Свет
Би-би-си: Зошто Саудиска Арабија и Иран се лути ривали?
Саудиска Арабија и Иран се два силни соседа и повеќегодишни ривали во борбата за регионална доминација, а неодамнешните напади врз саудиските нафтени постројки за кои се товари Иран дополнително го продлабочуваат непријателството на двете земји.
Десетгодишниот конфликт меѓу Ријад и Техеран е дополнително оптоварен со верски разлики – во Иран доминираат шиитските муслимани, а Саудијците се гледаат себеси како водечка сунитска муслиманска сила, пренесува Би-би-си.
Таа поделба во исламот се рефлектира во целиот регион на Блискиот Исток бидејќи другите земји што се поделени како такви со мнозинско шиитско или сунитско население бараат поддршка и соодветно водство од Саудиска Арабија или Иран.
Историски гледано, Саудиска Арабија како кралство и родно место на исламот се смета себеси за земја лидер во муслиманскиот свет.
Од друга страна, по Исламската револуција во Иран во 1979 година, се создаде нова држава – револуционерна теократија со цел ваквиот владејачки модел да го прошири и во соседните земји, пренесува британскиот јавен сервис.
Како што оценува Би-би-си, американската инвазија во Ирак во 2003 година го собори од власт Садам Хусеин, сунит, и тоа го отвори патот за влада во Багдад во која доминираат шиити, а влијанието на Иран врз шиитите во таа земја од тогаш континуирано расте.
Подоцнежните востанија во арапскиот свет предизвикаа политичка нестабилност во целиот регион, а Иран и Саудиска Арабија ги искористија ваквите протести за да го прошират своето влијание, особено во Сирија, Бахреин и во Јемен.
Така, во текот на последните 15 години ривалството се зголемува, а според оценката на Би-би-си, Иран на многу начини победува во ваквата регионална трка.
Се наведува дека во Сирија поддршката на Иран за претседателот Башар ал-Асад придонела неговите сили во голема мера да ги уништат бунтовничките групи поддржани од Саудиска Арабија.
Според анализата, регионалните тензии ги влошува и милитаристичкиот авантуризам на младиот и импулсивен саудиски престолонаследник, Мухамед бин Саламан – кој де факто е владетел на земјата, која во Јемен води војна против Хутите, бунтовничко движење поддржано од Иран.
Иран, од друга страна, ги негира обвинувањата дека ги снабдува со оружје Хутите, иако извештаите на Обединетите нации говорат поинаку.
За САД и другите западни сили, слободата на навигација и половидба во Заливот е суштинска и секој конфликт што може да ја блокира испораката за нафта може лесно да ги активира американските поморски и воздушни сили, се вели во анализата на Би-би-си.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Епстин до Украинка: „Ќе заработиш огромни пари, би сакал да те видам како олигархиња“
Американското Министерство за правда објави над три милиони документи поврзани со покојниот финансиски инвеститор и осуден педофил Џефри Епстин, а некои од нив откриваат директни врски со Украина.
Објавените досиеја вклучуваат кореспонденција со најмалку две модни агенции во Киев, патни аранжмани за жени од Киев и Одеса, резервации во хотелот Hyatt во центарот на Киев, планови за купување недвижности во Лавов, како и разговори за украинската политичка сцена за време на претседателските избори во 2019 година, пишува „Кијив Индепендент“.
Во документите се споменуваат две модни агенции од Киев – Linea 12 Models и L-Models, двете основани во 1990-тите и сѐ уште активни. Во една од електронските пораки, испраќач чиј идентитет е скриен го информира Епстин дека тие две агенции се најдобрите во Киев, додавајќи дека „сите останати мали агенции се претежно евтина ескорт услуга, но ако треба, ќе најдам контакти“.
Во истиот ланец пораки приложени се и фотографии од жени, при што лицето со скриен идентитет ги одбирало оние што му се допаѓале. Во посебно писмо, Епстин го споделува контактот на Јулија Кисељова, за која наведува дека „има околу 400 девојки за модни и брачни агенции со седиште во Киев“.
Агенцијата Linea 12 Models речиси 30 години ја води Маша Мањук, поранешна украинска манекенка и ТВ-водителка. Е-пошта од октомври 2010 година открива нејзин контакт со Жан-Лук Бруне́л, француски моден агент и долгогодишен соработник на Епстин, кој подоцна беше обвинет за силување на малолетнички и најден мртов во затворска ќелија во Париз во февруари 2022 година.
