Свет
Шарл Мишел: ЕУ и кандидатите да бидат подготвени за проширување до 2030 година
Европската унија и земјите кандидати мора да бидат подготвени за проширување до 2030 година, изјави претседателот на Европскиот совет, Шарл Мишел и порача дека следниот бран на проширување на ЕУ претставува геополитички императив и „нов состанок со историјата“.
Во Брисел, на церемонијата по повод 20-годишнината од големото проширување на ЕУ, која се одржа на првиот ден од состанокот на министрите за внатрешни работи на ЕУ, Мишел истакна дека 2004 година, кога десет земји пристапија во ЕУ, ја одбележа повторно обединување на „поделениот континент“.
„Денес, 20 години подоцна, војната се врати во Европа. Следниот бран на проширување е повторно рандеву со историјата, повторно е геополитички императив“, рече Мишел. Тој нагласи дека проширувањето е камен-темелник на стратешкиот суверенитет на ЕУ.
„И ние, земјите кандидати и институциите на ЕУ, имаме многу работа.
„Би сакал да го повторам моето цврсто верување дека мора да бидеме подготвени од двете страни за проширување до 2030 година“, рече Мишел.
Тој објасни дека за кандидатите тоа значи спроведување на неопходните реформи и решавање на сите билатерални спорови, а за ЕУ реформа на програмата и буџетот и процесот на одлучување.
„Тестот на нашата генерација е да ја направиме оваа Европа, нашата Европска унија, посилна, посуверена, повлијателна, поинтегрирана и пообединета. Повторно сме на прагот на уште еден историски момент за нашата Унија. Имаме состанок со историјата. Ајде да го фатиме со двете раце“, изјави Мишел. Тој потсети дека од 2004 година, 13 нови членки се приклучија на ЕУ поради желбата да станат дел од „светот на слободата и просперитетот“.
Од друга страна, како што наведе, ЕУ имала морална обврска да одговори на „повикот на историјата“ како мотив, но имала и стратешки интерес.
„Големата експанзија од 2004 година беше трансформативен настан за нашиот континент. За новите членки, влезот во нашето семејство на ЕУ претставува моќен мотор за поголем просперитет, спектакуларниот раст на нивниот БДП е најдобар доказ“, рече Мишел и посочи дека големото проширување на ЕУ даде поголемо глобално влијание.
Од друга страна, како што наведе, оптимизмот што владеел во 2004 година изгледа далечен.
„Денес се соочуваме со три големи шокови. Првиот шок со кој се соочува нашиот природен свет: климатските промени и биолошката разновидност. Второ, шокот на технологијата: дигиталната револуција и вештачката интелигенција и влијанието врз нашите општества. И трето, шокот од хаотичната геополитичка транзиција“, рече Мишел.
Во овој контекст, тој изјави дека светскиот поредок е разнишан, што, како што рече, се случува на европско тло, каде Русија води војна против Украина. Тој тврди дека ЕУ, земјите кандидати и Африка се цел на хибридни напади на Кремљ, кој, како што рече, има за цел да го уништи европскиот сон бидејќи се плаши од слободата и демократијата на својот праг.
Тој оцени дека Европејците со децении ги земале мирот, безбедноста и просперитетот „здраво за готово“ и станале премногу зависни од енергијата од Русија, клучните суровини од Кина, па дури и од одбраната од САД.
Сега треба да го надополниме изгубеното време“. Имаме стратегија: таа се нарекува европски суверенитет или стратешка автономија.
„Суверенитетот значи дека стануваме посилни, повлијателни и повеќе ја контролираме нашата судбина“, рече Мишел, додавајќи дека суверенитетот се заснова на три столба.
Како што појасни, првото се демократските вредности и принципи, второто е градење силна и конкурентна економија и третото градење на одбранбената готовност на ЕУ.
„Сите разбираме дека безбедноста и одбраната не се теоретски и важно е да ги развиеме нашите сопствени алатки, сопствените способности и да ги зајакнеме нашите индустриски одбранбени способности. „Мораме да инвестираме повеќе во Европа и да развиваме европски водечки проекти, како што е Железната купола“, рече Мишел.
