Американскиот претседател Доналд Трамп во неделата ја бранеше својата прва операција на протерување на илегалните имигранти, особено престапниците, што предизвика протести на лево ориентираните активисти и заедниците на имигрантите, а истовремено Белата куќа потврди дека размислува за носење нов извршен указ за имигрантите откако судот привремено го запре извршувањето на претходната уредба на претседателот, а државниот обвинител на Вашингтон најави дека може од администрацијата да бара „да ги открие вистинските мотиви“ на одлуката којашто предизвика реакции ширум светот.

„Репресијата над сокриените криминалци е само исполнување на ветувањата од кампањата. Се исфрлаат членови на банди, трговци со дроги и други“, напиша на Twitter американскиот претседател Доналд Трамп.

Минатава седмица повеќе стотици лица без документи се приведени во координирани операции на царинските и имиграциските агенти, најмногу во Лос Анџелес, Њујорк, Чикаго, Остин и Тексас. Федералните власти не го соопштија точниот број уапсени, но многу пратеници од Демократската партија побараа податоци од владата, стравувајќи се дека се ловат и лица без криминални досиеја.

„Според налогот на претседателот, покренати се значителни и посилни операции за контрола имиграција. Вистина е дека секога година се спроведуваат операциите ’Крос чек’, но оваа година преземавме нови и засилени мерки за истерување на странските престапници“, изјави за телевизиската мрежа Fox News, Стивен Милер, советник на претседателот Трамп.

Сојузниот апелационен суд на САД во Сан Францско во четвртокот едногласно ја поддржа суспензијата на извршната уредба со којашто привремено на 90 дена им се забранува влезот на американска територија на државјаните на седум претежно муслимански земји, образложувајќи дека нема сигурни докази дека државјани од овие земји сториле терористички чин во земјата.

„Размислуваме за сите можности“, рече во продолжението од разговорот советникот Милер. Притоа наброја неколку опции: носење итна жалба до Врховниот суд, одбрана на смислата на указот пред судовите или издавање на нов извршен указ.

„Овластувањата на претседателот не се доведуваат во прашање. Претседателот може (…) на некои лица да им го забрани влегувањето на нашата територија“, истакна советникот Милер, кој се смета за предлагач на првите антиимигрантски мерки на Трамп.

Донал Трамп уште во петокот карактеризирајќи ја одлуката на судовите како политичка, напомена можност од „нов указ“ и рече дека новите мерки може да бидат објавени „можеби во понеделникот или во вторник“.

„Размислуваме за новите дополнителни чекори“, повтори Милер кој остро го осуди вмешувањето на сојузниот судија Џејмс Робарт од Сиетл кој ја суспендираше примената на првата извршна уредба на американскиот претседател.

Од друга страна, државниот обвинител на сојузната држава Вашингтон, Боб Фергусон, изјави во неделата дека, доколку одлуката на судијата од Сиетл заврши на суд, ќе бара од администрацијата на Трамп да утврди „што навистина било причина“ за овој указ.

Документите и електронската пошта на функционери од администрацијата би можеле да содржат докази дека указот бил неуставен обид да им се забрани влезот на муслиманите во САД, смета Фергусон ој за емисијата „This Week“ на телевизиската мрежа ABC изви дека ќе ги искористи „сите средства“ коишто му стојат на располагање за да го „расветли тоа“.

На 27-ми јануари претседателот Доналд Трамп го потпиша извршниот указ 13769 „За заштита на земјата од влез на странски терористи“, со кој во рок од 90 дена се суспендира издавање визи за државјаните на седум муслимански држави: Иран, Ирак, Јемен, Либија, Сирија, Сомалија и Судан. Указот, исто така, и им наложува на Стејт департментот и на Министерството за национална безбедност да го суспендираат распоредувањето на бегалците по сојузните држави на 120 дена, како и на неодреден рок се суспендира прифаќањето бегалци од Сирија. Исто така, значително е намалена квотата за прифаќање на барателите на азил во САД во фискалната 2017 година, која таму започнува во октомври 2016 година, на не повеќе од 50.000, од претходно планираните 110.000.

Сојузниот судија од Сиетл, Џејмс Робарт на 3-ти февруари го блокираше овој указ на Трамп со што тој не важеше на целата територија на САД. Потоа на 5-ти февруари, Окружниот апелационен суд во Сиетл одби, на барање на американското министерство за правосудство, да донесе итна мерка со којашто ќе биде суспендирана одлуката на федералниот судија Робарт, а којашто се однесува на целата територија на САД за привремено поништување на привремениот извршен указ на претседателот Трамп. Овој апелациониот суд го установил рокот за министерството за правосудство за одговор на тужителот кој истекува за приговорот на тужениот. Тој требало да биде даден до понеделник.

Потоа на 9-ти февруари Сојузниот апелационен суд на САД во Сан Франциско едногласно го поддржа суспендирањето на извршниот указ на претседателот Доналд Трап за привремена забрана за влегувањето на американска територија на државјани од седум мнозински муслимански земји, иако во неговата уредба не се споменува зборот ислам.

Набрзо по објавувањето на пресудата претседателот Доналд Трамп на својот Twitter профил порача „Ќе се видиме на суд, безбедноста на нашата нација е во прашање!“.На новинарите пред канцеларијата на неговиот портпарол, Трамп им најави дека на крајот ќе го добие случајот,а пресудата на жалбениот суд ја оцени како „политичка одлука“.

Администрацијата на новиот американски претседател на оваа одлука на Сојузниот апелационен суд може, почнувајќи од 10-ти февруари, да се жали и да побара целиот Апелационен суд на САД за деветтиот округ, кој има 29 активни судии и е надлежен за државите и териториите на западот од Соединетите држави, да ја преиспита одлуката или, пак, директно да вложи жалба до Врховниот суд, кој најверојатно и ќе го одреди крајниот исход од судскиот спор. пред американскиот Врховен суд.

Пресудата на апелациониот суд, која следеше по рочиштето во вторникот не го решава правниот спор, тукусамо се однесува на прашањето дали указот на Трамп треба да биде суспендиран во текот на траењето на судската постапка против забраната за влегување во САД кои ги поднесоа сојузните држави Вашингтон и Минесота.

Американскиот Врховен суд, откако лани почина еден од неговите девет судии во моментов е идеолошки поделен на по четири судии либерали и четворица конзервативци., додека се чека потврдата на Сенатот, каде републиканците имаат мнозинство за предлогот на Трамп за избор на 49-годишниот конзервативен кандидат Нил Горсач.

На администрацијата во моментов ѝ е потребно да гласаат пет од осумте судии во полза на повторното стапување на сила на указот на претседателот, додека продолжува постапката на двете сојузни држави. Тоа значи дека Белата куќа треба да придобие на своја страна барем еден од либералните судии./крај/мф/сн