Свет
Чешкиот претседател: Клучот за брз мир во Украина не го држи Трамп туку Путин
Претседателот на Чешка, Петр Павел денеска оцени дека клучот за брз мир во Украина не го држи идниот американски претседател Доналд Трамп, иако тоа го ветува, туку рускиот претседател Владимир Путин, кој можеби сака да се договори, но веројатно на штета на Украина.
„Ако некој го има клучот за брз крај на војната во Украина, тоа е претседателот Путин. Но, тоа нема да го направи бидејќи има интерес да контролира барем дел од Украина. Русија размислува како империја која има повеќе привилегии од другите. Според Путин, поголемите играчи ги поставуваат правилата и ние треба да се адаптираме“, рече чешкиот претседател во дебатата со студентите на југот на Чешка, пренесува Бета.
Претседателот предупреди дека е наивно да се очекува Русија одеднаш да почне да се однесува како мирољубива земја, бидејќи никогаш не се однесувала така, и додаде дека воената победа на Русија во Украина може да значи дека Украина ќе престане да постои, а тоа ќе биде пресврт на други земји, а првата е Молдавија.
„Русија во својата безбедносна доктрина го вклучи т.н обоените револуции, односно напорите на народите кои биле под руско влијание или се уште се, да станат независни. Русија не се плаши од НАТО алијансата, таа се плаши од демократијата“, рече Павел.
Додаде дека Чешка ја поддржува Украина бидејќи ги почитува принципите на меѓународното право и демократијата, но земјите кои и помагаат на Украина не можат директно да бидат вклучени во војната.
„Тогаш би можела навистина да избие тековната светска војна“, рече Павел и додаде дека главниот принцип за кој се залага Чешка е помалите земји, а не само светските сили да добијат право да ги почитуваат нив и нивниот суверенитет.
„Путин би сакал да разговара со земји како САД, Кина, Индија, можеби и Бразил. Земјите како Чешка се пиони за него“, изјави Петр Павел.
Чешкиот претседател, според написите на светските медиуми, ги коментирал и неговите изјави за време на кампањата пред претседателските избори минатата година дека Доналд Трамп е одвратно суштество со кое не би сакал да се ракува.
„Неколку пати го сретнав, разговарав со него, видов како се однесува, како води кампањи, какви изјави дава на различни теми. Имам свое мислење за него, но тоа воопшто не е релевантно. Тој е претседател, јас сум претседател, двајцата ги претставуваме нашите земји. Во интерес на Чешка е да не ги заострува односите со САД, туку да се залага за соработка“, рече Павел.
Сепак, претседателот на студентите им порачал дека претседателските избори во САД годинава покажале колку е ранлива демократијата, дури и во земји каде што се чини дека е на цврсти темели долго време.
„Причината за ова е неинформираноста на луѓето и тенденцијата да се манипулира со нив, евентуално да се исплашат и да се свртат против некој конкретен. Трамп даде многу ветувања во текот на кампањата, ќе видиме кои ќе успее да ги исполни“, изјави Павел.
Во серијата први разговори со светски претставници по изборот за нов претседател на САД, Доналд Трамп не разговарал со претседателот Павел, но Трамп телефонски му се јавил на чешкиот премиер Петар Фијала.
Чешкиот премиер денеска пред чешките новинари во Баку, каде што присуствува на самитот за климата, изјави дека со Трамп разговарал за Украина, а идниот американски претседател го потсетил на неговите врски со Чешка преку неговата поранешна сопруга, Ивана Трамп.
„Нема да кажам за што разговаравме бидејќи тоа не се прави јавно и секој во секој случај јавно ќе каже што сака. Сигурно е дека решението за руската агресија врз Украина нема да биде едноставно, мислам дека сите го знаеме тоа“, изјави Фијала.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Европа
(Видео) Се огласија родителите на девојката која ги носеше прскалките во барот во Швајцарија: Се обидела да избега, вратата била заклучена, а потоа се онесвестила
Родителите на 24-годишната Сијан Панин, келнерка која загина во пожар на новогодишната ноќ во барот „Le Constellation“ во Кран-Монтана, Швајцарија, за прв пат јавно проговорија за последните моменти од животот на нивната ќерка и околностите на трагедијата во која загинаа 40 лица, а 116 беа повредени.
Сијан Панин била една од вработените во барот каде што избувна пожарот на новогодишната ноќ.
Според досега познатите информации, младата жена во еден момент носела шишиња шампањ со запалени прскалки, седејќи на рамената на маскирано лице.
Видеото од тој момент го обиколи светот. Истражителите се сомневаат дека прскалките ја запалиле звучната изолација на таванот, која била лесно запалива, а пожарот се проширил низ целиот простор за само неколку минути.
Иако јавно се тврдеше дека Сијан ненамерно го предизвикала пожарот, нејзиното семејство и адвокат нагласуваат дека ова се прерани заклучоци и дека одговорите можат да се дадат дури откако ќе заврши истрагата.
Адвокатката на семејството, Софи Хени, истакнува дека Сиан не била задолжена за послужување на масите таа вечер, туку, поради големиот број нарачки, сопственикот на ресторанот ѝ наредил да се спушти во подрумот и да им помогне на колегите.
