Свет
Шарл Мишел: ЕУ и кандидатите да бидат подготвени за проширување до 2030 година
Европската унија и земјите кандидати мора да бидат подготвени за проширување до 2030 година, изјави претседателот на Европскиот совет, Шарл Мишел и порача дека следниот бран на проширување на ЕУ претставува геополитички императив и „нов состанок со историјата“.
Во Брисел, на церемонијата по повод 20-годишнината од големото проширување на ЕУ, која се одржа на првиот ден од состанокот на министрите за внатрешни работи на ЕУ, Мишел истакна дека 2004 година, кога десет земји пристапија во ЕУ, ја одбележа повторно обединување на „поделениот континент“.
„Денес, 20 години подоцна, војната се врати во Европа. Следниот бран на проширување е повторно рандеву со историјата, повторно е геополитички императив“, рече Мишел. Тој нагласи дека проширувањето е камен-темелник на стратешкиот суверенитет на ЕУ.
„И ние, земјите кандидати и институциите на ЕУ, имаме многу работа.
„Би сакал да го повторам моето цврсто верување дека мора да бидеме подготвени од двете страни за проширување до 2030 година“, рече Мишел.
Тој објасни дека за кандидатите тоа значи спроведување на неопходните реформи и решавање на сите билатерални спорови, а за ЕУ реформа на програмата и буџетот и процесот на одлучување.
„Тестот на нашата генерација е да ја направиме оваа Европа, нашата Европска унија, посилна, посуверена, повлијателна, поинтегрирана и пообединета. Повторно сме на прагот на уште еден историски момент за нашата Унија. Имаме состанок со историјата. Ајде да го фатиме со двете раце“, изјави Мишел. Тој потсети дека од 2004 година, 13 нови членки се приклучија на ЕУ поради желбата да станат дел од „светот на слободата и просперитетот“.
Од друга страна, како што наведе, ЕУ имала морална обврска да одговори на „повикот на историјата“ како мотив, но имала и стратешки интерес.
„Големата експанзија од 2004 година беше трансформативен настан за нашиот континент. За новите членки, влезот во нашето семејство на ЕУ претставува моќен мотор за поголем просперитет, спектакуларниот раст на нивниот БДП е најдобар доказ“, рече Мишел и посочи дека големото проширување на ЕУ даде поголемо глобално влијание.
Од друга страна, како што наведе, оптимизмот што владеел во 2004 година изгледа далечен.
„Денес се соочуваме со три големи шокови. Првиот шок со кој се соочува нашиот природен свет: климатските промени и биолошката разновидност. Второ, шокот на технологијата: дигиталната револуција и вештачката интелигенција и влијанието врз нашите општества. И трето, шокот од хаотичната геополитичка транзиција“, рече Мишел.
Во овој контекст, тој изјави дека светскиот поредок е разнишан, што, како што рече, се случува на европско тло, каде Русија води војна против Украина. Тој тврди дека ЕУ, земјите кандидати и Африка се цел на хибридни напади на Кремљ, кој, како што рече, има за цел да го уништи европскиот сон бидејќи се плаши од слободата и демократијата на својот праг.
Тој оцени дека Европејците со децении ги земале мирот, безбедноста и просперитетот „здраво за готово“ и станале премногу зависни од енергијата од Русија, клучните суровини од Кина, па дури и од одбраната од САД.
Сега треба да го надополниме изгубеното време“. Имаме стратегија: таа се нарекува европски суверенитет или стратешка автономија.
„Суверенитетот значи дека стануваме посилни, повлијателни и повеќе ја контролираме нашата судбина“, рече Мишел, додавајќи дека суверенитетот се заснова на три столба.
Како што појасни, првото се демократските вредности и принципи, второто е градење силна и конкурентна економија и третото градење на одбранбената готовност на ЕУ.
„Сите разбираме дека безбедноста и одбраната не се теоретски и важно е да ги развиеме нашите сопствени алатки, сопствените способности и да ги зајакнеме нашите индустриски одбранбени способности. „Мораме да инвестираме повеќе во Европа и да развиваме европски водечки проекти, како што е Железната купола“, рече Мишел.
