Свет
Харази: Не планиравме да направиме нуклеарна бомба, но ако опстанокот на Иран е загрозен, нема да имаме друг избор
Иран ќе мора да ја промени својата нуклеарна доктрина доколку Израел му се закани, изјави советникот на врховниот лидер на Иран, Камал Харази, предизвикувајќи загриженост за иранското нуклеарно оружје.
„Не планиравме да направиме нуклеарна бомба, но ако опстанокот на Иран е загрозен, нема да имаме друг избор, освен да ја промениме нашата воена доктрина“, рече Харази, објави иранската Студентска вести мрежа додавајќи дека Техеран веќе објавил дека има потенцијал да се направи такво оружје.
Врховниот водач на Иран, Али Хамнеи, го забрани развојот на нуклеарно оружје со фатва на почетокот на 2000-тите повторувајќи ја својата позиција во 2019 година кога изјави дека „изградбата и складирањето нуклеарни бомби е погрешно, а нивната употреба е религиски забранета.
Но, во 2021 година тогашниот ирански министер за разузнавање рече дека притисокот на Западот може да го принуди Техеран да работи на нуклеарно оружје.
„Во случај ционистичкиот режим (Израел) да ги нападне нашите нуклеарни постројки, ние повеќе нема да се двоумиме“, додаде Харази.
Во април Иран и Израел достигнаа историски максимум, при што Техеран директно лансира речиси 300 проектили и беспилотни летала кон Израел како одмазда за непотврдениот израелски напад врз комплексот на иранската амбасада во Дамаск, кој резултира со жртви. Иран ги развива своите нуклеарни постројки во последните години тврдејќи дека тие служат чисто цивилни цели.
По долготрајните преговори поради загриженоста дека Техеран би можел да развие нуклеарно оружје, Иран потпиша нуклеарен договор во 2015 година, со кој драстично се ограничува збогатувањето со ураниум и ја овластува Меѓународната агенција за атомска енергија (МААЕ) да врши строги инспекции.
Оттогаш САД се повлекоа од договорот во 2018 година за време на тогашниот претседател Доналд Трамп, а Техеран почна да збогатува со ураниум.
Неодамна, поранешните водечки ирански политичари навестија дека земјата сега е технички способна да произведува нуклеарно оружје.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Трамп најави одлука за напад врз Иран, но сè уште се соочува со три клучни пречки
Американскиот претседател Доналд Трамп објави дека во рок од десет дена ќе донесе одлука дали ќе изврши воена акција врз Иран, но сè уште не е подготвен за напад, и покрај распоредувањето на моќната американска воздушна и поморска армада во Персискиот Залив, пишува Blick.ch.
Иако многу експерти во Тел Авив тврдат дека режимот на ајатоласите, на власт од 1979 година, никогаш не бил послаб, Трамп останува воздржан. Претходно, во јуни 2025 година, САД и Израел водеа „Дванаесетдневна војна“ за уништување на делумно преживеаните нуклеарни капацитети на Иран со бомбардери Б-2.
Првата пречка: политичка нестабилност
Првиот фактор е политички. Доколку Трамп сака да го нападне режимот со цел да го „обезглави“, потребна е алтернатива на владеење. Постојат две можности:
1.Фракција во самиот режим да ја преземе власта и да дозволи договор со САД, слично на сценариото со Венецуела.
2.Промена на режимот со доаѓање на Реза Пахлави, синот на соборениот шах, кој пред неколку недели беше поздравен од повеќе од 200.000 Иранци во дијаспората.
Проблемот е што другите опозициски групи, како Курдите, категорично го отфрлаат таквото решение, а распоредување на американски копнени сили за заштита би создадало дополнителен хаос.
Втората пречка: воени гаранции и инфилтрации
Втор фактор е воен. Трамп мора да има гаранции за ефикасноста на воздушните напади во координација со Израел, чиј разузнавачки капацитет е длабоко инфилтриран во иранскиот режим.
