Свет
(Видео) „Ова е пекол“: Палестинците масовно бегаат
Илјадници семејства се обидуваат да избегаат од градот Газа, додека израелската армија спроведува копнена операција како дел од нејзината голема офанзива за освојување на градот.
Лина ал-Магреби, 32-годишна мајка на три деца од населбата Шеик Радван, изјави за Би-Би-Си дека се спротивставила на напуштањето на својот дом – и покрај опасноста – сè додека не добила телефонски повик од израелски офицер кој ѝ наредил да се евакуира.
„Бев принудена да го продадам мојот накит за да ги покријам трошоците за преселба и купување шатор“, рече таа. „Ни требаа десет часа за да стигнеме до Кан Јунис, а плативме 3.500 шекели (847 евра) за возењето. Редот од автомобили и камиони изгледаше бесконечен.“
Many Palestinians are defying Hamas and heeding the IDF’s evacuation orders, leaving Gaza City despite the group’s calls to stay. pic.twitter.com/iIEPRQlifB
— Open Source Intel (@Osint613) September 14, 2025
„Последното големо упориште на Хамас“
Израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху изјави дека е започната „моќна операција“ во градот Газа, која ја опиша како последно големо упориште на Хамас.
Израелската војска го означи крајбрежниот пат Ал-Рашид како единствена дозволена рута за евакуација на цивилите. Многумина опишуваат густ сообраќај, бесконечни редици автомобили и камиони и долги чекања, со семејства заглавени на патиштата.
Операцијата предизвика широка меѓународна осуда, вклучително и од шефот на ОН за човекови права и германскиот министер за надворешни работи.
Британскиот министер за надворешни работи Ивет Купер ја нарече офанзивата „целосно неодговорна и ужасна“, велејќи дека таа „ќе донесе повеќе крв, ќе убие повеќе невини цивили и ќе ги загрози преостанатите заложници“.

Засилената израелска офанзива доаѓа во период кога истражна комисија на ОН објави извештај во кој се тврди дека Израел врши геноцид врз Палестинците во Газа. Израел категорично го отфрли извештајот.
Нивин Имад ал-Дин, 38-годишна мајка на пет деца, рече дека „побегнала на југ“ откако израелските авиони фрлиле летоци за евакуација врз нејзината населба, иако нејзиниот сопруг одбил да го напушти нивниот дом.
„Не можев да го земам мебелот затоа што немав пари да изнајмам голем камион“, објасни таа. „Напуштањето и оставањето сè зад себе беше најтешката одлука што некогаш сум ја донела.“
Пешачење километри
Цената на преселбата значително се зголеми, далеку над можностите на повеќето домаќинства. Жителите рекоа дека изнајмувањето мал камион сега чини околу 3.000 шекели (726 евра), додека шатор за пет лица се продава за околу 4.000 шекели (968 евра). Со оглед на тоа што повеќето семејства се без приходи од почетокот на војната, некои се принудени да пешачат километри или да останат во своите домови и покрај опасностите.
Во вторник вечерта, израелските авиони извршија бран тешки напади врз градот Газа, со концентрирани бомбардирања врз централната населба Ал-Дарај, бегалскиот камп на запад и населбата Шеик Радван на север.
На нападите им претходеа артилериски напади и напади со беспилотни летала, како и хеликоптерски борбени авиони.
Израелските одбранбени сили објавија дека „постепено“ влегуваат во градот Газа како дел од „следната фаза“ од нивната офанзива.
Тие рекоа дека воздушните и копнените сили ќе учествуваат во оваа следна фаза од воената операција, при што бројот на војници ќе се зголемува од ден на ден.
Жителите ги опишаа воздушните ноќни напади како „пекол“.

