Свет
(Видео) Големи протести против Ердоган, десетици илјади луѓе на улиците

Десетици илјади луѓе се собраа во Истанбул за да протестираат против приведувањето на градоначалникот Екрем Имамоглу, главниот ривал на Реџеп Таип Ердоган.
Тие ги послушаа повиците на опозицијата и излегоа на улиците во градовите низ земјата, откако Имамоглу беше приведен минатата недела под обвинение за наводна корупција.
Протестите се главно мирни, но досега се приведени речиси две илјади лица, пренесува Ројтерс.
Protesters have gathered in Istanbul for a mass rally called by Turkey’s main opposition party to protest the arrest of the city’s mayor and party leader, Ekrem İmamoğlu. pic.twitter.com/PHL70jfcKD
— TVP World (@TVPWorld_com) March 29, 2025
Републиканската народна партија (ЦХП) на Имамоглу, најголемата опозициска политичка групација, заедно со остатокот од опозицијата, групите за човекови права и западните држави, веруваат дека случајот против Имамоглу е од политичка природа, обид да се елиминира изборната закана за Ердоган. Владата го отфрла ова, тврдејќи дека не влијае на судството и дека судовите се независни.
📹📸 Turkiye -CHP is holding a protest & early election rally in Maltepe, Istanbul against Imamoglu’s arrest. Rally led by CHP is attended by Labor Party (EMEP), Turkish Workers’ Party (TİP), People’s Equality and Democracy Party (DEM Party) and Left Party, BTP, Homeland Party pic.twitter.com/f6WkU18c2F
— Mete Sohtaoğlu (@metesohtaoglu) March 29, 2025
Десетици илјади демонстранти денеска, носејќи со турски знамиња и пароли, пристигнаа на брегот во областа Малтепе, на азиската страна на најголемиот турски град. Митингот „Слобода за Имамоглу“ беше организиран од ЦХП.
„Ако правдата молчи, народот ќе зборува“, стои на една од таблите на демонстрантите.
„Насоката на економијата, судството, законодавството – сè оди надолу. Затоа сме тука. Ги истакнуваме „правата, законите и правдата“ и тука сме да ги бараме“, рече еден од демонстрантите.
Istanbul protests right now pic.twitter.com/sKYqYkKR3s
— Dennis N (@DennisN) March 29, 2025
ЦХП минатиот викенд одржа прелиминарни избори, каде што го избра Имамоглу за свој кандидат на претстојните претседателски избори. Тие не треба да се одржат до 2028 година, но републиканците сакаат предвреме да излезат на избори, тврдејќи дека владата го изгубила легитимитетот.
Министерот за внатрешни работи Али Јерликаја изјави дека оваа недела се приведени речиси 1,9 илјади луѓе.
Ердоган, владетелот на турската политика повеќе од две децении, ги отфрли протестите како „шоу“, предупреди на правни последици и ја повика ЦХП да престане да ги „провоцира“ Турците. Притворот на Имамоглу, исто така, предизвика турбуленции на пазарот, принудувајќи ја централната банка да реагира со мобилизирање резерви за поддршка на валутата.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.

Свет
Нетанјаху отпатува во Унгарија и покрај налогот за апсење

Израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху доцна синоќа отпатува за Унгарија и покрај налогот за апсење издаден против него од страна на Меѓународниот кривичен суд за воени злосторства во Газа, јавува Анадолија.
Нетанјаху „отпатувал во четиридневна посета на Унгарија, придружуван од неговата сопруга Сара“, објави израелскиот дневен весник „Једиот Ахронот“.
Се очекува тој да слета во главниот град Будимпешта во раните утрински часови, каде и официјално ќе започне неговата посета, додава весникот.
„Хјуман рајтс воч“ ја повика Унгарија да го уапси Нетанјаху доколку стапне на нејзина територија.
„Унгарија треба да му одбие влез на израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху или да го уапси доколку влезе во земјата“, соопшти во вторникот организацијата за човекови права со седиште во Њујорк.
Кабинетот на Нетанјаху претходно ја најави неговата посета на Унгарија оваа недела, на покана на унгарскиот премиер Виктор Орбан.
Меѓународниот кривичен суд издаде налози за апсење во ноември минатата година за Нетанјаху и поранешниот министер за одбрана Јоав Галант под обвинение за воени злосторства и злосторства против човештвото во Газа.
Организацијата за човекови права Амнести интернешнал исто така ја повика Унгарија да го уапси Нетанјаху доколку влезе во земјата и да го предаде на Меѓународниот кривичен суд.
Израел се соочува со обвиненија за геноцид пред Меѓународниот суд на правдата поради неговите воени акции во Газа, каде што повеќе од 50.000 луѓе беа убиени од нападот на палестинската група Хамас на 7 октомври 2023 година.
Свет
Би-би-си: Воведувањето царини е најголемата коцка во политичката кариера на Трамп

