Свет
Си-ен-ен: Смртта на Раиси доаѓа во тешко време за Блискиот Исток и за самиот Иран
Смртта на иранскиот претседател Ебрахим Раиси и министерот за надворешни работи во хеликоптерска несреќа доаѓа во особено тешко време на Блискиот Исток – и за самиот Иран, според анализата на Си-Ен-Ен.
Војната на Израел против Хамас и хуманитарната катастрофа што следеше во Газа во последните седум месеци го „загреаја“ глобалното јавно мислење и ги зголемија тензиите низ Блискиот Исток.
Тоа фрли ново светло и на повеќедецениската војна во сенка меѓу Иран и Израел, пишува Си-Ен-Ен.
Минатиот месец, Иран започна напад со беспилотни летала и ракети врз Израел, што е негов прв директен напад врз земјата како одговор на израелското бомбардирање на иранскиот конзулат во Дамаск, при што беше убиен главниот командант на елитната иранска револуционерна гарда (ИРГЦ).
„Израел возврати една недела подоцна, погодувајќи цели во близина на иранскиот град Исфахан, но со значително помал воен одговор.
Оттогаш, директните удари меѓу двете страни престанаа. Но, војната продолжува, при што милитантните групи поддржани од Иран како Хамас и Хезболах сè уште се борат против израелските сили.
Во последниве години, тврдокорното раководство на Иран се соочи со „експлозија на незадоволство“ на улиците, бидејќи нацијата издржа години на санкции предводени од САД.
Во 2022 година, земјата беше потресена од демонстрации предводени од младите против свештеничката власт и влошените економски услови. Ова се случи по смртта на Махса Амини во притвор на озлогласената „иранска морална полиција“.
Иранските власти тогаш, како одговор на протестите, започнаа акција насочена кон борба против несогласувањето на народот.
Тоа сузбивање доведе до кршење на човековите права, од кои некои претставуваат „злосторства против човештвото“, според извештајот на Обединетите нации објавен во март.
И додека протестите во голема мера згаснаа, противењето на свештеничкото раководство останува длабоко вкоренето кај многу Иранци, особено кај младите, кои копнеат за реформи, платени работни места и оддалечување од системот во кој се „задушени“ од религиозното владеење.
Инаку, овластувањата на иранскиот претседател се помали од оние на врховниот лидер Али Хамнеи, кој е последниот арбитер за внатрешните и надворешните работи во Исламската Република.
Бидејќи Раиси е мртов, најверојатно ќе треба да се одржат нови избори.
Уставот на Иран налага дека потпретседателот – моментално Мохамед Мокбар – ќе ја преземе функцијата привремен претседател и дека новите претседателски избори ќе се одржат во рок од 50 дена.
Ова значи дека иранскиот свештенички естаблишмент, предводен од Хамнеи, сега треба да најде нов лидер кого ќе може да го поддржи во ситуација на интензивна регионална несигурност и незадоволство во сопствената земја“, анализира Си-Ен-Ен.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Потресни сведоштва на преживеани во несреќата во Шпанија: Беше како земјотрес, се слушаа крици
Во страшната железничка несреќа што се случи вчера попладне во близина на Адамуз во Кордоба загинаа најмалку 39 лица. Петмина се во критична состојба, а 24 лица се сериозно повредени. Според информациите од Цивилната гарда и владата на Андалузија, сведоштвата на преживеаните зборуваат за хаос, заробени патници и згмечени и превртени вагони, објавува „Ел Паис“.
Сините светла на амбулантните возила постојано ја осветлуваат општинската сала во Адамуз, град со 4.600 жители кој стана засолниште за повредените и преживеаните. По полноќ, повеќето патници веќе беа однесени во болници или со автобуси до нивните дестинации, но тензијата не стивнуваше, особено меѓу семејствата кои пристигнаа во потрага по најблиските со кои не можеа да стапат во контакт.
Еден од нив е Рамон Монтон, кој очајно ја бараше својата сопруга, Тамара Маргарита Валдес. „Многу сум нервозен, сè уште не успеав да ја најдам, ми требаа три часа да стигнам од Хуелва“, призна тој.
Неговата сопруга патувала со возот на Алвија од Мадрид, кој бил удрен од возот на Ирјо од Малага, кој излетал од шините од сè уште непознати причини. „Разговарав со неа 20 минути пред несреќата“, рече Монтон со потисната вознемиреност пред службите за итни случаи да го однесат на друга локација за да ја бараат.
Таа не беше единствената што ја бараа. „Бараме девојка од Хуелва која не можеме да ја најдеме. Пријател кој патувал со неа во возот ни кажа дека не знае каде е“, рече Марија, еден од волонтерите од Адамуз кои дојдоа на помош.