Гази ал-Алул, раселен жител на северна Газа, изјави за Би-Би-Си дека сега спие на влезот во болницата Ал-Кудс во Тел ал-Хави во југозападна Газа.
„Јас не го избрав тоа“, рече тој. „Ме принуди да го напуштам домот каде што живееме со моето семејство речиси еден месец откако избегавме од север. Гранатирањето е ненормално, трае со часови, а армијата се заканува да сруши неколку станбени згради во областа.“
Сами Абу Далал, од ал-Дарај во централна Газа, ја опиша ноќта како „исклучително тешка“.
„Цели станбени блокови се срамнети со земја со своите жители, оставајќи многу мртви, исчезнати или ранети“, рече тој.
Тој додаде дека Израел напредува на три фронта, користејќи импровизирани експлозивни направи од возила, интензивни воздушни напади и тешко артилериско гранатирање. Во меѓувреме, хеликоптерите „Апачи“ постојано летаат над различни делови од градот, пукајќи, заклучува Би-Би-Си.
фото: принтскрин
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Објавени пораки меѓу поранешниот норвешки премиер и Епстин, започната е истрага
Поранешниот норвешки премиер Торбјорн Јагланд е под полициска истрага поради сомнение за сериозна корупција поврзана со неговите врски со покојниот сексуален престапник Џефри Епстин, соопшти вчера норвешката полиција. Истрагата е покрената откако беа објавени нови документи што откриваат комуникации меѓу Јагланд и Епстин, пренесува ДВ.
Пал Лоесет, раководител на норвешката единица за економски криминал Оекокрим, рече дека постојат легитимни основи за истрага. „Веруваме дека постојат разумни основи за истрага, со оглед на тоа што во периодот опфатен со објавените документи тој ги извршувал функциите претседател на Нобеловиот комитет и генерален секретар на Советот на Европа“, рече Лоесет.
Во соопштението се додава дека Оекокрим, меѓу другото, ќе истражи „дали подароците, патувањата и кредитите што ги примил се поврзани со неговата позиција“.
Норвешката полиција, исто така, побарала укинување на имунитетот на Јагланд за да се олесни истрагата. Министерот за надворешни работи Еспен Барт Ајде потврди вчера дека Норвешка ќе поднесе предлог до Советот на Европа за одземање на имунитетот на поранешниот генерален секретар на таа организација.
„Важно е фактите од овој случај да излезат на виделина“, рече Ајде. Советот на Европа е меѓународна организација за човекови права и не е дел од Европската Унија.
Андерс Бросвет, адвокатот на Торбјорн Јагланд, рече дека неговиот клиент го поздравува отворањето на полициската истрага и дека целосно ќе соработува.
„Добро е Јагланд да добие авторитативно разјаснување од Ококрим, наместо целиот прес-корпус да спроведува свои мали приватни истраги“, изјави Бросвет за новинската агенција АФП.
Јагланд (75) беше норвешки премиер од 1996 до 1997 година, а подоцна генерален секретар на Советот на Европа од 2009 до 2019 година. Во периодот од јануари 2009 до март 2015 година, тој исто така претседаваше со комитетот што ја доделува Нобеловата награда за мир.
Нови документи откриваат контроверзни комуникации
Истрагата следи по објавувањето минатата недела на нова серија од речиси три милиони документи поврзани со Епстин од страна на Министерството за правда на САД. Размената на пораки меѓу Јагланд и Епстин предизвика возбуда во Норвешка.

„Бев во Тирана, извонредни девојки“, напиша Јагланд во порака до Епстин во мај 2012 година. Во друга порака од јануари 2013 година, тој рече: „Не можам само да продолжам со млади жени, како што знаете“.
Јагланд призна за весникот „Афтенпостен“ во неделата дека покажал „лоша проценка“ одржувајќи врски со Епстин.
Директорот на норвешкиот Нобелов институт, Кристијан Берг Харпвикен, изјави во среда дека се чека изјавата на Јагланд за врските со Епстин.
„Доколку се покаже дека Торбјорн Јагланд добил значителни финансиски придобивки од Џефри Епстин додека бил член на Нобеловиот комитет, тоа би било спротивно на нашиот етички кодекс“, рече Харпвикен.
Што пишува во пораките?
Пребарувањето на името „Јагланд“ во архивите на Епстин дава 2.250 резултати, кои датираат од 2011 до 2018 година. Многу од пораките се за практични договори и се напишани од секретарката на Епстин. Постојат бројни е-пораки за состаноци и договори, особено во текот на 2013 и 2014 година.
Епстин беше осуден за сексуална злоупотреба на деца во 2008 година.

