Свет
Борел: Иднината на европската безбедност ќе се решава во Украина
Иднината на европската безбедност ќе се решава во Украина, изјави денеска високиот претставник на ЕУ за надворешни работи и безбедносна политика, Жозеп Борел, за време на самитот на НАТО во Вашингтон. На настанот „Ноќ на одбраната на ЕУ“, Борел повика на здружување на силите од двете страни на Атлантикот во борбата против, како што рече, „предизвикот што го поставува Русија“.
Тој го обвини рускиот претседател Владимир Путин дека сака Русија повторно да доминира во нејзиното соседство и нагласи дека Европејците почнале да ги обновуваат своите одбранбени капацитети. „Ако дозволиме Путиновата Русија да ја претвори Украина во друга Белорусија и да инсталира марионетска влада во Киев, подоцна ќе платиме многу повисока цена. Егзистенцијално е Украина да надвладее, тоа е услов за нашата безбедност“, рече Борел, според „Танјуг“.
Тој потсети на формирањето на НАТО пред 75 години и на блокадата на Берлин во 1949 година, кога, како што рече, Берлин беше „фронтот меѓу демократијата и авторитарните режими“.
„Денес оваа линија на фронтот е Украина. Иднината на безбедноста на Европа ќе се решава во Украина“, рече Борел додавајќи дека смирувањето не функционира со Русите. Тој исто така потсети на руската анексија на Крим во 2014 година, како и на претходните настани во Чеченија, Сирија и Грузија, тврдејќи дека „Путин сака Русија повторно да доминира во своето соседство“.
„Путин не се откажа од руските империјалистички амбиции. И тоа е проблем. Русија сè уште се однесува како империја, а Путин сака да ја обнови империјата“, тврди Борел. Во овој контекст тој оцени дека ЕУ била слабо подготвена кога почнала војната во Украина.
„Се разбудивме и тогаш сфативме дека не сме подготвени да се соочиме со овој предизвик“, изјави Борел и повика да се оди по патот на единството и силата, исто како и пред 75 години.
Тој посочи дека Европа почна да ги обновува одбранбените капацитети, ги зголемува одбранбените буџети и овозможува подем на одбранбената индустрија и посочи дека вкупните расходи во Европа се зголемени 30 отсто во последните три години, а годинава ќе достигнат во просек од речиси два отсто.
Со оценката дека историјата се римува, Борел рече дека на крајот ќе надвладеат оние со поголеми индустриски капацитети и подобра технологија. Тој исто така нагласи дека Европа е посветена на одбраната на Украина на долг рок, иако, како што наведе, некои може да се запрашаат дали е тоа така кога ќе ги погледнат европските избори пред неколку недели.
Посветеноста на одбраната на Украина, како што наведе, не само што е вистинската работа, туку е во интерес на Европа. „Со одбрана на Украина ние ја браниме европската безбедност и тоа е единствениот начин да се постигне мир“, рече Борел, тврдејќи дека Путин „нема да застане во Киев“.
Тој додаде дека Европа сака мир, но „само мир што го почитува суверенитетот на Украина“ и нагласи дека „будењето на Европа“ не треба да значи опуштање на САД во однос на поддршката за Украина.
Сите ние, од двете страни на Атлантикот, мора да ги здружиме нашите сили за да се бориме против предизвикот што Русија го претставува денес како и пред 75 години. И само единството денес, како што беше пред 75 години, може првин да ги спаси Европејците и демократијата и слободата во светот“, заклучи Борел.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Виткоф: Иранците ни кажаа дека имаат доволно ураниум за 11 нуклеарни бомби
Пратеникот на американскиот претседател Доналд Трамп, Стив Виткоф, рече дека иранските преговарачи нему и на зетот на Трамп, Џаред Кушнер, „директно и без никаков срам“ им кажале дека контролираат 460 килограми ураниум збогатен до 60 проценти и дека се свесни дека тоа може да произведе 11 нуклеарни бомби.
Тој додаде дека Иранците се горди на фактот што успеале да ги избегнат сите протоколи за надзор за да стигнат до тоа ниво. Според него, Иран има приближно 10.000 килограми фисионен ураниум, од кои околу 460 килограми се збогатени до 60 проценти, 1.000 килограми до 20 проценти, а остатокот до 3,67 проценти.
