Свет
Данците ги бојкотираат американските производи, Канаѓаните избегнуваат летови: пад од 70 проценти кон САД
Гневни од однесувањето на американскиот претседател Доналд Трамп, кој изрази желба да го купи или освои Гренланд со војската и да го присоедини кон САД, Данците, на кои им се закани со високи царини, ги игнорираа неговите апетити и решија да го бојкотираат купувањето американски производи во знак на национален протест.
Во исто време, новите американски царини, иако неодамна беа намалени на 10 %, уште повеќе го отежнуваат извозот од ЕУ на еден од нејзините клучни пазари. Трамп изјави дека САД треба да ја преземат контролата врз Гренланд, данската територија на која веќе се наоѓаат американските воени бази, во име на националната безбедност. Данските власти решително ја отфрлија оваа идеја, а сега потрошувачите, слично како и Канада, која Трамп наводно би сакал да ја види како 51. американска сојузна држава, го креваат својот глас во несогласување.
„Ова е единствениот начин на кој клиентите може да покажат барем мал знак на протест против Трамп“, изјави Сане, работник во данската трговска мрежа за Си-ен-би-си.
„Ти си крал на САД во моментот, навистина. Преферирам европски производи отколку американски не само поради актуелниот конфликт туку и поради повисоките стандарди, а со оглед на моментната ситуација, тоа ми е уште поважно“, изјави Сања, Австралијка, која живее и пазарува во Копенхаген.
Групацијата „Салинг“, сопственик на синџирот-продавници Fоtex, Bilka и Netto, им олесни на клиентите да ги избегнат американските производи со ставање ѕвезда на цените во повеќе од 1.700 продавници во Данска, Германија и во Полска.
Портпаролот на Salling Group нагласи дека целта не е да се поттикне бојкот на американските производи, туку да се одговори на многуте барања од клиентите, кои бараат појасни информации за потеклото на брендовите.
Сепак, многу клиенти рекоа дека ја поздравуваат оваа иницијатива. „Да, ќе ги избегнувам американските производи. Мислам дека им треба нов претседател“, изјави клиентката Ева.
Бојкотот остави белег и на големите американски брендови. Според истражувањето спроведено од француската агенција Ifop во март, потрошувачите сè повеќе ги заобиколуваат синџирите како „Старбакс“ и „Мекдоналд“ и избегнуваат „кока-кола“. Меѓу најпогодените е „Тесла“, која забележа значителен пад на продажбата во регионот, а некои од нејзините продавници во Германија, Италија и во Шведска беа дури и вандализирани во знак на протест против политичките изјави на Илон Маск.
Јенс Лунд, извршен директор на данската логистичка компанија DSV, изјави за Си-ен-би-си дека ефектите од новите царини веќе се чувствуваат иако вистинската скала ќе биде видлива само со текот на времето.
„Времето ќе покаже како ќе реагираат потрошувачите, на крајот на краиштата, тие го имаат последниот збор“, рече Лунд.
„За поскапите производи, како што се автомобилите, веќе е видлив падот на продажбата“.
Меѓутоа, Лунд предупредува дека бранот бојкот може да биде краткотраен: луѓето, вели тој, бргу се враќаат на своите навики.
„Потрошувачите избираат што е најдостапно. Најдобриот сооднос цена – квалитет сепак одлучува“, додава тој.
Најголемата канадска авиокомпанија, „Ер Канада“, минатата недела објави дека резервациите за летови до САД од април до септември паднале 10 отсто во споредба со минатата година. OAG, аналитичка фирма за воздушен сообраќај, забележа пад на резервациите за летови на релација Канада – САД од дури 70 %.
Тоа го потврдува и заменик-директорот на канадската авиокомпанија „Вестџет“, кој наведува дека сè помалку луѓе ја минуваат границата со Америка бидејќи патниците сè повеќе избираат други дестинации.
