Украинскиот претседател Володимир Зеленски ги обвини европските партнери дека ја оставиле противвоздушната одбрана на неговата земја на цедило, што ѝ овозможило на Русија со балистички ракети тешко да ја оштети енергетската инфраструктура и да ја доведе Украина „на работ на целосен мрак“.

Поради задоцнети уплати од Западот, тврди Зеленски, клучните одбранбени системи „биле неупотребливи“.

Во разговор со новинарите во Киев синоќа, украинскиот претседател изјави дека ракетите-пресретнувачи PAC-3 за системите „Патриот“, кои ги ветиле европските партнери, пристигнале со еден ден задоцнување поради пропуштена уплата. Според неговите зборови, тоа оставило голем број Украинци без струја, греење и вода среде најстудената зима од почетокот на војната.

„Уплатата во рамки на иницијативата PURL не беше извршена. Ракетите не пристигнаа“, рече тој, без да наведе која земја е одговорна за пропустот.

Зеленски, како што изгледа, мислел на рускиот напад од 20 јануари, во кој, според украинските воздухопловни сили, врз Украина биле истрелани 34 балистички и крстосувачки ракети. Муницијата PAC-3 е единствената во украинскиот арсенал што може да соборува балистички ракети.

Тој уште на 16 јануари предупредил дека резервите на муниција за противвоздушна одбрана се опасно ниски, наведувајќи дека до тоа утро неколку системи останале без ракети.

Својот остар говор на Светскиот економски форум во Давос овој месец, во кој ги критикуваше европските сојузници, Зеленски го објасни со фрустрацијата поради неизвршената уплата.

„Русија успеа да го наруши снабдувањето на Киев со струја и вода затоа што нашите единици за одбрана од балистички напади се празни – едноставно празни“, рече тој.

„Обидете се да замислите: знам дека балистички ракети летаат кон нашата енергетска инфраструктура, знам дека системите ‘Патриот’ се поставени и знам дека нема да има струја затоа што немаме ракети за да ги пресретнеме“, ја опиша ситуацијата.

„Во таква ситуација се најдов. И преговарам за ракети PAC-3 кои пристигнуваат еден ден откако бевме доведени на работ на целосен колапс на системот.“

Тој призна дека зборува „емотивно“, но нагласи дека е важно Украина и Европа „да бидат на иста бранова должина за сè да може да биде ефикасно и навремено“.

Иницијативата PURL (Prioritised Ukraine Requirements List) минатата година ја покренаа САД и НАТО, со цел со средства од европските држави да се набавуваат американски системи за противвоздушна одбрана и друго клучно оружје за одбраната на Украина.

Меѓу државите што придонесуваат во иницијативата се Германија, Норвешка, Полска, Холандија, Белгија, Канада, Луксембург, Португалија, Словенија и Шпанија.

Двајца западни функционери запознаени со функционирањето на иницијативата изјавиле дека обвинувањето на Зеленски не е точно, но одбиле да изнесат детали. НАТО не одговори веднаш на барањето за коментар.

Во меѓувреме, високата претставничка на ЕУ за надворешна политика Каја Калас изјави дека европските престолнини „мора да навлезат подлабоко во сопствените резерви на противвоздушна одбрана“, бидејќи Украина оваа зима се соочува со „хуманитарна катастрофа“.

Изјавите на Зеленски доаѓаат во момент кога Кремљ објави дека американскиот претседател Доналд Трамп побарал од рускиот претседател Владимир Путин еднонеделно примирје во нападите врз Киев поради исклучително ниските температури.

Портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, додаде дека целта на Трамп била „создавање поволни услови за одржување преговори“ меѓу руски и украински претставници во Абу Даби. Кремљ денеска потврди дека Путин се согласил на прекин на огнот до 1 февруари.

Двете страни минатата недела одржаа трилатерални разговори со САД во главниот град на Емиратите, а нов круг треба да се одржи подоцна во февруари. Украинските претставници ја обвинуваат Русија за „енергетски терор“ во време кога администрацијата на Трамп се обидува да поттикне мировни преговори и да ја заврши војната која следниот месец влегува во петтата година.

Самиот Трамп го потврди повикот за време на состанок на кабинетот во четврток.

„Лично го замолив претседателот Путин една недела да не го гаѓа Киев и другите градови и населби за време на оваа исклучителна студенило. И тој се согласи. Морам да ви кажам, тоа беше многу љубезно од негова страна“, рече Трамп.

Во текот на ноќта кон петок, сирените за воздушна опасност во Киев не се огласија, а се чини дека Русија се придржувала до договорот. Украинските воздухопловни сили не забележале напади со ракети или беспилотни летала врз поголемиот дел од земјата, вклучително и главниот град.

Сепак, врз подрачјата околу источните боишта биле лансирани 111 дронови и еден проектил, а засега не е познато дали била целена критична инфраструктура.

Американското Министерство за правда го заврши прегледот на документите поврзани со Џефри Епстин и во текот на денот ќе објави повеќе од три милиони страници, изјави заменик-главниот државен обвинител Тод Бланш.

На прес-конференција, Бланш соопшти дека ќе бидат објавени над 2.000 видеоснимки и околу 180.000 фотографии, при што вкупниот материјал изнесува приближно три и пол милиони страници, подготвени во согласност со законот.

Со оваа објава, според Министерството, треба да завршат повеќемесечните тензии меѓу Министерството за правда, федералните судии и дел од пратениците околу тоа дали и како да се објават документите од истрагата против Епстин.

Сепак, останува нејасно дали објавата ќе ги задоволи критичарите, кои тврдат дека ветувањата за целосна транспарентност не биле исполнети, особено во врска со тврдењата за наводна „листа на клиенти“.

Бланш изјави дека Министерството не штитело никого, вклучително и Доналд Трамп, и дека целта била документите да се објават што е можно поотворено. Тој нагласи дека приоритет била заштитата на жртвите, поради што бил потребен темелен преглед на огромниот обем материјали.

Зборувајќи за жртвите на Епстин, Бланш изрази надеж дека објавата на документите ќе им донесе одредено чувство на завршница, истакнувајќи дека нивната болка не смее да се оспори.

Унгарскиот премиер Виктор Орбан изјави дека без интервенција на владата, сметките на домаќинствата би пораснале за околу 30 отсто поради екстремно студеното време. Во редовното интервју за радиото „Кошут“, тој рече дека постигнал договор со Доналд Трамп, Владимир Путин и турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган за понатамошно снабдување на Унгарија со евтин гас.

Орбан изјави дека на изборите во април ќе се одлучува за опстанокот на намалените цени на енергенсите, кои, како што рече, „Брисел сака да ги уништи“. Според него, за тоа е неопходен рускиот гас, поради што Унгарија има година и пол да ја „заобиколи“ забраната на Европската унија.

Европската унија неделава усвои уредба со која постепено се укинува увозот на природен гас од Русија, при што целосната забрана за увоз на течен природен гас стапува на сила на почетокот на 2027 година, а за гасоводниот увоз од есента истата година. Орбан изјави дека доколку тоа не се случи, домаќинствата ќе се најдат „во хаос“, додавајќи дека одлуката на ЕУ има за цел поддршка на Украина.

Во однос на Украина, Орбан оцени дека таа „не ја зајакнува, туку ја ослабува Европа“. Тој смета дека во Брисел се води битка што мора да се добие и дека, како што рече, како што била добиена битката за миграцијата, така може да се добие и битката за членството на Украина во ЕУ.