– Сијан никогаш не била предупредена за опасноста од запаливиот таван, ниту пак добила никаква обука за противпожарна безбедност. Таа несомнено е жртва, рече адвокатот, додавајќи дека трагедијата немаше да се случи доколку се почитувале безбедносните прописи.
Откако избувнал пожарот, Сијан, според нејзините родители, се обидела да избега низ излезот за итни случаи во подрумот, кој добро го знаела. Сепак, вратата кон тој излез била заклучена. Пријателите подоцна ја пронашле без свест пред вратата, откако успеале да ја скршат однадвор.
– Ја извлекле. Таа сè уште била жива, но без свест, рече нејзината мајка Астрид.
Родителите не можат да разберат зошто вратата за итен излез била заклучена: „Сопственикот се плашеше дека луѓето ќе си заминат без да платат. А масите чинеа илјада евра секоја. Да беше вратата отворена, сите деца ќе излезеа. Можеби тогаш воопшто немаше да има смртни случаи“, рече мајката.
Според записите добиени од швајцарските медиуми, сопственикот на барот, Жак Морети, се обидел да влезе во барот откако избувнал пожарот.
Главниот влез бил непрооден, а кога влегол низ вратата за итен случај, ги нашол заклучени внатре. Зад вратата, пронашол неколку луѓе како лежат неподвижни на подот, вклучувајќи ја и Сијан.
„Се обидувавме да ја реанимираме повеќе од еден час, сè додека спасувачите не ни кажаа дека е предоцна“, рече Морети.
Неговата сопруга и ко-сопственичка на ресторанот, Џесика Морети, им кажа на полицајците дека Сијан ѝ била како помлада сестра и дека го поминала Божиќ со нивното семејство.
По трагедијата, родителите Астрид и Жером и нивната друга ќерка Еолин веднаш отпатувале во Швајцарија за да го идентификуваат телото и да го организираат транспортот на останките во Франција. Сијан Панин беше погребана минатата сабота.
– Таа беше како зрак сончева светлина. За нас сонцето не изгреало од почетокот на 2026 година. Постои време за тага и време за одговорност и гнев. Мислам дека гневот брзо ќе победи, рече нејзиниот татко Жером.
Истрагата за причините за пожарот и одговорноста за една од најголемите новогодишни трагедии во Швајцарија сè уште е во тек.
Европа
Бројот на умрени во Франција за прв пат од Втората светска војна го надмина бројот на родени
Франција евидентираше повеќе умрени отколку родени во 2025 година за прв пат од крајот на Втората светска војна, со што се намали нејзината долгогодишна демографска предност во однос на другите земји од Европската Унија, покажаа официјалните податоци.
Националниот институт за статистика INSEE објави дека минатата година починале 651.000 луѓе, а се родиле 645.000 бебиња, бројка што постепено се намалува од пандемијата на коронавирусот.
Франција традиционално е демографски посилна од повеќето други европски земји, но стареењето на населението и опаѓањето на стапките на наталитет покажуваат дека дури ни таа држава не е имуна на демографската криза што ги оптоварува јавните финансии низ Стариот континент.
INSEE објави дека стапката на фертилитет паднала минатата година на 1,56 деца по жена, најниско ниво од Првата светска војна и далеку под 1,8 предвидени од советодавниот совет за пензии во своите прогнози за финансирање на пензии. Во 2023 година, последната година за која беа направени споредби со другите членки на ЕУ, Франција се рангираше на второ место со стапка на наталитет од 1,65, зад Бугарија, која имаше стапка од 1,81.
Националната канцеларија за ревизија минатиот месец предупреди дека демографската промена во наредните години ќе ги доведе јавните расходи до нивоа од ерата на пандемија, а воедно ќе ја намали даночната основа.
Иако бројот на смртни случаи е поголем од бројот на раѓања, населението на Франција малку се зголеми на 69,1 милиони минатата година поради нето миграцијата, која според INSEE е проценета на 176.000.
Очекуваниот животен век достигна рекордно високо ниво минатата година – 85,9 години за жени и 80,3 години за мажи – додека процентот на оние на возраст од 65 години или повеќе кои живеат се искачи на 22 проценти, речиси изедначувајќи го процентот на оние под 20 години.
Свет
Сириските власти разбија терористички ќелии на ИСИС во Дамаск
Сириското Министерство за внатрешни работи денес соопшти дека неговите безбедносни сили разбиле ќелија на ИСИС и ги уапсиле нејзините членови во предградие на Дамаск.
„Членови на терористичка ќелија на ИСИС беа уапсени во градот Џадидат ал-Шибани во долината Барада, предградие на Дамаск“, изјави извор од министерството за Сириската арапска новинска агенција (САНА), без да даде дополнителни детали.
Американски војници убиени во претходна заседа
Тројца Американци, меѓу кои двајца воени лица и еден цивил, беа убиени на 13 декември, а тројца американски војници беа ранети во заседа на ИСИС во централниот град Палмира, според Централната команда на САД (CENTCOM).
Сирија официјално се приклучи на меѓународната коалиција предводена од САД против ИСИС на 12 ноември.
Коалицијата беше формирана во 2014 година и спроведува воени операции против терористичката група во Сирија и Ирак, иако Дамаск претходно не беше член.
Новата сириска администрација работи на заострување на безбедносните услови низ целата земја од падот на режимот на Башар ал-Асад кон крајот на 2024 година.

