Свет
Баронс: Европа мора да биде подготвена силно да му возврати на Путин
Пензионираниот генерал сер Ричард Баронс напиша анализа на настаните во Украина и во Европа за „Тајмс“. Баронс е британски офицер, кој служел во Северна Ирска, Босна, Косово, Ирак и во Авганистан во мисиите на ОН, НАТО и Велика Британија.
Војната во Украина стана клучен тест за способноста на Европа да се одбрани, а секое евентуално примирје ќе биде значајно не по она што го пишува на хартија, туку по тоа како се спроведува во пракса. Доколку Западот не успее да ја поддржи Украина со значајни гаранции, мирот ќе биде малку повеќе од привремена пауза до следната рунда конфликт. Влоговите не се само за опстанокот на Украина, туку одат до самата срж на европската безбедност за претстојната деценија, анализира тој.
За Велика Британија, овој предизвик е неразделен од заклучоците од Стратешкиот одбранбен преглед (SDR) од 2025 година. Документот јасно стави до знаење дека влеговме во нова ера на конфронтација предводена од држави во турбулентен свет обликуван од климатските промени, демографските притисоци и дигиталната доба. СДР предупреди дека ризиците со кои се соочуваме се сосема поинакви од релативно удобните неизвесности од ерата по Студената војна. Живееме во време кога одвраќањето може ненадејно и катастрофално да пропадне, а цената на слабоста се мери во изгубена безбедност, просперитет и вредности.
Украина сега е на првата линија во овој нов свет, додава тој. Руската инвазија ги покажа разорните последици од погрешната процена на одвраќањето. За Велика Британија, лекцијата е јасна: мора да ги вратиме и волјата и средствата да се одбраниме и да играме целосна улога во колективната безбедност, првенствено преку НАТО. Додека нордиските и балтичките земји го следат моделот на тотална одбрана со мобилизирање на целото општество, Велика Британија нема директно да го копира, но нашиот одговор мора да ја одразува истата сериозност.
СДР постави десетгодишен план за зголемување на трошоците за одбрана на 3,5 проценти од БДП, но проблемот лежи во претпоставката дека имаме десет години за подготовка. Настаните можеби нема да ни дадат толку време. Ако Русија или друг противник се движи побргу, Велика Британија мора да биде подготвена да забрза – да троши повеќе и порано – наместо да се потпира на среќа, вели тој.
Обезбедувањето на иднината на Украина е клучен тест. За Украинците, наградата е опстанок како независна држава. За Велика Британија и за Европа, поголемата награда е нов безбедносен поредок, што поставува цврсти ограничувања на руската агресија. Од друга страна, слабо поддржаниот прекин на огнот само би ја охрабрило Москва сигнализирајќи дека Европа останува неодлучна и ранлива.
Планерите на НАТО се свесни дека прегрупираната Русија би можела, за само четири години, да биде подготвена директно да ја тестира алијансата. Мала, но добро опремена инвазија на членка на НАТО би можела да биде доволна за да се тестира дали член 5 – принципот дека нападот врз една е напад врз сите – сè уште се почитува. Доколку НАТО не одговори со обединет фронт, самата алијанса би можела да се распадне.
Европа, која засекогаш се крие чекајќи го следниот удар, не е безбедна Европа. Начинот за минимизирање на конфликтот не е слабост, туку воспоставување огромна доминација на јазикот што Русија најдобро го разбира: сила.
Она што се случува во Украина ќе го дефинира европскиот безбедносен поредок за следната генерација. Плиткото примирје што Русија може да го прекрши по своја волја ќе нè осуди на поголема нестабилност и агресија. Силна гаранција, пак, би покажала дека Европа, конечно, ја прифатила одговорноста за сопствената одбрана. Цената на неактивноста сигурно ќе биде многу поголема. Борбата на Украина е европска борба. Ако не успееме да ја гарантираме нејзината иднина, ќе се коцкаме со нашата, анализира пензионираниот генерал.
Фото: принтскрин
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Португалија планира забрана за социјални мрежи за деца под 16 години
Португалија планира да воведе забрана за користење социјални мрежи за деца помлади од 16 години, според предлог-закон поднесен во парламентот по примерот на Австралија и Франција. Со законот се воведува таканаречена „дигитална полнолетност“ на 16 години.
