Свет
Турција го проблематизира присуството на коалициските сили во Инџирлик, може да бара помош од Русија
Турскиот вицепремиер Вејси Кајнак изјави во четвртокот дека Анкара го доведува во прашање присуството на силите на антиџихадистичката коалиција предводена од САД во турската воздухопловна база Инџирлик, а истовремено американски официјални лица тврдат дека Турција ќе ја одбие американската помош и ќе побара воздушна поддршка од Русија за својата кампања во соседна Сирија против екстремната организација Исламска држава.
Според турскиот вицепремиер Вејси Кајнак, прашањето за овозможувањето на користење на воздухопловната база Инџирлик од страна на меѓународната коалиција предводена од САД, е на агендата на владата во Анкара, пренесува Reuters.
Причина за ваквиот став, како што веруваат во Анкара, е недоволната поддршка од страна на Вашингтон во операциите на турските копнени сили против ултрарадикалната сунитска организација Исламска држава во областа на сирискиот град ал-Баб.
Портпаролот на штабот на меѓународната антитерористичка коалиција во Ирак и во Сирија предводена од САД, американскиот полковник Џон Доријан во Багдад изјави дека „операцијата во ал-Баб беше предмет на разговори во рамките на дипломатските преговори“, вклучително и „на највисоко ниво“. „Очекуваме дека поддршката за турските операции во областа на овој град ќе биде осигурена“, додаде.
Во меѓувреме две американски официјални воени лица за телевизиската мрежа NBC News во средата изјавија дека Турција ја одбила поддршката на американските воздушни сили за своите копнени сили во Сирија, и во неколкуте изминати денови побарала Русија да ја преземе нивната улога.
Во овој период американските воздушни сили извршиле само неколку летови над градот ал-Баб, како демонстрација на сила но без бомбардирање. Според NBC News, на прашањето дали Русија ја напаѓаат Исламската држава во овој град, еден од американските воени функционери одговорил „засега таму се“.
Забелешките на Анкара беа искажани и во средата, кога турскиот министер за одбрана Фикри Исик порача дека изостанувањето на американската воздушна поддршка за турските сили „ги поттикнува негативните чувства“ во турската јавност кон Вашингтон во врска со користењето на базата во Инџирлик.
Уште во декември, турскиот претседател Реџеп Тајип Ердоган истакна дека САД не го исполниле своето ветување за воздушна поддршка во Сирија, главно во офанзивата за заземање на градот ал-Баб, кој се покажа како тешка цел за турските сили.
„И покрај тоа што коалицијата предводена од САД не успеа да ги одржи своите ветувања (за воздушна поддршка) во нашата операција за ослободување на ал-Баб, ние ќе ги исчистиме градот од терористите на Исламската држава без оглед на тоа“, рече тогаш Ердоган, потсетува Press TV.
Градот Ал-Баб, се наоѓа меѓу Алепо и Манбиџ, од кој минатата година од САД поддржувана курдска милиција Единици за заштита на народот (YPG) која Турција ја смета за непријателска и поврзана со забранетата Работничка партија на Курдистан (PKK) ја потисна Исламската држава. /крај/мф/сн
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Европската комисија бара промени на „Тик-ток“: „Предизвикува зависност, особено кај децата“
Европската унија би можела да го принуди „Тик-ток“ да направи измени во апликацијата, откако во прелиминарна одлука наведе дека платформата ги прекршила правилата за дигитална безбедност.
Европската комисија смета дека дизајнот што предизвикува зависност му штети на физичкото и менталното здравје на корисниците, особено на децата и ранливите лица, пишува „Гардијан“.
Според одлуката, „Тик-ток“ не ги проценил соодветно ризиците од својот дизајн, кој преку постојано надградување со нова содржина поттикнува непрекинато скролање и го става мозокот во режим на автопилот. Комисијата наведува дека тоа може да доведе до компулсивно однесување и намалена самоконтрола, како и дека платформата игнорирала показатели за прекумерна употреба, вклучително и времето што децата го минуваат на апликацијата ноќе.
Комисијата размислува за наметнување промени во дизајнот, вклучувајќи измени на алгоритмот за препораки, ограничување на бесконечното скролање, воведување ефективни паузи од екран, вклучително и во текот на ноќта, како и прилагодување на системот за препораки.
Безбедносните механизми, како алатките за контрола на времето и родителските контроли, се оценети како недоволни.
