Свет
Биографија на кралицата Елизабета Втора, најдолготрајниот британски монарх
Британската кралица Елизабета Втора почина денеска, соопшти Бакингемската палата. Таа важеше за сакана владетелка и беше многу популарна во Велика Британија и ширум светот.
Елизабета Втора важеше за најмоќниот британски монарх, а на тронот беше цели 70 години. Покрај тоа што беше кралица на Обединетото Кралство, таа беше и монарх на 16 земји од Комонвелтот и исто така врховен поглавар на англиската црква.
Нејзиниот живот изобилувал со разни настани, од радосни до тажни, а она што е особено карактеристично за неа е што секогаш била со својот народ кога им било најтешко.

Елизабета Втора е родена во Лондон во 1926 година. Нејзиното целосно име е Елизабет Александра Мери. Нејзиниот татко бил британскиот крал Џорџ Шести, кој дошол на власт кога неговиот брат Едвард Осми абдицирал за да може да се ожени со Американката, Волис Симпсон.
Таа и нејзината помлада сестра Маргарет биле одгледани од гувернанта и биле крстени во капелата на Бакингемската палата. Како дете го добила прекарот „Лилибет“ бидејќи не можела да го изговори своето име.
Нејзиниот дедо, кралот Џорџ V, и нејзиниот татко Џорџ Шести, а подоцна и нејзиниот сопруг, принцот Филип, војводата од Единбург, исто така ја нарекувале со тој прекар.
Кога имала 13 години, започнала Втората светска војна. Иако била дете, во тешките моменти се трудела да им помогне на родителите и да ги бодри своите луѓе.
Во 1940 година преку детска емисија им се обратила на децата кои биле евакуирани поради војната. Потоа, во 1945 година, таа се приклучи на војската, каде што ги извршуваше должностите на возач и механичар.
Елизабета не одела на училиште, ниту јавно ниту приватно, но како и повеќето деца кои припаѓале на кралското семејство, таа се школувала дома, каде што ги имала на располагање најдобрите учители. На седумгодишна возраст научила да чита и пишува. Студирала и француски јазик, земала часови по пијано и танц, а се се променило кога станало очигледно дека еден ден ќе седне на британскиот трон.
На почетокот на Втората светска војна го запознала нејзиниот иден сопруг Филип, кој воедно и е далечен роднина. Се избричи во Британија за да студира на Кралскиот поморски колеџ. Тие почнаа да се допишуваат, што продолжи во текот на целата војна. Филип ја запросил веднаш штом се вратил од Пацификот. Заедно се појавија на свадбата на заеднички братучед во 1946 година. Поминуваа се повеќе време заедно – одеа на патувања, уживаа во возењето со автомобил… а потоа дојде бракот.

Тие се венчаа во 1947 година во лондонската Вестминстерска опатија на церемонија за која се зборува и денес. Филип ја променил својата православна вера за да може да се ожени со Елизабета и се откажал од своите титули. Тој стана британски државјанин и повеќе не бараше странски престол како наследник. Ја добил титулата војвода од Единбург и го користел презимето на мајка му Маунтбатен.
Од роднините на Филип, на свадбата била поканета само неговата мајка. На неговите роднини од Германија им било забрането да присуствуваат на свадбата поради нивните врски со нацистичките кругови, поточно затоа што неговите сестри биле во брак со нацистички функционери. На свадбата не бил ниту вујкото на Елизабета, Едвард Осми, а со него се солидаризирала и тетката на Елизабета, принцезата Мери.
Овој настан зазема посебно место во срцата на Британците бидејќи им донесе голема радост по страдањата од војната во Втората светска војна. Исто така, оваа свадба е првиот настан на кралското семејство што се пренесува на телевизија.
Парот се трудел да живее што понормално, па поради работата на Филип во морнарицата, поминале две години на Малта. Како што самите истакнаа, овој период им бил најсреќен бидејќи имале можност да уживаат како и секој друг „обичен“ пар. Тие и подоцна за време на бракот често оделе на овој остров, а интересно е што 60-годишнината од бракот ја прославиле и на Малта.

Филип почина во 2021 година, по 73 години брак, а трогателно збогувањето на кралицата Елизабета со Филип вклучуваше белешка, чија содржина ја знаела само таа.
Нивниот живот ненадејно се променил во 1952 година кога починал таткото на Елизабета, кралот Џорџ Шести. Елизабет и Филип во тоа време биле во Кенија. Штом ја слушнале тажната вест, се вратиле во Британија. Истиот ден била прогласена за кралица, а свеченото крунисување се одржало во 1953 година во Вестминстерската опатија.
Нејзиното владеење било обележано со бројни промени, но Елизабета секогаш била во чекор со времето. Елизабета Втора посетила дури 116 земји и се смета за шеф на државата која посетила најмногу земји.
Таа се смета за една од највлијателните жени на сите времиња. Тој е единствениот жив поглавар на една од земјите што учествувале во Втората светска војна. Следната 2022 година, кралицата слави јубилеј – 70 години владеење. Подготовките за тој свечен настан се веќе во тек.