Јагланд често ги потпишува своите пораки со „Т“ или „ТЈ“, што сугерира дека неговиот однос со Епстин станал доста личен во овој период.
Во март 2014 година, многу од е-пораките се занимаваат со практичните детали за целото семејство Јагланд и децата што одат на островот на Епстин.
„Ако сте ги провериле полетувањата на летовите и сте пронашле нешто што ви одговара, само известете нè“, напишал асистентот на Епстин во една порака.
„Вашиот пријател“
Во е-пошта од 8 септември 2013 година, Јагланд пишува: „Дали е можно да се посети вашиот остров за Божиќ или Велигден? Што ви одговара повеќе?“ Тој ја потпишува пораката со „вашиот пријател“.

Во порака испратена на 28 септември 2014 година, Јагланд споменува можен стан во Осло и наведува дека може да добие заем до 7,5 милиони круни (околу 650.000 евра).
Потоа тој бара од Епстин помош со преостанатиот износ. Јагланд верува дека му требаат 10 милиони круни за добар стан, но бара да позајми 2,5 милиони круни (околу 215.000 евра).
„Не сакам да бидам премногу задолжен кога ќе се пензионирам“, напиша поранешниот норвешки премиер.
Јагланд е еден од неколкуте истакнати Норвежани кои се најдоа под јавен надзор откако беа објавени документите. Принцезата Мете-Марит, исто така, призна дека имала лоша проценка во одржувањето контакт со Епстин откако тој беше осуден.
Свет
Трамп ја претстави TrumpRx: Нова платформа за поевтина набавка на лекови во САД
Американскиот претседател Доналд Трамп во четврток ја претстави TrumpRx.gov, нова онлајн платформа што ќе им овозможи на американските потрошувачи да купуваат лекови на рецепт по намалени цени, како дел од напорите на неговата администрација да ги ограничи растечките трошоци за лекови во Соединетите Американски Држави.
Трамп ја најави новата веб-страница во Белата куќа заедно со д-р Мехмет Оз, раководител на Центрите за Медикер и Медикејд, и Џо Геби, директор на Националното дизајнерско студио и коосновач на Airbnb. „Луѓето ќе заштедат многу пари и ќе бидат здрави“, рече американскиот претседател.
Американските пациенти моментално плаќаат многу повеќе за лекови на рецепт, честопати речиси три пати повеќе отколку во другите развиени земји, а Трамп врши притисок врз производителите на лекови да ги намалат цените во Соединетите Држави на нивоата што се плаќаат во странство.
Шеснаесет од најголемите светски производители на лекови склучија договори со администрацијата на Трамп за намалување на цените на лековите за Американците во замена за ослободување од американските царини. Според договорите, фармацевтските компании ќе ги намалат цените на лековите за владината програма Медикејд или за потрошувачите кои плаќаат во готово преку TrumpRx.
Регион
Турција ќе приватизира два клучни моста во Истанбул
Турција ја ангажираше консултантската фирма Ernst & Young LLP да ја води приватизацијата на два клучни моста во Истанбул и серија автопати, според извори запознаени со планот.
Фирмата со седиште во Лондон ќе ја советува турската влада за продажбата на Мостот на мачениците 15 јули и Мостот „Фатих Султан Мехмед“, кои ги поврзуваат европската и азиската страна на Истанбул, како и најмалку девет автопати со наплата на патарина.
Изворите зборуваа под услов на анонимност бидејќи деталите од договорот не се јавни, објави Блумберг. Турција, исто така, ја назначи канадската фирма BTY Group за технички советник и планира да објави формален тендер подоцна оваа година, велат изворите.
Обидот за приватизација од 2012 година, кој вклучуваше и мостови и околу 2.000 километри автопат, привлече добитна понуда од 5,7 милијарди долари. Процесот пропадна откако Реџеп Таип Ердоган, тогашниот премиер, рече дека продажбата за помалку од 7 милијарди долари би била „предавство“. Владата сега очекува понуди што го надминуваат тој износ.
Според турскиот министер за транспорт, околу 430.000 возила секојдневно ги преминуваат двата моста, а стандардната патарина за патничко возило е 59 лири по правец, или околу 1,36 долари по тековни цени.
Ernst & Young претходно работеше како советник за проекти поврзани со мостови, автопати и болници во Турција.

