Свет
Чешкиот претседател: Клучот за брз мир во Украина не го држи Трамп туку Путин
Претседателот на Чешка, Петр Павел денеска оцени дека клучот за брз мир во Украина не го држи идниот американски претседател Доналд Трамп, иако тоа го ветува, туку рускиот претседател Владимир Путин, кој можеби сака да се договори, но веројатно на штета на Украина.
„Ако некој го има клучот за брз крај на војната во Украина, тоа е претседателот Путин. Но, тоа нема да го направи бидејќи има интерес да контролира барем дел од Украина. Русија размислува како империја која има повеќе привилегии од другите. Според Путин, поголемите играчи ги поставуваат правилата и ние треба да се адаптираме“, рече чешкиот претседател во дебатата со студентите на југот на Чешка, пренесува Бета.
Претседателот предупреди дека е наивно да се очекува Русија одеднаш да почне да се однесува како мирољубива земја, бидејќи никогаш не се однесувала така, и додаде дека воената победа на Русија во Украина може да значи дека Украина ќе престане да постои, а тоа ќе биде пресврт на други земји, а првата е Молдавија.
„Русија во својата безбедносна доктрина го вклучи т.н обоените револуции, односно напорите на народите кои биле под руско влијание или се уште се, да станат независни. Русија не се плаши од НАТО алијансата, таа се плаши од демократијата“, рече Павел.
Додаде дека Чешка ја поддржува Украина бидејќи ги почитува принципите на меѓународното право и демократијата, но земјите кои и помагаат на Украина не можат директно да бидат вклучени во војната.
„Тогаш би можела навистина да избие тековната светска војна“, рече Павел и додаде дека главниот принцип за кој се залага Чешка е помалите земји, а не само светските сили да добијат право да ги почитуваат нив и нивниот суверенитет.
„Путин би сакал да разговара со земји како САД, Кина, Индија, можеби и Бразил. Земјите како Чешка се пиони за него“, изјави Петр Павел.
Чешкиот претседател, според написите на светските медиуми, ги коментирал и неговите изјави за време на кампањата пред претседателските избори минатата година дека Доналд Трамп е одвратно суштество со кое не би сакал да се ракува.
„Неколку пати го сретнав, разговарав со него, видов како се однесува, како води кампањи, какви изјави дава на различни теми. Имам свое мислење за него, но тоа воопшто не е релевантно. Тој е претседател, јас сум претседател, двајцата ги претставуваме нашите земји. Во интерес на Чешка е да не ги заострува односите со САД, туку да се залага за соработка“, рече Павел.
Сепак, претседателот на студентите им порачал дека претседателските избори во САД годинава покажале колку е ранлива демократијата, дури и во земји каде што се чини дека е на цврсти темели долго време.
„Причината за ова е неинформираноста на луѓето и тенденцијата да се манипулира со нив, евентуално да се исплашат и да се свртат против некој конкретен. Трамп даде многу ветувања во текот на кампањата, ќе видиме кои ќе успее да ги исполни“, изјави Павел.
Во серијата први разговори со светски претставници по изборот за нов претседател на САД, Доналд Трамп не разговарал со претседателот Павел, но Трамп телефонски му се јавил на чешкиот премиер Петар Фијала.
Чешкиот премиер денеска пред чешките новинари во Баку, каде што присуствува на самитот за климата, изјави дека со Трамп разговарал за Украина, а идниот американски претседател го потсетил на неговите врски со Чешка преку неговата поранешна сопруга, Ивана Трамп.
„Нема да кажам за што разговаравме бидејќи тоа не се прави јавно и секој во секој случај јавно ќе каже што сака. Сигурно е дека решението за руската агресија врз Украина нема да биде едноставно, мислам дека сите го знаеме тоа“, изјави Фијала.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Кремљ за Трамп: Преземањето на Гренланд би ја променило светската историја
Кремљ изјави дека американскиот претседател Доналд Трамп ќе направи историја ако ја преземе контролата врз Гренланд, автономна данска територија, а специјалниот претставник на претседателот Владимир Путин, Кирил Дмитриев, го поздрави „распаѓањето на трансатлантската унија“.
„Постојат меѓународни експерти кои веруваат дека со решавање на прашањето за вклучување на Гренланд, Трамп сигурно ќе влезе во историјата. И не само во историјата на Соединетите Американски Држави, туку и во светската историја“, изјави денес портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков.
Сергеј Марков, поранешен советник во Кремљ, рече дека Москва треба да му помогне на Трамп да ги оствари своите амбиции „бидејќи речиси сите непријатели на Трамп се и непријатели на Русија“, изјави тој за „Росијскаја газета“, официјалниот весник на руската влада.