Неформалниот состанок на Советот на ЕУ за општи работи почна вчера во Брисел, на кој министрите за внатрешни работи на ЕУ ќе разговараат за процесот на проширување на ЕУ во серија работни сесии. Како што е најавено, тема ќе бидат и разговорите за владеење на правото во рамките на процесот на проширување со десет партнери со европска перспектива.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
(Видео) „Пиротехника поставена на шишиња со пијалоци го запалија таванот, а потоа се појави паника“: сведоци ги опишаа деталите од трагедијата на новогодишната ноќ во Швајцарија
Сведоците на трагедијата во барот „Le Konstelasion“ во Кран-Монтана тврдат дека пожарот, во кој загинаа повеќе од десетина луѓе, а околу 100 се повредени, бил предизвикан од пиротехника.
Швајцарските медиуми ги објавуваат изјавите на сведоци кои тврдат дека виделе пиротехника, а потоа слушнале силна експлозија.
„На новогодишната ноќ имаше многу огномет, иако беше забрането. Потоа се слушна многу гласна експлозија. После тоа слушнав неколку амбулантни возила“, раскажува туристо од Лондон за швајцарскиот „Блик“.
19-годишник за швајцарскиот „24er“ изјавил дека пиротехничките направи поставени на шишиња со пијалоци предизвикале пожар на таванот на барот.
Strage a #CransMontana in #Svizzera. Sono almeno 40 i morti e 100 in feriti a causa di una esplosione nel bar #LeConstellation della nota località sciistica durante la notte di capodanno#Tg1 pic.twitter.com/MndG3MMZFR
— Tg1 (@Tg1Rai) January 1, 2026
Според него, таванот многу брзо се запалил, што потоа довело до паника и брзање кон излезот од салата што се наоѓала во подрум, до кој се стигнувало преку скали што водат до ходник.
Властите не ја потврдија причината за пожарот, само беше наведено дека истрагата е во тек.
„Луѓето врескаа, видовме црн чад“
Андреа Еклеси, чистач на зградата до барот, кој ги прими евакуираните жители на зградата каде што се наоѓа „Ле Констеласион“, сведочи за драматичните моменти. Тој и неговата сопруга беа разбудени од вресоци.
„Луѓето врескаа, видовме црн чад, мирисаше ужасно. Брзата помош и пожарникарите пристигнаа многу брзо. Се облековме и се симнавме долу. Жителите на зградата излегоа во паника, се плашеа дека пожарот ќе се прошири на зградата. Многумина дојдоа кај нас, луѓето беа во паника. Им направивме кафе и останавме со нив до четири часот наутро“, опиша Еклеси.
Прогласена вонредна состојба
Државниот совет донесе одлука да прогласи вонредна состојба од 1 јануари во 9:00 часот наутро.
Како што објави „Блик“, беше поставена телефонска линија за итни случаи за семејствата и најблиските, додека амбулантни возила од други кантони беа на пат кон Кран-Монтана во текот на утрото. Исто така, во конгресниот центар „Реган“ во Кран-Монтана, локалните власти воспоставија приемен центар за членови на семејството кои ги бараат своите најблиски.
„Тој исчезна. Никој не знае каде е“, извика мајка која плачеше додека го бараше својот син, според швајцарските медиуми.
Многу од повредените имаат тешки изгореници, а одделенијата за интензивна нега во локалните болници се полни, па затоа некои пациенти се префрлени во болници во други кантони. Еден читател-репортер изјави за „Блик“ дека хеликоптерите летаат над неговата куќа со часови во интервали од околу десет минути.
Италијанското Министерство за надворешни работи објави дека информациите што ги добиле од швајцарската полиција укажуваат дека бројот на жртви може да биде околу 40, но полицијата не даде прецизни податоци на конференцијата, пренесува Гардијан.
Пожарот и чадот биле забележани околу 1:30 часот по полноќ, по што биле повикани службите за итни случаи, а полицијата и пожарникарите брзо пристигнале на местото на несреќата. Службениците велат дека неколку стотици луѓе биле вклучени во инцидентот на некаков начин и дека меѓу нив имало неколку националности, поради што идентификацијата ќе потрае.