Нападите би се соочиле со истиот проблем како и претходната „Дванаесетдневна војна“: Иран може да ги сокрие своите нуклеарни и балистички капацитети во планинската територија, а масовните напади би предизвикале голем број цивилни жртви.
Идеалната стратегија би била нападите да предизвикаат народно востание и офанзива на пријателски вооружени групи, со цел да се собори режимот, но повторно останува дилемата кој би ја наследил власта без копнени сили на САД.
Третата пречка: регионални сојузници и Израел
Третиот фактор е улогата на Израел, кој врши притисок за итен удар за отстранување на „егзистенцијалната“ закана од иранската нуклеарна програма.
По војната во Газа, Израел станал непожелен партнер за многу земји во регионот, како Турција или Саудиска Арабија, кои се позадоволни на краток рок со ослабен Иран, кој е сè помалку способен да им снабдува оружје на своите сојузници (Хутите во Јемен, Хезболах во Либан…). Затоа, Трамп мора да ги убеди регионалните сојузници – од Турција и Саудиска Арабија до Катар – дека ситуацијата е под контрола.
Свет
Путин потпиша закон кој им дозволува на ФСБ да го исклучат интернетот во Русија
Рускиот претседател Владимир Путин потпиша закон со кој Федералната служба за безбедност (ФСБ) добива овластување да го исклучи интернетот во земјата, пренесуваат медиумите.
„Само претседателот може да воведе ограничувања“, изјави адвокатот и долгогодишен интернет активист Саркис Дарбињан.
Зошто се воведуваат ограничувања
Во последните месеци, руските власти се обидуваат да најдат начини да спречат влегување на украински беспилотни летала во рускиот воздушен простор. Во многу случаи, дроновите користат руски сигнали за навигација, понекогаш на долги растојанија.
Притисок врз интернет апликациите
Властите го засилија притисокот врз популарните апликации за размена на пораки, особено WhatsApp и Telegram. Двете апликации се значително забавени како дел од владините напори да ги охрабрат Русите да ја користат државно поддржаната апликација Max.
Според еден извештај, Telegram би можел целосно да биде блокиран од 1 април.
Ограничувањата предизвикаа незадоволство кај блогерите кои ја следат ситуацијата во Украина и собираат средства за руските трупи.
Telegram исто така е широко користен од руските војници на терен.
Технолошкиот регулатор Роскомнадзор го обвини Telegram, основан од протераниот претприемач Павел Дуров, за создавање на пазар за протечени лични податоци на руски граѓани.
Свет
Индија го одложи патувањето на трговска делегација во Вашингтон поради нејасности околу царините на САД
Индија го одложи планираното испраќање трговска делегација во Вашингтон оваа недела, главно поради неизвесност по одлуката на Врховниот суд на САД да ги укине царините што ги воведе претседателот Доналд Трамп, изјави извор од индиското Министерство за трговија во неделата, пишува Ројтерс.
Одлуката на Индија е една од првите конкретни реакции меѓу азиските земји на судската пресуда. Одлуката следува по одлуката на Трамп од саботата да воведе привремена царина од 15%, максимално дозволената според законот, на увоз од сите земји, по отфрлањето на неговите претходни царини од страна на судот.
Одложување поради неизвесност
„Одлуката за одложување на посетата беше донесена по дискусии меѓу официјалните лица на двете земји. Не е одреден нов датум за посетата“, рекол изворот.
Главната причина за одложувањето е неизвесноста околу царините по пресудата на судот во петокот. Делегацијата требаше да отпатува за разговори за финализирање на привремен трговски договор, откако двете земји се согласија на рамка за Вашингтон да ги намали казнените царини од 25% на одредени индиски производи поврзани со увозот на руска нафта од Индија.
Детали од привремениот трговски договор
Според договорот, царините на САД за индиски производи требаше да се намалат на 18%, а Индија се согласи да купи американски производи во вредност од 500 милијарди долари во период од пет години. Ова вклучува енергетски снабдувања, авиони и делови, благородни метали и технолошки производи.