Семејството на Рикардо Чаморо Кализ (57), кој беше во возот, се обидува да го пронајде уште од несреќата. „Го бараа во сите болници во градот, но тој не е во ниту една од нив“, рече семејната пријателка Росио Лазарев.
Андалузиската влада ги замоли оние со полесни повреди да ги користат социјалните медиуми за да ги известат своите најблиски дека се добро.
„Видов луѓе целосно уништени, тоа беа ужасни крици“
Сантијаго (44) од Хуелва имаше повеќе среќа, но не може да се ослободи од вознемиреноста. „Одеднаш ги почувствувавме сопирачките. Возот почна да се движи од едната на другата страна сè додека не застана. Кога излегов, видов мртов човек. Се обидовме да стигнеме до првиот вагон, но тоа беше само куп железо. Луѓето бараа помош, но беше многу тешко да ги извадиме“, рече тој за првите моменти по несреќата. Се сеќава дека им требало долго време на службите за итни случаи да пристигнат, околу еден час и дека сите биле преоптоварени.
Патниците кои ја преживеале несреќата ги опишале драматичните моменти еден по друг. Росио, повреден патник во возот, рече: „Беше ужасно. Летавме низ воздухот. Ме боли и имам модринки. Фала му на Бога што сум добро, но имаше многу луѓе кои страдаа повеќе од мене.“
Хуан Мануел Сапиња (23) бил во третиот вагон од возот. „Кога успеавме да излеземе, видовме дека вагоните 1 и 2 изгледаа како да се урнале во провалија. Отидовме да помогнеме и имаше луѓе со скршени раце и нозе, мртви луѓе. Беше многу шокантно, никогаш нема да го заборавам ова“, рече тој.
„Има многу повредени, сè уште се тресам“, рече М. С. Ј. (33), патник во шестиот вагон од возот Ирјо. Нејзиниот вагон и соседните вагони се судрија со предниот дел од Алвија.
„Одеднаш почувствувавме вибрации и многу удари, почнаа да паѓаат вреќи, сè додека возот не застана. Мислевме дека само сме скокнале од шините, но кога излеговме, ги видовме двата вагона од другиот воз згмечени и превртени“, додаде таа.
Марија Видал (32) беше во четвртиот вагон. „Беше како земјотрес“, рече таа. „Сè вибрираше. Одеднаш нагло застана и светлата се изгаснаа. Потоа ни рекоа да не се движиме. Бевме внатре околу 40 минути. Кога излеговме, видов луѓе целосно уништени. Ужасни крици. Во шок сум“.
Антонија Родригез, која патуваше со Алвија – возот кој, според министерот за транспорт Оскар Пуенте, „го доживеа најлошото“, раскажа што доживеала. Гласот ѝ трепери додека вели: „Бевме во четвртиот вагон. Ќерка ми е бремена. Веруваме дека сè е во ред, ќе видиме“, објасни таа пред да влезе во амбулантното возило.
Во општинската сала, Бјанка Бирлеану (23) и нејзиниот партнер Хорхе Гарсија (23) се сеќаваат на моментот на ударот. „Го почувствувавме првото сопирање, а во дел од секундата уште едно, многу силно. Масата пред нашите седишта ни падна врз главите, светлата се изгаснаа и таванот на вагонот се урна“, рече Бјанка. „Сè беше во темнина. Кога излеговме, сфативме што се случило. Вагоните беа куп урнатини. Тоа чувство беше полошо од самата несреќа“, додаде Хорхе. „Утре ќе разбереме што се случило. Повторно се родивме.“
Тони Торес (48) од Хуелва ги доживеала она што таа го нарекува најдолгите секунди во нејзиниот живот. Патувала со својот син. „Кога се случи несреќата, сакав да го фатам син ми, но не можев. Светлата се изгаснаа и не знаев што се случило. „Додека сè повторно не светна и не го видов и слушнав, мојата душа не се врати во моето тело“, рече таа возбудено, среќна што преживеале.
Пако Кармона, генерален директор на Конзорциумот на противпожарната бригада на Кордоба, за TVE ги објасни предизвиците со кои се соочиле спасувачите. Тој зборуваше за повреди од сите видови – „посекотини, модринки, контузии, отворени фрактури“ – и тешкотијата за пристап до вагоните, кои беа „искривени“ и претворени во „куп железо“.
Градоначалникот на Адамуз, Рафаел Морено (PSOE), беше меѓу првите што пристигнаа на местото на несреќата. „Видов тело пресечено на половина. Немаше светлина, беше ноќ“, опиша тој со шокиран тон. Морено верува дека судирот не бил челен, туку страничен, бидејќи вагоните не биле целосно смачкани.