За тинејџерите од 13 до 16 години, пристапот до социјалните мрежи би бил дозволен само со согласност од родителите, а платформите би морале да воведат системи за проверка на возраста и родителско одобрување, усогласени со државниот софтвер.
Предлагачите наведуваат дека научните истражувања покажуваат дека раната употреба на социјални мрежи може негативно да влијае врз социјалниот и когнитивниот развој на децата и да поттикне зависност.
Предлогот е дел од поширок европски тренд за заштита на младите на интернет, откако Австралија воведе ваква забрана, а Франција неодамна изгласа ограничување за деца под 15 години. И други европски земји се залагаат за заедничко решение на ниво на ЕУ.
Свет
Иран изрази подготвеност за преговори со САД за нуклеарната програма
Иран изрази подготвеност за преговори со САД за нуклеарната програма, во време на зголемени воени тензии и засилено американско воено присуство во регионот, пишува Гардијан.
Иранскиот министер за надворешни работи Абaс Аракчи навести дека разговорите би можеле да започнат наскоро, додека американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека со Иран се водат „сериозни разговори“.
Според иранската агенција Фарс, претседателот Масуд Пезешкијан дал налог да започнат нуклеарни преговори со САД. Американски и ирански изасланици би можеле да се сретнат во Истанбул, заедно со претставници од неколку арапски и муслимански земји, со цел да се разговара за можен нов нуклеарен договор.
Разговорите доаѓаат по сериозни воени судири и напади врз ирански нуклеарни постројки минатата година, како и по стотици ракетни напади на Израел. САД во меѓувреме распоредија носачи на авиони, воени бродови и борбени авиони во регионот. Трамп бара нов договор со кој би се запрела продукцијата на високо збогатен ураниум.
Истовремено, во Иран расте загриженоста дека евентуален ограничен американски напад би можел да предизвика нов бран протести и дополнителна дестабилизација, додека регионалните актери се подготвуваат за можни сценарија на ескалација.
Свет
Епстин со години се обидувал да дојде до Путин, покажуваат новите документи
Во новообјавените документи на американското Министерство за правда, поврзани со случајот на Џефри Епстин, името на рускиот претседател Владимир Путин се споменува повеќе од 1.000 пати.
Документите содржат бројни електронски пораки во кои Џефри Епстин се распрашува за можноста за средба со Путин и се повикува на лица кои ги опишува како негови блиски контакти.
Во електронска порака од октомври 2010 година, испратена до лице чија адреса е сокриена, тој прашал: „Дали го имаше Путин на својот брод?“.
Подоцна истата година, при поднесување барање за руска виза, наводно напишал: „Дали треба да извадам виза? Имам пријател на Путин, дали него да го прашам?“. Во август 2011 година, на еден бизнисмен од Обединетите Арапски Емирати му напишал дека „Путин можеби доаѓа во САД. Попрво би го видел таму, така што Сочи е малку веројатно“.
Епстин во повеќе наврати му пишувал на Торбјорн Јагланд, тогашен генерален секретар на Советот на Европа и поранешен норвешки премиер, за можноста за средба со Путин. Така, во мај 2013 година му јавил дека Бил Гејтс ќе биде во Париз и додал: „Путин е добредојден да ни се придружи на вечера“.
Во јануари 2014 година го замолил Јагланд да „му објасни на Путин дека на Русија ѝ е потребна понапредна верзија на Биткоин“, а во јули 2015 година напишал дека „сè уште сака да се сретне со Путин и да разговара за економијата“. Во јуни 2018 година напишал дека би „сакал“ да го запознае Путин и понудил средба со рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров, наведувајќи дека претходно се среќавал со рускиот амбасадор при ОН, Виталиј Чуркин.
Во еден извештај на ФБИ од 2017 година, базиран на доверлив извор, Епстин е наведен како „финансиски советник“ на Путин и на други странски лидери.
Материјалите, кои опфаќаат милиони страници документи, фотографии и видеа, се дел од долготрајната истрага за криминалните активности на Епстин.

