, бидејќи нацијата издржа години на санкции предводени од САД.
Во 2022 година, земјата беше потресена од демонстрации предводени од младите против свештеничката власт и влошените економски услови. Ова се случи по смртта на Махса Амини во притвор на озлогласената „иранска морална полиција“.
Иранските власти тогаш, како одговор на протестите, започнаа акција насочена кон борба против несогласувањето на народот.
Тоа сузбивање доведе до кршење на човековите права, од кои некои претставуваат „злосторства против човештвото“, според извештајот на Обединетите нации објавен во март.
И додека протестите во голема мера згаснаа, противењето на свештеничкото раководство останува длабоко вкоренето кај многу Иранци, особено кај младите, кои копнеат за реформи, платени работни места и оддалечување од системот во кој се „задушени“ од религиозното владеење.
Инаку, овластувањата на иранскиот претседател се помали од оние на врховниот лидер Али Хамнеи, кој е последниот арбитер за внатрешните и надворешните работи во Исламската Република.
Бидејќи Раиси е мртов, најверојатно ќе треба да се одржат нови избори.
Уставот на Иран налага дека потпретседателот – моментално Мохамед Мокбар – ќе ја преземе функцијата привремен претседател и дека новите претседателски избори ќе се одржат во рок од 50 дена.
Ова значи дека иранскиот свештенички естаблишмент, предводен од Хамнеи, сега треба да најде нов лидер кого ќе може да го поддржи во ситуација на интензивна регионална несигурност и незадоволство во сопствената земја“, анализира Си-Ен-Ен.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Ердоган: Турција е единствената што може директно да разговара и со Путин и со Зеленски
Турција е единствената што може директно да разговара со рускиот претседател Владимир Путин и украинскиот лидер Володимир Зеленски, изјави денес турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган, додавајќи дека земјата останува можен домаќин на идните мировни преговори и дека може да обезбеди поддршка во следењето на каков било прекин на огнот меѓу страните во конфликтот.
Ердоган изјави за Блумберг дека балансирањето на односите со Русија и сојузниците во НАТО останува предизвик за Турција, особено од почетокот на војната во Украина во 2022 година. Тој нагласи дека Турција дејствува „избалансирано и претпазливо“ во енергетиката со цел да ги заштити националните интереси и безбедност, имајќи предвид дека земјата покрива значителен дел од своите потреби за нафта со увоз. Тој додаде дека предложената меѓународна стабилизациска мисија во Газа тешко може да добие легитимитет без учество на Турција.
„Нашата историска врска со палестинската страна, каналите на безбедност и дипломатија што ги развивме со Израел и нашето влијание како членки на НАТО нè прават клучен актер за ваков вид мисија. Нашата политичка волја е јасна, ние сме подготвени да ја преземеме одговорноста за траен мир во Газа“, рече Ердоган, според Танјуг.
Тој исто така, апелираше за враќање на Турција во американската програма за борбени авиони Ф-35, што, според него, би ги зајакнало врските со САД и НАТО за безбедност.
Ердоган изјави дека лично разговарал за ова со американскиот претседател Доналд Трамп и оценил дека исклучувањето на Турција од програмата поради купувањето на руски системи С-400 е „неправедно“.
Друг предизвик во односите меѓу САД и Турција, вели турскиот лидер, е прашањето за државната банка на Турција, обвинета за наводно кршење на санкциите воведени врз Иран.
Ердоган рече дека Турција ги смета обвинувањата за неосновани и преговара за заштита на банката од „неправедни казни“.
На крајот, Ердоган нагласи дека Турција дејствува во согласност со сопствените национални интереси, енергетската безбедност и меѓународните правила, а сите дипломатски и воени иницијативи се насочени кон зачувување на стабилноста во регионот, зајакнување на врските со НАТО и САД и балансирање на односите со Москва.
Регион
Снегот во Сараево сруши дрво врз жена: од повредите почина
Трагедија се случи утрово во населбата Грбавица во Сараево кога дрво падна врз жена. Жената им подлегна на тешките повреди и покрај напорите на лекарите, објавува „Avaz.ba“.
Несреќата се случила во утринските часови кога бор, висок повеќе од 10 метри, паднал врз жената. Таа веднаш била однесена во болница со повреди на главата опасни по живот.
Лекарите не можеле да ѝ го спасат животот и таа починала кратко потоа.
Снегот што паднал во текот на ноќта создал големи проблеми низ цела Босна и Херцеговина, пренесуваат медиумите во регионот.
Свет
Орбан: Пред нас се уште понестабилни, непредвидливи и опасни години
Американските акции против Венецуела дадоа дополнителен доказ дека сегашниот глобален поредок се распаѓа, додека новиот свет сè уште не е целосно изникнат, изјави унгарскиот премиер Виктор Орбан.
Тој повтори дека неговата влада има намера да остане на „патот на мирот и безбедноста“.
„Во првите денови од оваа година добивме важен потсетник дека либералниот светски поредок е во состојба на колапс“, рече Орбан, осврнувајќи се на американската воена операција овластена од претседателот Доналд Трамп за заробување на венецуелскиот лидер Николас Мадуро. Унгарскиот премиер додаде дека враќањето на Трамп во Белата куќа пред една година му зададе „фатален удар“ на либералниот светски поредок.
„Сепак, новиот свет сè уште не добил јасна форма. Се соочуваме со уште понестабилни, непредвидливи и опасни години“, напиша Орбан на Фејсбук.
Тој рече дека ако неговата партија, Фидес – Унгарска граѓанска унија, победи на парламентарните избори закажани за април, Унгарија ќе продолжи да води „политика на мир и безбедност“.
„Не сакаме да испраќаме унгарска младина на фронтот и не сакаме да ја уништиме земјата или унгарската економија“, рече Орбан, нагласувајќи дека Унгарија има намера да „се држи подалеку од војната во Украина“.