Кралицата Елизабета Втора важи за исклучително богат монарх и „тежи“ околу 600 милиони долари.
Таа прослави два родендени – вистински и официјален. Нејзиниот вистински е на 21 април, а официјалниот е во јуни. Причината датира од 1748 година, кога Џорџ II ја воспоставил традицијата на двојни родендени. Бидејќи е роден во ноември кога времето е лошо, а сакал јавна прослава со своите поданици, решил да организира парада кога времето е добро. Оттогаш сè започна и традицијата опстана.

Кралицата Елизабета Втора е мајка на четири деца – има три сина и една ќерка.
Првото дете на Елизабета Втора и принцот Филип е принцот Чарлс, принцот од Велс, наследник на тронот. Родена е уште една ќерка, принцезата Ана, а потоа и принцовите Ендру и Едвард. Сите нејзини деца имаат свои семејства, а секое има по две деца.
Принцот Чарлс беше во брак со принцезата Дијана, од која официјално се разведе во 1996 година. Една година подоцна, принцезата Дијана почина во Париз. Чарлс имаше две деца со Дијана – принцот Вилијам, кој е во брак со Кејт Мидлтон, и принцот Хари, кој е во брак со американската актерка Меган Маркл. Принцот Вилијам и неговата сопруга Кејт имаат три деца – синовите, принцовите Џорџ и Луис, и ќерката, принцезата Шарлот.
Нејзиниот најстар син, принцот Чарлс, ќе го заземе британскиот трон по нејзината смрт. По тој повод, неговата сопруга Камила ќе стане кралица, што било желба на Елизабета Втора.
Таа јавно го искажала своето размислување и на тој начин и дала поддршка на Камила. Тие во таа прилика многу нагласија дека со тој чин Камила и официјално ја добила долго посакуваната потврда и прифаќање од кралското семејство.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Трамп тврди дека Путин се согласил на прекин на огнот, пристигна првата реакција на Зеленски
Претседателот на САД, Доналд Трамп, изјави дека неговиот руски колега, Владимир Путин, се согласил со неговото барање да не се напаѓа Киев и другите украински градови и места една недела.
„Јас лично го замолив претседателот Путин да не го напаѓа Киев и другите градови и места една недела“, рече Трамп на брифинг за медиумите, нагласувајќи дека Украина се соочува со екстремно ниски температури. „И тој се согласи. Морам да ви кажам, тоа беше многу убаво. Многу луѓе ми рекоа – не губете време на тој повик. Но, јас го направив тоа“, додаде тој.
Претседателот на САД не разјасни кога или на кој начин го упатил тоа барање до Путин, ниту на кој датум треба да стапи на сила наводното прекин на огнот. Коментарите на Трамп, исто така, следеа по шпекулациите дека Киев и Москва се согласиле на пауза во нападите врз енергетската инфраструктура на другата страна, иако ниту една страна не ги потврди тврдењата ниту ја коментираше изјавата на Трамп.
Во меѓувреме, украинските воздухопловни сили објавија дека московските сили лансирале повеќе од 100 беспилотни летала во Украина преку ноќ, при што се регистрирани 18 погодоци во различни области.
По објавата на Трамп, се огласи украинскиот претседател Володимир Зеленски.
„Важна изјава од американскиот претседател за можноста за обезбедување безбедносна заштита на Киев и другите украински градови во текот на овој екстремен зимски период. Снабдувањето со електрична енергија е основа на животот. Ги цениме напорите на нашите партнери кои ни помагаат да ги заштитиме животите. Ви благодариме, претседателе Трамп! Нашите тимови разговараа за ова во Обединетите Арапски Емирати. Очекуваме спроведување на постигнатите договори. Чекорите кон деескалација придонесуваат за вистински напредок кон завршување на војната“, напиша Зеленски.
An important statement by @POTUS about the possibility of providing security for Kyiv and other Ukrainian cities during this extreme winter period. Power supply is a foundation of life. We value the efforts of our partners to help us protect lives. Thank you, President Trump! Our…
— Volodymyr Zelenskyy / Володимир Зеленський (@ZelenskyyUa) January 29, 2026
Претходно денес, рускиот министер за надворешни работи, Сергеј Лавров, изјави дека Русија го смета примирјето што го бара украинскиот претседател Володимир Зеленски за неприфатливо.
Претходно, се појавија непотврдени извештаи дека и руските и украинските сили добиле наредби привремено да ги запрат нападите врз енергетската инфраструктура. Информациите беа раширени преку воени блогови и канали на Телеграм, без официјална потврда од Москва или Киев, а беа објавени од „Киев Пост“.
Според про-Кремљ блогерот Владимир Романов, на руските сили наводно им било забрането да напаѓаат инфраструктурни објекти низ цела Украина, вклучувајќи го Киев и неговата околина, како и трафостаници, термоцентрали, хидроелектрани и објекти за складирање гас, нафта и гориво.