Мањук и Бруне́л разговарале за договор за украинска манекенка и организација на нејзино патување во САД, а Бруне́л ја проследил таа комуникација до Епстин.
Мањук за „Кијив Индепендент“ изјавила дека станувало збор за „стандардно, транспарентно писмо“ какво што обично испраќа до модни агенции.
„Целта на писмото беше да се праша американската агенција дали се заинтересирани да застапуваат украинска манекенка во Америка. Не интересираше дали би сакале да ја ангажираат за модна недела“, рекла таа, додавајќи дека во тоа време ниту една манекенка не била избрана за патување во Њујорк.
Потврдила дека Бруне́л го познава 20 години, но тврди: „Никогаш не сум го познавала Епстин, ниту сум знаела за неговите врски со Бруне́л. Многу ми беше чудно, бидејќи го познавав Бруне́л со години и никогаш немаше ниту најмал знак на нешто сомнително.“
Стас Јанкелевски, сосопственик на втората спомената агенција L-Models, изјавил за „Кијив Индепендент“ дека неговата агенција, нејзините сопственици и претставници „никогаш не учествувале во обезбедување услуги на ескорт, организирање ескорт или какви било слични активности, вклучувајќи ги и оние во контекстот на случајот Џефри Епстин“.
Летови и сместување за Украинки
Во е-поштите се споменуваат имиња и фотографии на неколку Украинки, како и планирање на десетици повратни летови за Киев и Одеса. Во април 2011 година, Епстин примил е-пошта со три опции за летови од Њујорк до Киев преку Москва, со руската компанија Аерофлот, но не е јасно за кого биле наменети билетите.
Документите исто така споменуваат престој во хотелот Hyatt со пет ѕвезди во Киев. Поранешната извршна асистентка на Епстин, Лесли Гроф, во 2012 година му пишала на непознат примател дека Томас Притцкер, извршен претседател на синџирот хотели Hyatt, резервирал соба за нив. Врската меѓу Епстин и Притцкер е документирана и во претходно објавени документи.
Се чини дека Гроф и во 2018 година повторно координирала повратни патувања за жени, а едно од одредиштата била и Одеса. Во една порака од таа година, таа информирала жена дека Епстин ѝ обезбедил стан за нејзиниот еднонеделен престој. Во друга порака, маж по име Брок Пирс, наводно ко-основач на криптовалутата Tether, му порача на Епстин: „Те чека брод на Антигва полн со неверојатни украиски убавици“.
Планови за купување недвижности во Лавов
Досиејата содржат и обемна кореспонденција од 2017 година за купување вила во Лавов. Во разговорите учествувале Епстин, украинската трговка со уметнички дела Анастасија Сироченко, сметководителот Мајкл Стајн и агентот за недвижности Џон Томлинсон. Зградата во 2015 година ја купила мајката на Анастасија Сироченко за 128.500 долари преку компанијата Lviv Enterprises LLC.
Мајката потоа ја подарила зградата на ќерка си, а намерата била таа да се регистрира како сопственост на фирмата. Стајн напишал дека мајката и ќерката „разгледувале неколку идеи за користење на зградата, а една од нив била пилатес студио“. Во една од пораките, Епстин коментирал дека продавачката на зградата е „криминален тип“ и се запрашал дали избегала од Украина.
Разговори за украинската политика
Во текот на 2019 година, разговорите се префрлиле на тогашната претседателска кампања во Украина и соочувањето меѓу Петро Порошенко и Володимир Зеленски. Во мај истата година, Епстин ѝ наложил на непозната соговорничка, веројатно Украинка, да „почне да ја следи“ украинската политика, вклучително и теми поврзани со Зеленски, парламентот и корупцијата, наведувајќи дека тоа ќе придонесе за нејзиниот иден „успех“.
Кога таа му одговорила дека би ѝ било интересно да го следи тоа, Епстин ѝ одговорил: „Да, смешно е, но тоа е софистицирана корупција. Ќе се заработат огромни пари. Огромни. Би сакал да те видам како женска олигархиња.“
Во друга е-пошта од јуни 2019 година, испраќач со скриен идентитет пишува дека „ќе го посети Зеленски овој четврток“, а во разговорот бил вклучен и поранешниот американски министер за финансии Лери Самерс. Епстин за победата на Зеленски разговарал и со тогашниот словачки министер за надворешни работи Мирослав Лајчак. „Како гледате на украинските избори?“ прашал Епстин.