Виткоф изјави дека Иран самиот произведува центрифуги за збогатување на ураниум, што ги прави речиси невозможни за запирање и има неограничен капацитет.
Steve Witkoff:
Let me say this, because I forgot this small little detail.
In that first meeting, both the Iranian negotiators said to us directly, with no shame, that they controlled 460 kilograms of 60% and they're aware that that could make 11 nuclear bombs, and that was the… pic.twitter.com/cT9VAfv8PD
— Clash Report (@clashreport) March 3, 2026
Тој, исто така, предупреди дека ураниумот збогатен до 60 проценти може дополнително да се збогати до 90 проценти, нивото потребно за производство на нуклеарно оружје, за околу една недела, „можеби десет дена“ најмногу, додека ураниумот збогатен до 20 проценти може да го достигне тоа ниво за три до четири недели.
Според него, иранските преговарачи, исто така, рекле дека имаат неотуѓиво право да го збогатат целиот нуклеарен материјал што го поседуваат, што беше почетната рамка на преговорите.
„Американските претставници им кажаа дека претседателот на Соединетите Американски Држави верува дека Соединетите Американски Држави имаат неотуѓиво право да го спречат Иран да го стори тоа“, нагласи Виткоф.
Иранците потоа рекле дека нивното „неотуѓиво право на збогатување“ е почетната точка, за што Виткоф и Кушнер, претставникот на Трамп, се погледнале и рекле: „Сега сме навистина во неволја“.
Водителот на „Фокс њуз“ го праша Виткоф за обидите да му се понуди на Иран сценарио во кое ураниумот ќе се одржува на ниско ниво на збогатување.
Виткоф одговори дека САД му понудиле на Иран договор според кој нема да збогатува ураниум десет години, а САД ќе плаќаат за нуклеарното гориво во име на иранската држава. Таа понуда, рече тој, била „лесно одбиена“.
Според него, ова нему и на Кушнер му покажало дека Иран нема намера да се откаже од збогатувањето на ураниум со цел да го претвори овој материјал во оружје. Трамп, рече тој, испратил пратеници за да утврди дали Иран е сериозен во врска со постигнувањето договор што ќе ги исполни целите на претседателот.
Тие цели, рече Виткоф, вклучуваат демонтирање на ракетната програма на Иран, прекинување на застапувањето и поддршката на терористичките сојузници кои го дестабилизираат Блискиот Исток, демонтирање на иранската морнарица за да се обезбеди слобода на пловидба и да се спречи евентуална блокада на Ормутскиот теснец и спречување на Иран да развива нуклеарно збогатување.
„Влеговме во тоа обидувајќи се да постигнеме фер договор и многу брзо стана јасно, веројатно до крајот на вториот состанок, дека тоа ќе биде невозможно. Се вративме на третиот состанок за да се обидеме повторно, но ниту тој состанок не беше позитивен“, заклучи Виткоф.
фото/ЕПА
Свет
Лавров: Агресијата против Иран може да ја принуди земјата да развие нуклеарно оружје
Рускиот министер за надворешни работи, Сергеј Лавров, изјави дека агресијата против Иран може да ја принуди таа земја да развие нуклеарно оружје.
„Војна започната против Иран може да ги охрабри не само Техеран, туку и другите земји да развијат нуклеарно оружје“, рече Лавров на прес-конференција. Тој додаде дека „такви чувства брзо би можеле да се појават во арапските земји што граничат со Иран“.
Во овој контекст, тој нагласи дека „навидум парадоксалната благородна цел за започнување војна за спречување на ширењето на нуклеарно оружје може да го поттикне токму спротивното“.
Тој тврди дека заканата за глобална нуклеарна безбедност расте. „Заканата се влошува, би рекол, расте“, рече тој.
Тој потсети дека САД и Израел го наведоа „верувањето дека Иран развива нуклеарна бомба“ како главна причина за напад врз Иран, додека во јуни минатата година, по дванаесетдневната војна меѓу Иран и Израел, Вашингтон објави дека „сите компоненти и целата работа на бомбата е уништена“.