Полицијата нагласи дека нема индикации дека станува збор за терористички напад и дека пожарот не е предизвикан од експлозивна направа.
Свет
Зеленски: Мировниот договор е 90 проценти завршен, но клучните десет, одлучуваат сè
Украинскиот претседател Володимир Зеленски во своето новогодишно обраќање до нацијата изјави дека Украина сака крај на војната, но не по секоја цена. Тој нагласи дека нема да потпише „слаб“ мировен договор што само ќе го продолжи конфликтот, објави Ројтерс.
Седејќи во својата канцеларија со празнична елка во позадина, Зеленски во 21-минутен говор објавен непосредно пред полноќ рече дека Украинците се исцрпени по речиси четири години војна – подолго од германската окупација на многу украински градови во Втората светска војна.
Сепак, нагласи тој, тие не се подготвени да се откажат. „Што сака Украина? Мир? Да. По секоја цена? Не. Сакаме крај на војната, но не и крај на Украина“, рече Зеленски, облечен во традиционална украинска темнозелена кошула. „Дали сме уморни? Многу уморни. Дали ова значи дека сме подготвени да се предадеме? Секој што мисли така, длабоко греши“, додаде тој.
Зеленски предупреди дека секој потпис „ставен на слаби договори само поттикнува војна“. „Мојот потпис ќе биде ставен на силен договор. И тоа е она за што се однесува секој состанок, секој телефонски повик, секоја одлука сега“, рече тој. „Да се обезбеди силен мир за сите, не за еден ден, една недела или два месеци, туку мир со години“.
Според него, неделите дипломатија предводена од САД, вклучувајќи ги и неговите разговори со Доналд Трамп минатиот викенд во Флорида, резултираа со мировен договор кој е речиси финализиран. „Мировниот договор е 90% готов, остануваат 10%“, рече Зеленски. „Тие 10% содржат сè, тоа се 10% што ќе ја одредат судбината на мирот, судбината на Украина и Европа и како ќе живеат луѓето“.
Зеленски ги отфрли руските барања за целосно повлекување од Донбас како „измама“. „Дали некој сè уште им верува? За жал, да“, рече тој. „Бидејќи премногу често вистината се избегнува и се нарекува дипломатија, кога всушност таа е едноставно лага, облечена во деловни костуми“.
Свет
Орбан посака Европа да се врати на здравиот разум во 2026 година
Унгарскиот премиер Виктор Орбан испрати новогодишна порака до европските земји во која посака континентот да се врати на „здравиот разум“ во 2026 година, со јасна порака дека мирот мора да биде приоритет пред понатамошната ескалација на конфликтот.
„Среќна Нова Година! Нека 2026 година биде годината во која владее мирот и Европа се враќа на здравиот разум!“ напиша Орбан на Икс.
Унгарскиот премиер испрати слична порака за време на божиќните празници, нагласувајќи дека посветеноста на Будимпешта кон мирот треба да послужи како пример и поттик за остатокот од Европа, како што изјави, „да оди по вистинскиот пат“. Долго време Орбан го застапува ставот дека конфликтот во Украина не може да се реши со воени средства, туку исклучиво преку дипломатски канали, анализираат медиумите.
Во пресрет на Нова Година, тој исто така процени дека во 2026 година може да има реална можност за склучување мировен договор за украинското прашање меѓу Русија и Соединетите Американски Држави, но предупреди дека Европската Унија може да остане надвор од клучните преговарачки процеси.
Според Орбан, постои длабока дивергенција во ставовите меѓу Вашингтон и Брисел за прашање од стратешко значење – вооружен конфликт на европско тло. Тој верува дека американскиот претседател Доналд Трамп го претставува концептот за мирно решение и прекин на војната, додека институциите на Европската Унија, како што тврди, продолжуваат да инсистираат на политиката на продолжување на борбите, дури и ако Соединетите Американски Држави се откажат од директно учество.
Ставовите на Орбан, кои честопати се разликуваат од официјалната линија на Брисел, овој пат се во фокусот на европската јавност, особено во контекст на сè поизразените поделби во рамките на ЕУ во врска со понатамошниот тек кон Украина и односите со главните глобални актери.