Забраната, според овие тврдења, требало да трае до 3 февруари. Во исто време, украинскиот канал Супернова+ објави дека слична усна инструкција наводно стигнала до украинските војници, со повик да не се напаѓа руската енергетска инфраструктура.
Овие извештаи потоа беа поврзани со трилатерални разговори одржани во Абу Даби на 23 и 24 јануари, во кои беа вклучени и САД.
„Фајненшл тајмс“ објави дека се водени разговори за евентуално запирање на руските напади врз украинските енергетски објекти во замена за воздржување на Киев од напади врз руските нафтени објекти и танкери. Сепак, некои украински канали предупредија дека нема конечен договор и дека секоја пауза ќе биде краткотрајна.
Украина се подготвува за екстремен студен бран, при што температурите во некои делови од земјата веројатно ќе паднат на -30 степени Целзиусови во наредните денови.
фото/Depositphotos
Регион
Загреб доделува по 800 евра за новороденче
Градското собрание на Загреб денес на седница донесе одлука за зголемување на финансиската помош за новороденчиња од 600 на 800 евра, за зголемување на рокот за нејзина реализација од шест на 12 месеци по раѓањето на детето, како и посвоените деца да го остваруваат ова право до 15-годишна возраст.
Изменетата одлука за финансиска помош за новороденчиња, која на Градското собрание му беше предложена за усвојување од Клубот на градски советници „Можемо!“ и Клубот на градски советници на СДП, беше усвоена на седницата со 36 гласа „за“, а шест пратеници се воздржаа од гласање.
Опозицијата обвини дека станува збор за социјална, а не за демографска мерка.
Предлогот на владејачките партии во градот наиде на остри критики од опозицијата, која го нарече зголемувањето на финансиската помош за новороденчиња популистичка мерка, и социјална, а не демографска мерка, бидејќи нема да има демографски ефект, иако ситуацијата е „алармантна“.
Претседателот на Клубот на градски советници на HDZ-DP-HSU, Марио Жупан, истакна дека веруваат дека предложениот износ на финансиска помош, особено имајќи го предвид зголемувањето на семејните трошоци, не ги одразува потребите на семејствата со две, три или повеќе деца. За целите на политиката на пронатализам, тие побараа во амандмани финансиската помош за првото дете да биде 900 евра, за второто дете 1.200 и за третото и секое следно дете 1.500 евра, но овие амандмани не беа прифатени – 16 беа „за“, 25 против и еден воздржан.
Тие предупредија дека во Загреб, главниот град на Република Хрватска, во 2024 година се родени 6.862 деца, што е за 1,9 проценти помалку отколку во 2023 година, а пад на новороденчињата е забележан и низ цела Хрватска и Европа.
Пратеникот Томислав Јелиќ од Клубот на градски советници „Једино Хрватска!“, предупреди дека оваа финансиска помош за новороденчиња е „срамно ниска“. Тој рече дека и предлагачите од Можемо! и СДП му потврдија дека станува збор за социјална мерка, што значи дека Градот Загреб воопшто нема демографски мерки, иако ситуацијата е „алармантна“. Тој истакна дека 90 проценти од градовите и општините во Хрватска имаат неколку пати поголеми бенефиции за новороденчиња од Градот Загреб.
Претставникот Јосип Периша од Клубот на градски претставници „Марија Селак Распудиќ – Независна листа“ тврдеше дека зголемувањето од 600 на 800 евра не е доволно и дека тоа е само измама на социјалната политика, со оглед на тоа што основните и суштинските потреби за новороденчето во семејството надминуваат 1.500 евра, а големиот проблем е што нема зголемување за секое следно дете.
фото/ Depositphotos
Свет
Остар пад на цената на златото
Цените на златото и среброто денес забележаа остар пад, по период на силен раст што ги донесе скапоцените метали на рекордни нивоа. Златото падна под 5.300 долари за унца, додека среброто потона од рекорднаta вредност од над 80 долари. Ова е сигнал дека порастот на цените влегол во она што аналитичарите го предупредуваат како „опасна фаза“.
Пресвртот на пазарот ги натера инвеститорите да бидат претпазливи по месеци раст поттикнат од побарувачката од Кина, купувањата од централните банки и геополитичките тензии, пишува Yahoo Finance.
Аналитичарите велат дека корекцијата била очекувана со оглед на брзината и силата на претходниот раст.
„Има сè помалку простор за понатамошен раст на цените на златото и среброто по неодамнешните рекорди“, рече Карстен Фрич, аналитичар во Комерцбанк. „Јасно е дека инвеститорите сè повеќе профитираат, а целиот раст е на стаклени нозе“, додаде тој.
Рајан Мекеј, виш стратег за стоки во TD Securities, се согласува, велејќи дека растот на цените е „одвоен од фундаменталните фактори“. Според неговите зборови, „корекцијата е одамна задоцнета“. Мекеј, исто така, забележува дека физичката побарувачка од Кина и Индија, клучни двигатели на растот, сега „слабее“ поради исклучително високите цени.