Но, и покрај задоволството на Москва, потезите на Трамп би можеле да влијаат на нејзините амбиции во Арктикот, кој е богат со природни ресурси и кој Русија го смета за стратешки важен.
„А Русија може да има своја сфера на влијание само преку сила“, заклучи Марков.
Свет
Шефот на ОН: САД веруваат дека моќта е поважна од меѓународното право
Соединетите Американски Држави дејствуваат неказнето и веруваат дека нивната моќ е поважна од меѓународното право, изјави генералниот секретар на ОН, Антонио Гутереш.
Во интервју за емисијата „Тудеј“ на BBC Radio 4, Гутереш рече дека „јасното верување“ на Вашингтон е дека мултилатералните решенија се ирелевантни и дека само „спроведувањето на моќта и влијанието на Соединетите Американски Држави, а понекогаш и во овој поглед и нормите на меѓународното право“ е важно, пишува BBC.
Неговите коментари доаѓаат неколку недели откако САД ја нападнаа Венецуела и го уапсија нејзиниот претседател, а во контекст на повторените закани на Доналд Трамп за анексија на Гренланд. Гутереш рече дека верува оти основачките принципи на ОН, вклучително и еднаквоста на земјите-членки, сега се под закана.
Поранешниот претседател на САД, Доналд Трамп, беше остар во своите критики кон Обединетите нации. Тој го искористи своето обраќање пред Генералното собрание минатиот септември за да ја доведе во прашање целта на ООН, тврдејќи дека „завршил седум бескрајни војни“ и дека ООН „дури и не се обидела да помогне во ниту една од нив“.
„Подоцна сфатив дека ООН не е тука за нас“, рече Трамп во тоа време. Соочен со таа проценка, Гутереш призна дека неговата организација се бори да ги натера своите членови да се придржуваат кон меѓународното право како што е утврдено во Повелбата на ООН. Тој инсистираше дека ООН е „извонредно ангажирана“ во решавањето на големите глобални конфликти.
„Но, ООН нема влијание – големите сили имаат поголемо влијание“, рече тој, прашувајќи дали тоа влијание се користи за создавање трајни решенија или само брзи решенија. „Постои голема разлика помеѓу тие две работи“, забележа тој.
Гутереш, исто така, рече дека на неговата организација ѝ е потребна реформа за да се справи со „драматичните проблеми и предизвици“ со кои се соочуваат нејзините 193 членки. „Постојат оние кои веруваат дека моќта на правото треба да се замени со законот на моќта“, рече лидерот на ООН.
фото/Depositphotos
Свет
Населението на Кина се намалува четврта година по ред
Населението на Кина се намали четврта година по ред во 2025 година, при што стапката на наталитет падна на рекордно ниско ниво и покрај низата владини стимулации. Според владините податоци, населението на земјата се намали за 3,39 милиони на 1,4 милијарди на крајот на 2025 година, што е побрз пад од претходната година.
Стапката на наталитет падна на 5,63 на 1.000 жители, најниско откако Комунистичката партија дојде на власт во 1949 година – додека стапката на смртност се зголеми на 8,04 на 1.000 жители, највисоко од 1968 година, пишува BBC.
Соочен со стареење на населението и забавување на економијата, Пекинг се обидува да ги охрабри младите луѓе да стапат во брак и да имаат деца. Долгогодишната политика за едно дете беше укината во 2016 година и заменета со ограничување од две деца. Кога ова не доведе до одржливо зголемување на раѓањата, владата објави во 2021 година дека ќе дозволи до три деца по пар.
Кина неодамна им понуди на родителите 3.600 јуани (375 фунти; 500 долари) за секое дете под три години. Некои провинции нудат и свои бонуси за новороденчиња, вклучувајќи дополнителни плаќања и продолжено породилно отсуство.
Некои од овие стимулации предизвикаа контроверзии, како што е новиот данок од 13% на контрацептивни средства – вклучувајќи кондоми и апчиња – што предизвика загриженост за несакани бремености и стапки на ХИВ.
Експертите на Обединетите нации проценуваат дека населението на Кина ќе продолжи да се намалува, при што нацијата ќе изгуби повеќе од половина од сегашното население до 2100 година. Намалувањето на населението има економски и социјални последици за втората по големина економија во светот.
Како што повеќе млади луѓе се оддалечуваат од своите родители, бројот на постари лица кои се оставени сами да се грижат за себе или да се потпираат на владини бенефиции расте. Но, пензискиот фонд се суши, според државната Кинеска академија за општествени науки, а на земјата ѝ снемува време да собере доволно пари за да се грижи за растечкото постаро население.
фото/Depositphotos