фото/епа
Свет
(Видео) Вагоните преполовени, објавена снимка од воздух од железничката несреќа во Шпанија
Местото на несреќата каде вчера вечер се судрија два воза во Шпанија е снимено од хеликоптер утрово. Цивилната гарда продолжува да го проверува подрачјето каде што се случила железничката несреќа во Адамуз, користејќи ги сите расположиви ресурси, вклучително и хеликоптери.
Погледнете го видеото објавено од службите за итни случаи кое покажува како изгледа моментално местото на железничката несреќа во Адамуз.
Во возот имало 294 лица, вели компанијата што го поседува возот што прв излета од шините.
Поради сериозната несреќа, премиерот на Шпанија, Педро Санчез, ја откажа посетата на Светскиот економски форум, кој се одржува во Давос, Швајцарија, од 19 до 23 јануари.
Санчез ги откажа сите планирани обврски за добивање информации од прва рака за ситуацијата по излетувањето на два брзи воза што се случи вчера.
Свет
Трамп испрати скандалозно писмо до Норвежаните: Нема Нобел? Тогаш заборавете на мирот
Претседателот на САД, Доналд Трамп, испрати скандалозно писмо до норвешкиот премиер Јонас Гар Сторе, објавуваат сите водечки норвешки медиуми, во кое го информира дека „не се чувствува обврзан да работи исклучиво на мирот“, со оглед на тоа што „неговата земја одлучи да не му ја додели Нобеловата награда за мир“.
„Драг Јонас, бидејќи вашата земја одлучи да не ми ја додели Нобеловата награда за мир, иако спречив најмалку осум војни, повеќе не се чувствувам обврзан да размислувам само за мир, иако тоа секогаш ќе биде доминантно, но сега можам да размислувам за тоа што е добро и исправно за Соединетите Американски Држави. Данска не може да го заштити Гренланд од Русија или Кина. Зошто би требало да има какви било „права на сопственост“?“, се вели во пораката на Трамп.
„Нема пишани записи; само еден брод се закотвил таму пред стотици години, но и ние сме прикотвиле бродови таму. Јас направив повеќе за НАТО од која било друга личност од неговото основање, а сега НАТО треба да направи нешто за Соединетите Американски Држави. Светот не е безбеден ако немаме целосна контрола врз Гренланд. Ви благодарам! Претседателе ДЈТ“, се вели во пораката на Трамп до норвешкиот премиер.
Норвешкиот дневен весник „Верденс Ганг“ ја објавува следната реакција од Сторе: „Можам да потврдам дека ова е порака што ја добив во недела попладне од претседателот Трамп. Таа дојде како одговор на кратката порака до претседателот што ја испратив претходно истиот ден во мое име и во име на претседателот на Финска, Александар Стаб.“
Пораката на Трамп, која стигна и до неколку европски амбасадори во Вашингтон, прв ја објави новинарот на PBS, Ник Шифрин. Пораката предизвика неверување во Норвешка. Медиумите постојано истакнуваат дека норвешката влада нема никаква врска со доделувањето на Нобеловата награда.
Трамп очигледно не ја преболел одлуката на Нобеловиот комитет во декември да ја додели наградата за мир за 2025 година на венецуелската опозициска политичарка Марија Корина Мачадо, иако таа лично му го врачи златниот медал на Нобел во Вашингтон пред неколку дена.
Во меѓувреме, Нобеловиот комитет повтори дека „оригиналниот лауреат останува во историјата како добитник на наградата, дури и ако медалот или дипломата подоцна дојдат во посед на некој друг“. Лауреатот не може да ја сподели наградата со други, ниту пак може да се пренесе откако ќе биде доделена. Нобеловата награда за мир, исто така, никогаш не може да се одземе.
„Во пораката до Трамп, го пренесовме нашиот став против неговите царини насочени кон Норвешка, Финска и други земји. Ја нагласивме потребата од деескалација на размената на зборови и побаравме телефонски разговор меѓу Трамп, Стаб и мене во текот на денот. Одговорот на Трамп дојде кратко откако ја испративме пораката. Изборот на Трамп беше да ја сподели пораката со другите лидери во земјите од НАТО“, изјави Сторе за VG:
„Ставот на Норвешка за Гренланд е јасен. Гренланд е дел од Кралството Данска и Норвешка целосно го поддржува во ова прашање. Во врска со Нобеловата награда за мир, постојано му ставам до знаење на Трамп она што е добро познато, дека наградата ја доделува независен Нобелов комитет, а не норвешката влада“, заклучи тој.
фото/Depositphotos