Неформалниот состанок на Советот на ЕУ за општи работи почна вчера во Брисел, на кој министрите за внатрешни работи на ЕУ ќе разговараат за процесот на проширување на ЕУ во серија работни сесии. Како што е најавено, тема ќе бидат и разговорите за владеење на правото во рамките на процесот на проширување со десет партнери со европска перспектива.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Вучиќ: Одлука за воен рок за еден или два месеци, првите регрути во касарните во декември или март
Претседателот на Србија, Александар Вучиќ, денес објави дека во рок од еден или два месеца ќе се донесе одлука дали задолжителнниот воен рок официјално ќе започне од декември или од март следната година, како и дека регистрацијата на регрутите ќе започне од септември и октомври.
Вучиќ, откако началникот на Генералштабот на српската армија, Милан Мојсиловиќ, ги разгледа резултатите од анализата на состојбата, оперативните и функционалните способности на армијата за 2025 година, рече дека одлуката ќе биде донесена во српскиот парламент.
„Разговаравме за воениот рок, за тие 75 дена. Наскоро ќе донесеме одлуки. Прашањето е дали ќе започнеме со официјална служба од декември или од март, но дефинитивно ќе ја донесеме таа одлука во следните еден или два месеца и ќе одиме пред Народното собрание на Србија. Од септември, октомври ќе започнеме со регистрација на регрутите“, рече Вучиќ.
На прашањето од што зависи дали ќе започне со официјална служба во декември или март следната година, Вучиќ рече дека зависи од подготовките.
„Мораме да ги подготвиме сите објекти, мора да подготвиме доволно од сè, пушки, чизми, центри за регрутација, центри за регистрација. Мораме да ги подобриме амбулантните возила, да ги реновираме, да ги уредиме поинаку, па затоа ова се важни прашања за нас и сакаме да бидеме подготвени да чекаме овие млади луѓе да ги поминат тие два и пол месеци во најдобри услови, за да имаат најдобри спомени, да добијат одговорност, да добијат сериозност“, рече Вучиќ.
Како што додаде, патриотизмот треба да биде важен дел од разбирањето на улогата на армијата во општеството и присуството на војниците во неа, пренесува Танјуг.
Вучиќ изјави дека е многу задоволен од резултатите на армијата, но и дека се многу загрижени за формирањето на воени сојузи во „нашата средина против Србија, поради што одбранбените капацитети на нашата земја се драстично зголемени“.
„Многу сме загрижени за формирањето на воени сојузи во нашата средина против Србија и соодветно на тоа дејствуваме одговорно, сериозно, не провоцираме никого, туку сакаме да го одвратиме секој што би извршил агресија врз нашата земја. Нашите одбранбени капацитети на воздухопловните сили и противвоздушната одбрана се драстично и драматично зголемени. И во годините што доаѓаат, особено, сите други системи ќе бидат, во сите други видови на нашата армија и родови на армијата, секако“, изјави Вучиќ пред новинарите по состанокот.
Тој истакна дека е многу задоволен од резултатите што ги постигнала српската армија.
„За граѓаните на Србија да знаат, ми се чини дека ќе разберат сè врз основа на овие бројки – имаме рекордни издвојувања, некаде околу 2,65 проценти од БДП за одбранбениот и безбедносниот систем, дури и малку повеќе, но не на најдиректен начин, но од тие големи пари, она што е најинтересно, дури 54,1 процент се инвестиции“, рече Вучиќ.
Тој додаде дека само 32,5 проценти се трошоци за персонал и други оперативни трошоци.
„Мислам дека ова зборува многу за нашите инвестиции во армијата, бидејќи е важно да се зачува мирот, а ние можеме да го зачуваме мирот само со одвраќање на некои од потенцијалните напади врз нашата земја“, нагласи Вучиќ.