Политичките ставови на Доналд Трамп се менуваа со децении, но една работа остана иста – од 1980-тите, тој тврди дека царините се најдобриот начин за зајакнување на американската економија. Сега тој реши со овој потег да го стави на линија својот претседателски мандат и политичката кариера.
Актуелниот американски претседател најави воведување големи царини за увоз од голем број земји, вклучително и американски сојузници, конкуренти и противници.
Во говорот што беше мешавина од славење и самопофалба, Трамп потсети на неговата долгогодишна поддршка за царините и критиките за договорите за слободна трговија како НАФТА и Светската трговска организација.
Тој рече дека очекува отпор од „глобалистите“ и „посебните интереси“, но ги повика Американците да веруваат на неговите инстинкти. „Запомнете, сите предвидувања на нашите противници за трговијата во последните 30 години беа целосно погрешни“, рече Трамп.
Царини до 50 отсто за „најлошите престапници“
Трамп најави дека ќе воведе царини до 50 отсто за „најлошите престапници“. 53 отсто одат за Кина, 20 отсто за Европската Унија и Јужна Кореја, а основната стапка за сите земји ќе биде 10 отсто. Канада засега нема да добие дополнителни царини, но нема да добие ниту олеснување.
Во својот втор мандат, опкружен со советници кои го делат неговиот светоглед и со републиканско мнозинство во Конгресот, Трамп е во позиција конечно да го спроведе она што тој го нарекува „трговска политика насочена кон Америка“. Според него, токму таквите политики ги направија САД богата нација пред повеќе од сто години и ќе го прават тоа повторно.
„Со години, чесните американски граѓани мораа да гледаат одстрана како другите земји стануваат богати и моќни, често на наша сметка“, рече Трамп. „Денес го менуваме тоа. Денес ќе ја направиме Америка повторно голема – и поголема од кога било досега“, додаде тој.
Економски ризик без преседан
Но, економските експерти предупредуваат дека потегот на Трамп може да има катастрофални последици. Тие велат дека високите царини ќе се прелеат на американските потрошувачи преку повисоки цени и може да предизвикаат глобална рецесија.
Поранешниот главен економист на Меѓународниот монетарен фонд, Кен Рогоф, изјави за Би-би-си дека шансите САД, најголемата светска економија, да влезе во рецесија сега се зголемени на 50 отсто.
„Тој само што фрли нуклеарна бомба врз глобалниот трговски систем“, рече Рогоф. „Последиците од царините од ова ниво на увозот во САД се едноставно запрепастувачки“, додаде тој.
Од сојузник во противник
Потегот на Трамп, исто така, се заканува да ги влоши односите со сојузниците. САД се обидуваат да ги зајакнат врските со Јапонија и Јужна Кореја во последниве години како противтежа на Кина. Но, сега овие три земји најавија дека заедно ќе реагираат на американската трговска политика.
Ако успее, Трамп ќе го преобликува глобалниот економски поредок што самите САД помогнаа да се воспостави по Втората светска војна. Ветува дека ќе го оживее американското производство, ќе генерира нови приходи и ќе ја намали зависноста од глобалните синџири на снабдување кои пропаднаа за време на пандемијата на Ковид.
Тоа е амбициозен план и многумина го сметаат за целосно нереален. Но, Трамп, кој опсесивно сака да остави длабока трага во историјата, го гледа ова како можеби неговата најголема можност. Во својот говор тој ден го нарече „ден на американското ослободување“.
Историски ден со неизвесен исход
Сепак, едно е сигурно, доколку Трамп ја спроведе својата најава до крај, тоа ќе биде историски пресврт во американската трговска политика. Прашање е само дали ќе остане запаметен како успех или економски неуспех.
Иако целиот говор беше триумфален и исполнет со самодоверба, малку сомнеж се провлече на крајот.
„Тоа ќе биде ден кога, се надевам, за неколку години ќе погледнете наназад и ќе кажете: знаете што, тој беше во право“, рече Трамп.
Свет
Јапонија ги повикаа САД да ги повлечат царините

Крајно жалосно е што владата на САД ја објави својата одлука да наметне реципрочни тарифи, иако ние изразивме загриженост на различни нивоа и ги повикавме САД да не преземаат унилатерални мерки, изјави портпаролот на владата Јошимаса Хајаши.
„Ние сме сериозно загрижени за тоа дали тарифната мерка е во согласност со правилата на Светската трговска организација и трговскиот договор помеѓу Јапонија и САД“, додаде портпаролот.
Трамп најави нови општи тарифи од 10% за поголемиот дел од увозот во САД.
Секретарот за трговија на Јапонија, Јоџи Муто, му соопштил на секретарот за трговија на САД, Хауард Лутник, дека тарифниот пакет на САД ќе им отежне на јапонските компании да инвестираат на американскиот пазар и на крајот ќе и наштети на најголемата светска економија.
Запрашан од домашните новинари за можноста за одмазда, Муто одговорил само дека Јапонија ќе мора да го направи она што е во нејзин национален интерес, не навлегувајќи во детали.