„Но, ако оваа војна, како што го цитирав Стив Виткоф, започна затоа што Иран отфрли какви било шеми што би го лишиле од неговото неотуѓиво право да збогатува ураниум за мирни цели, право што го имаат сите други земји во светот, тогаш, ако продолжи оваа логика, ви гарантирам дека во Иран ќе се појават сили и влијателни движења кои ќе го направат токму она што САД сакаат да го избегнат, да стекнат нуклеарна бомба. Бидејќи САД не ги напаѓаат оние што имаат нуклеарни бомби“, рече Лавров.
Тој изрази загриженост дека изгледите за воспоставување палестинска држава се намалуваат од ден на ден.
„Државата Израел е воспоставена и целосно функционира, како што можете да видите, но палестинската држава не постои, а самата можност за нејзино создавање бледнее дури и во теорија“, рече тој.
фото/Depositphotos
Свет
Иран се закани дека ќе ги нападне европските земји ако се приклучат на војната
Иран денес издаде строго предупредување до европските земји да не се приклучат на војната, велејќи дека секој таков потег ќе се смета за „чин на војна“ и ќе предизвика одмазднички напади врз европските градови. Предупредувањето доаѓа откако неколку земји најавија можни „одбранбени акции“ како одговор на ракетните капацитети на Иран, објави Euronews.
Портпаролот на иранското Министерство за надворешни работи, Есмаил Багаеи, изјави дека приклучувањето на европските земји ќе се смета за директна провокација.
„Тоа би бил чин на војна. Секој таков потег против Иран ќе се смета за соучество со агресорите и чин на војна против нашата земја“, рече Багаеи.
На прес-конференција за државните агенции, тој ја отфрли терминологијата за „одбранбена“ акција.
„Да се нарече „одбранбен“ е бесмислено, тоа е само друго име за напад. Дали сакаат да му ја одземат способноста на Иран да возврати против агресорите?“, праша тој. „Би било штета ако овие земји се на страната на агресорите. Тие веќе направија доволно против Иран“, додаде тој.
Предупредувањето доаѓа во време кога европските земји се обидуваат да ја зајакнат својата одбрана поради заканата од ширење на војната на Иран надвор од Блискиот Исток. Вчера, ирански беспилотни летала ја нападнаа воздухопловната база Акротири на британските воздухопловни сили на Кипар, која е членка на Европската Унија.
Службениците веруваат дека беспилотните летала биле лансирани од Либан, веројатно од Хезболах. Нападот го поттикна Обединетото Кралство да ја зајакне одбраната во базата на медитеранскиот остров, а британските медиуми објавија дека премиерот Стармер размислува да испрати воен брод како засилување против идните напади.
Во меѓувреме, Грција, Германија и Франција ветија дека ќе му помогнат на Кипар да ја зајакне својата одбрана. Грција и Франција испратија поморски фрегати, а Атина, исто така, придонесе со борбени авиони Ф-16.
Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, денес нагласи дека воената алијанса не е директно вклучена во настаните на Блискиот Исток, но дека ќе го брани секој сантиметар од територијата на НАТО доколку е потребно. За време на посетата на Македонија, Руте рече дека Иран претставува закана за поширокиот регион, егзистенцијална закана за Израел и голема закана за нас тука во Европа.
„Да бидеме многу јасни за тоа што се случува тука. Иран е блиску до стекнување нуклеарно оружје и балистички ракети“, рече тој. Коментирајќи го убиството на иранскиот ајатолах Али Хамнеи во нападот во саботата, тој додаде: „Мислам дека на сите им е подобро без него, и со нуклеарните и балистичките капацитети поразени и ослабени како што се сега“.
Руте повтори дека операцијата ја спровеле САД и Израел и дека иако некои сојузници даваат поддршка, тие го прават тоа на билатерална основа.
Францускиот претседател Емануел Макрон, исто така, нареди зголемување на нуклеарниот арсенал на Париз, со оглед на заканите со кои се соочува континентот на повеќе фронтови, од војната на Русија во Украина до конфликтот на Блискиот Исток. Францускиот лидер, исто така, објави дека неговата земја планира да започне програма за проширување на францускиот нуклеарен потенцијал низ целиот континент.
фото/Depositphotos