Кршењето на Актот за дигитални услуги (ДСА) може да резултира со казна до 6 проценти од годишниот промет на компанијата. Се проценува дека „Тик-ток“ годинава ќе оствари приход од околу 35 милијарди долари.
Свет
САД ги повикаа своите граѓани да го напуштат Иран
Соединетите Американски Држави ги повикаа своите граѓани веднаш да го напуштат Иран, предупредувајќи на сериозни безбедносни ризици, вклучувајќи тероризам, немири, киднапирања и произволни апсења и притворања на американски граѓани.
Американските власти им советуваат на граѓаните сами да направат план за излез и да не се потпираат на помош од американската влада, бидејќи САД немаат амбасада во Иран.
Според предупредувањето од Стејт департментот на САД, американските граѓани во Иран се соочуваат со висок ризик од нелегално притворање, вклучувајќи долготраен притвор, тортура и, во некои случаи, смртна казна. Швајцарија дејствува како заштитна сила за американските интереси во Иран, чија амбасада во Техеран обезбедува само итни конзуларни услуги.
Регион
Масовно труење со олово на жителите на град во БиХ
Во општината Вареш во Босна и Херцеговина продолжува сериозната здравствена криза предизвикана од масовно труење со олово. Најновите резултати од тестирањето на повеќе од 100 жители потврдија дека труењето со тешки метали е многу пораспространето отколку што првично се претпоставуваше, пишува N1.
Присуството на олово во крвта овој пат е утврдено не само кај жителите што живеат во близина на депонијата на рудникот ДПМ Метали, во населбите Пржиќи и Даштанско, туку и кај граѓаните од самиот центар на Вареш. Претходните тестови од декември минатата година покажаа присуство на олово во крвта на сите 44 тестирани лица од различни возрасти.
Во меѓувреме, уште девет лица се тестирани приватно, а резултатите само ги потврдија алармантните индикатори. Особено е загрижувачки што олово е пронајдено и во наодите на пет деца под шест години.
Најновите тестови покажуваат дека некои луѓе имаат екстремно високи концентрации на олово во крвта, во некои случаи десетици, па дури и сто пати повисоки од референтните вредности.
„Присуството на олово во крвта е исклучително сложен здравствен проблем бидејќи нема физиолошка потреба од олово во човечкото тело. Современата медицина се залага за ставот дека нема „безбедна“ доза на олово во телото“, велат експертите од Институтот за здравје и безбедност на храната.
Во интервју за локална радио станица, вршителот на должноста градоначалник на општина Вареш, Малик Ризвановиќ, изјави дека, доколку го добие мандатот, здравјето на граѓаните ќе биде негов приоритет. Сепак, информацијата дека непосредно пред објавувањето на новите резултати за труењето, компанијата ДПМ Метали испратила до Владата на Зеничко-добојскиот кантон барање за зголемување на надоместокот за концесија предизвикува загриженост.
„Официјално е дека во петокот ДПМ Метали поднесе иницијатива за зголемување на концесискиот надомест до Министерството за економија на Зеничко-добојскиот кантон. Во наредните месеци ќе има зголемување на концесијата. Она што успеав да го договорам со компанијата е дека, кога ќе се потпише концесијата, таа ќе се плаќа ретроактивно од 1 јануари 2026 година“, рече Ризвановиќ.
Фактот дека самата рударска компанија бара од властите да ја зголемат концесијата што треба да ја плати изгледа неверојатно и покренува сериозни прашања за тоа кој управува со природните ресурси во Зеничко-добојскиот кантон.
„Ако компанијата се обидува да купи социјален мир со овој потег, јасно велиме дека здравјето на граѓаните нема цена и дека е крајно несоодветно да се зборува за концесиски надоместоци во време кога животите на луѓето во Вареш се сериозно загрозени“, истакнуваат жителите на Пржиќ и Даштански.
Властите на Зеничко-добојскиот кантон и Федерацијата БиХ сè уште немаат јасен одговор за ситуацијата во Вареш. Иако условите се исполнети, сè уште не е прогласена вонредна состојба. Исто така, не е познато дали Обвинителството на Зеничко-добојскиот кантон започнало истрага за труењето.
И покрај противењето на локалните заедници и граѓанското општество, надлежните кантонални власти продолжуваат да поддржуваат нови, потенцијално опасни рударски проекти во Вареш, вклучувајќи го и планираното рударство на хром во сливот на реката Криваја.
фото/илустрација/Depositphotos