Свет
Мерц: Големите сили го прекројуваат светот
Германскиот канцелар Фридрих Мерц денес изјави дека глобалниот поредок заснован на правила не е мртов, и покрај „бурните ветрови“ што ја најавуваат „појавата на светот на големите сили“ и повика на зајакнување на НАТО во Европа, додека им подаде рака на соработка на Соединетите Американски Држави.
Мерц во обраќањето пред членовите на германскиот парламент изјави дека Европа повеќе нема да биде заплашена од царински закани, откако американскиот претседател Доналд Трамп ги повлече своите закани за користење на вакви тарифи против неколку европски земји како оружје за заземање на Гренланд, објави Ројтерс.
„Веќе неколку недели сè појасно го гледаме појавувањето на свет на големи сили. Бурни ветрови дуваат во овој свет и ќе ги почувствуваме нивните ефекти во догледна иднина. Сè повеќе земји низ целиот свет признаваат дека сегашната глобална реорганизација претставува и можност за сите актери кои претпочитаат правила пред самоволие и кои гледаат повеќе предности во слободната и фер трговија отколку во еднострано остварување на исклучив личен интерес“, додаде Мерц.
„Ние сме под притисок од многу страни, Европа секогаш растела кога била под притисок“, рече Мерц во Бундестагот.
Тој додаде дека повторното растење на германската економија е „предуслов за сè друго“.
Мерц најави посебен самит на ЕУ во февруари, чиј главен фокус, според него, ќе биде како ЕУ може да ја врати својата конкурентност.
„Знаеме каде лежат проблемите. Мораме повторно да ја направиме нашата економија конкурентна“, рече Мерц.
Тој додаде дека договорот со јужноамериканската трговска унија „Меркосур“ е неопходен, а исто така го бранеше и договорот за слободна трговија на ЕУ со Индија.
Мерц ги критикуваше изјавите на американскиот претседател Трамп во врска со распоредувањето војници од партнерските земји во Авганистан, без да го спомене своето име.
„Нема да дозволиме ова распоредување да биде оцрнето денес“, рече Мерц.
Германскиот канцелар рече дека Европа мора да зборува со јазикот на политиката на моќ и дека нејзината сопствена одбрана мора да се зајакне.
Свет
Мамдани и Хочул остро го осудија нападот: „Антисемитизмот нема место во Њујорк“
Градоначалникот на Њујорк, Зохран Мамдани, и гувернерката на државата Њујорк, Кети Хочул, денес го осудија нападот врз синагогата, во чиј влез синоќа еден човек намерно се заби со својот автомобил двапати.
Во објава на социјалните мрежи, Мамдани рече дека му е „полесно што никој не е повреден во овој ужасен инцидент“, објави CBS News.
„Ова е длабоко алармантно, особено имајќи го предвид длабокото значење и историјата на оваа институција за многумина во Њујорк и низ целиот свет. Секоја закана за еврејска институција или место за богослужба мора да се сфати сериозно. Антисемитизмот нема место во нашиот град, а насилството или заплашувањето на еврејските жители на Њујорк се неприфатливи“, рече Мамдани.
Гувернерката на Њујорк, Кети Хочул, во објава на Икс изјави дека „нападот врз еврејската заедница е напад врз сите њујорчани“.
„Мојот тим е во координација со полицијата во Њујорк и понуди секаква помош што можеме да ја пружиме во нивната истрага“, рече Хочул.
Њујоршката полиција денес објави дека еден маж намерно удрил двапати со својот автомобил во седиштето на еврејското хасидско движење во Бруклин синоќа, и дека никој не е повреден во инцидентот, кој се истражува како можен злостор од омраза.
Комесарот на полицијата во Њујорк, Џесика Тиш, на прес-конференција изјави дека инцидентот се случил непосредно пред 21 часот по локално време, кога полицајците распоредени пред седиштето на „Хабад“ виделе возач како удира во задната врата од зградата, се движи наназад со возилото, а потоа повторно ја удира истата врата.
Таа изјави дека возачот е уапсен и дека, како превентивна мерка, полицијата во Њујорк ќе ја зголеми безбедноста околу еврејските верски објекти, пренесува Танјуг.