„Русите го мразат Порошенко, па можеби ова е добро за решавање на конфликтот. Но, немам поим дали Зеленски е способен да води држава“, одговорил Лајчак. Епстин му предложил: „Изгледа како совршено место за тебе да посредуваш“, на што Лајчак кратко одговорил: „Се обидувам.“
Свет
Рутe: Со понатамошни напади, Русија покажува дека нема сериозна намера да постигне мир
Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, денес изјави дека Русија, и покрај дипломатските напори на Соединетите Американски Држави и Украина за прекин на војната, продолжува да напаѓа украински градови, што, според него, укажува дека намерите на Кремљ за постигнување мир не се сериозни.
„Американскиот претседател Доналд Трамп и неговиот тим се обидуваат да го спречат крвопролевањето. Јасно е дека Украина е подготвена да го поддржи ова со сите свои сили. Тука е постигнат важен напредок, но Русија напаѓа, последниот напад се случи вечерва. Ова покажува дека тие не се сериозни во врска со мирот“, рече Руте за време на неговото обраќање во украинскиот парламент пред Врховната рада, пренесува Укринформ.
Руте рече дека Русија веќе претрпе повеќе од еден милион жртви во војната што започна во Украина и дека и покрај подготвеноста на рускиот претседател Владимир Путин да продолжи да ги трпи овие жртви, сите достигнувања на бојното поле се многу болни за Русите.
„Кина, Северна Кореја, Иран продолжуваат да ја поддржуваат Русија, но економијата на Путин продолжува да страда, а зголемениот притисок врз руската флота „од сенка“ исто така има влијание. Ќе продолжиме да вршиме притисок врз Русија и ќе продолжиме да ја поддржуваме Украина“, рече Руте.
Руте, исто така, рече дека постигнувањето мировен договор за завршување на војната во Украина ќе бара тешки одлуки, пренесува Ројтерс.
Според него, програмата за купување оружје на PURL обезбедува 90 проценти од ракетите за украинската воздушна одбрана, пренесува Танјуг.
Свет
„Се чувтсвувам како идиот“: Лајчак проговори за контроверзните пораки со Епштајн
Поранешниот министер за надворешни работи на Словачка, Мирослав Лајчак, изјави дека се чувствува „како идиот“ по објавувањето на новите СМС-пораки во аферата со осудениот сексуален престапник Џефри Епштајн.
„Искрено, не се сеќавам на тие пораки. Не можам ниту да ги потврдам, ниту да ги негирам. Се чувствувам како идиот“ – рече словачкиот дипломат, откако ги препрочита пораките.
Тој призна дека имал лоша проценка и „несоодветна комуникација“, но негираше вмешаност во какви било кривични дела, нагласувајќи дека пораките биле „само глупави машки разговори“.
Лајчак објасни дека пристигнал во Њујорк во 2017 година на едногодишна функција во Обединетите нации и дека бил запознаен со Џефри Епштајн од страна на висок странски дипломат. Според него, Епштајн бил широко познат и се сретнал со бројни бизнис и политички личности од САД и од странство.
Лајчак рече дека не гледа причина да не се сретне со него, тврдејќи дека воспоставувањето контакти е дел од неговата работа, пишуваат медиумите.
„Зошто јас, човек од Словачка, не би го прифатил тоа? Тој беше вреден контакт“ – рече Лајчак, истакнувајќи дека подоцна дознал за пресудата на Епштајн за сексуален прекршок во 2008 година, но забележал дека многу влијателни личности продолжиле да се дружат со него и по тоа.
Ова, додаде тој, го навело да верува дека „не е проблем да се прави истото“.
– Мојот однос со него се темелел на зборови, а не на дела. Денес ја плаќам цената на комуникацијата и познанството со него – рече Лајчак.
Тој ги осуди злосторствата што излегоа на виделина по апсењето на Епштајн во 2019 година.
Тој, исто така, потврди дека го посетил станот на Епштајн, но рече дека биле присутни и други бизнис и политички личности.
„Немало девојки. Овој дел од животот на Епштајн ми беше непознат. Тој не зборуваше за тоа, а јас не го прашав. Мојата совест е чиста“ – нагласи Лајчак, според написите.
Фото: ЕПА

