Свет
Харази: Не планиравме да направиме нуклеарна бомба, но ако опстанокот на Иран е загрозен, нема да имаме друг избор
Иран ќе мора да ја промени својата нуклеарна доктрина доколку Израел му се закани, изјави советникот на врховниот лидер на Иран, Камал Харази, предизвикувајќи загриженост за иранското нуклеарно оружје.
„Не планиравме да направиме нуклеарна бомба, но ако опстанокот на Иран е загрозен, нема да имаме друг избор, освен да ја промениме нашата воена доктрина“, рече Харази, објави иранската Студентска вести мрежа додавајќи дека Техеран веќе објавил дека има потенцијал да се направи такво оружје.
Врховниот водач на Иран, Али Хамнеи, го забрани развојот на нуклеарно оружје со фатва на почетокот на 2000-тите повторувајќи ја својата позиција во 2019 година кога изјави дека „изградбата и складирањето нуклеарни бомби е погрешно, а нивната употреба е религиски забранета.
Но, во 2021 година тогашниот ирански министер за разузнавање рече дека притисокот на Западот може да го принуди Техеран да работи на нуклеарно оружје.
„Во случај ционистичкиот режим (Израел) да ги нападне нашите нуклеарни постројки, ние повеќе нема да се двоумиме“, додаде Харази.
Во април Иран и Израел достигнаа историски максимум, при што Техеран директно лансира речиси 300 проектили и беспилотни летала кон Израел како одмазда за непотврдениот израелски напад врз комплексот на иранската амбасада во Дамаск, кој резултира со жртви. Иран ги развива своите нуклеарни постројки во последните години тврдејќи дека тие служат чисто цивилни цели.
По долготрајните преговори поради загриженоста дека Техеран би можел да развие нуклеарно оружје, Иран потпиша нуклеарен договор во 2015 година, со кој драстично се ограничува збогатувањето со ураниум и ја овластува Меѓународната агенција за атомска енергија (МААЕ) да врши строги инспекции.
Оттогаш САД се повлекоа од договорот во 2018 година за време на тогашниот претседател Доналд Трамп, а Техеран почна да збогатува со ураниум.
Неодамна, поранешните водечки ирански политичари навестија дека земјата сега е технички способна да произведува нуклеарно оружје.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Европските дипломати претпазливи во врска со подемот на Венс, оценуваат експертите
Европските сојузници внимателно го следат политичкиот подем на американскиот потпретседател Џеј Ди Венс, кого некои аналитичари го сметаат за поидеолошки профилирана фигура од сегашниот претседател на Соединетите Американски Држави, Доналд Трамп.
Според експертите интервјуирани од „Политико“, доколку Венс стане шеф на државата, тој би можел да тргне по многу поинаков курс во надворешната политика, со понагласени елементи на изолационизам.
Дел од европските дипломати, како што е наведено, не очекуваат Венс да ја продолжи улогата на САД како клучен гарант за безбедноста на сојузниците, што е една од централните детерминанти на американската глобална стратегија со децении. Ваквите проценки поттикнуваат дискусии за можното преобликување на односите меѓу Вашингтон и европските престолнини, особено во контекст на безбедносните предизвици на истокот од континентот.
Политикологот Суматра Маитра, која се смета за еден од блиските соработници на Венс, смета дека критичарите ја толкуваат неговата идеолошка ориентација како подготвеност за одлучувачки пресврт во американската надворешна политика. Како што оценува, Венс не е склон кон концептот на САД како „глобален полицаец“ и е за редефинирање на улогата на Америка во светот.
Во центарот на политичката програма на Венс, како што истакнува Маитра, е економската реконструкција на земјата. Посебен акцент се става на зајакнување на домашната индустрија и поддршка на работничката класа, што се вклопува во поширокиот наратив за враќање на производството во САД и намалување на зависноста од странските пазари.
Венс, кој има 41 година, сè повеќе се споменува како водечки републикански кандидат за претседателските избори во 2028 година. Неговото евентуално влегување во трката за Белата куќа, судејќи според сегашните проценки, би отворило нова фаза на дискусија за насоката во која ќе се движи американската внатрешна и надворешна политика во следната деценија, пренесува медиумот.
Свет
Финскиот претседател: САД не можат да ни забранат да се бориме против Русија
Финскиот претседател, Александар Стаб, изјави дека САД не можат да ѝ наредат на Финска да се откаже од својата одбрана во случај на руска агресија, нагласувајќи дека такво сценарио „нема да се случи“.
Стаб, кој е долгогодишен експерт за Русија и Владимир Путин и еден од европските лидери ценети од американскиот претседател Доналд Трамп, одговараше на прашање за зависноста на европските сојузници од американската воена поддршка. Во едно интервју, новинарот му претстави хипотетичка ситуација во која идниот американски претседател би ѝ рекол на Финска да не војува со Русија, дури и во случај на напад врз балтичките држави, туку да се согласи на преговори.
„Не. И тоа нема да се случи“, одговори Стаб. Тој додаде дека односот меѓу Хелсинки и Вашингтон е двонасочен и дека соработката се заснова на заеднички интереси.
„Тоа е исто така однос на реципроцитет“, рече тој, нагласувајќи дека постои причина зошто билатералната одбранбена соработка меѓу САД и Финска е подлабока од кога било.
Стаб потсети дека следната недела 25.000 војници ќе се обучуваат во северна Норвешка и Финска, вклучувајќи 5.000 Американци. „Постои причина зошто Америка сакаше да купи 11 мразокршачи, кои ќе се користат за нејзините поморски сили. Постои причина зошто имаме договор за одбранбена соработка. А причината е што Финска има една од најмоќните армии на границата со Русија“, рече тој.
Финска дели граница со Русија од околу 1.340 километри, најдолга меѓу членките на Европската унија. Откако Русија започна целосна инвазија на Украина во 2022 година, Хелсинки брзо стави крај на децениите воена неврзаност и стана членка на НАТО во 2023 година.
Пристапувањето на Финска во НАТО значително ја промени безбедносната архитектура во северна Европа. Тоа ѝ даде на алијансата дополнителна копнена граница со Русија, а Финска стана клучна за одбраната на балтичкиот регион и Арктикот. Според НАТО и финското Министерство за одбрана, земјата има силни резервни сили и развиен систем за општа воена регрутација, додека ги модернизираше своите воздухопловни сили преку купување американски борбени авиони Ф-35.
Во декември 2023 година, Финска и Соединетите Американски Држави потпишаа Договор за одбранбена соработка (DCA), кој им овозможува на американските сили пристап и користење на неколку фински воени локации. Договорот е дел од поширокото зајакнување на американското воено присуство во нордискиот регион, во координација со Норвешка, Шведска и Данска.
фото/Depositphotos
Свет
Снежен колапс во Виена: меѓународниот аеродром затворен, десетици летови откажани
Меѓународниот аеродром во Виена привремено го прекина сообраќајот поради обилни снежни врнежи.
Полетувањата сега се очекуваат од 9 часот наутро, а слетувањата од 10 часот наутро, но одложувањата се уште се можни, објави Ројтерс.
Од 117 летови планирани до 9 часот наутро, 19 веќе се откажани, објави раководството на аеродромот, пренесува медиумот.