Сличен тренд почнува да се забележува и во Европа. Директорот на хотелската групација Accor, Себастиен Базин, изјави за „Блумберг“ минатата недела дека летните резервации од Европа во САД паднале 25 % најмногу поради непријатноста од патување во непозната средина.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Трамп тврди дека Путин се согласил на прекин на огнот, пристигна првата реакција на Зеленски
Претседателот на САД, Доналд Трамп, изјави дека неговиот руски колега, Владимир Путин, се согласил со неговото барање да не се напаѓа Киев и другите украински градови и места една недела.
„Јас лично го замолив претседателот Путин да не го напаѓа Киев и другите градови и места една недела“, рече Трамп на брифинг за медиумите, нагласувајќи дека Украина се соочува со екстремно ниски температури. „И тој се согласи. Морам да ви кажам, тоа беше многу убаво. Многу луѓе ми рекоа – не губете време на тој повик. Но, јас го направив тоа“, додаде тој.
Претседателот на САД не разјасни кога или на кој начин го упатил тоа барање до Путин, ниту на кој датум треба да стапи на сила наводното прекин на огнот. Коментарите на Трамп, исто така, следеа по шпекулациите дека Киев и Москва се согласиле на пауза во нападите врз енергетската инфраструктура на другата страна, иако ниту една страна не ги потврди тврдењата ниту ја коментираше изјавата на Трамп.
Во меѓувреме, украинските воздухопловни сили објавија дека московските сили лансирале повеќе од 100 беспилотни летала во Украина преку ноќ, при што се регистрирани 18 погодоци во различни области.
По објавата на Трамп, се огласи украинскиот претседател Володимир Зеленски.
„Важна изјава од американскиот претседател за можноста за обезбедување безбедносна заштита на Киев и другите украински градови во текот на овој екстремен зимски период. Снабдувањето со електрична енергија е основа на животот. Ги цениме напорите на нашите партнери кои ни помагаат да ги заштитиме животите. Ви благодариме, претседателе Трамп! Нашите тимови разговараа за ова во Обединетите Арапски Емирати. Очекуваме спроведување на постигнатите договори. Чекорите кон деескалација придонесуваат за вистински напредок кон завршување на војната“, напиша Зеленски.
An important statement by @POTUS about the possibility of providing security for Kyiv and other Ukrainian cities during this extreme winter period. Power supply is a foundation of life. We value the efforts of our partners to help us protect lives. Thank you, President Trump! Our…
— Volodymyr Zelenskyy / Володимир Зеленський (@ZelenskyyUa) January 29, 2026
Претходно денес, рускиот министер за надворешни работи, Сергеј Лавров, изјави дека Русија го смета примирјето што го бара украинскиот претседател Володимир Зеленски за неприфатливо.
Претходно, се појавија непотврдени извештаи дека и руските и украинските сили добиле наредби привремено да ги запрат нападите врз енергетската инфраструктура. Информациите беа раширени преку воени блогови и канали на Телеграм, без официјална потврда од Москва или Киев, а беа објавени од „Киев Пост“.
Според про-Кремљ блогерот Владимир Романов, на руските сили наводно им било забрането да напаѓаат инфраструктурни објекти низ цела Украина, вклучувајќи го Киев и неговата околина, како и трафостаници, термоцентрали, хидроелектрани и објекти за складирање гас, нафта и гориво.
Забраната, според овие тврдења, требало да трае до 3 февруари. Во исто време, украинскиот канал Супернова+ објави дека слична усна инструкција наводно стигнала до украинските војници, со повик да не се напаѓа руската енергетска инфраструктура.
Овие извештаи потоа беа поврзани со трилатерални разговори одржани во Абу Даби на 23 и 24 јануари, во кои беа вклучени и САД.
„Фајненшл тајмс“ објави дека се водени разговори за евентуално запирање на руските напади врз украинските енергетски објекти во замена за воздржување на Киев од напади врз руските нафтени објекти и танкери. Сепак, некои украински канали предупредија дека нема конечен договор и дека секоја пауза ќе биде краткотрајна.
Украина се подготвува за екстремен студен бран, при што температурите во некои делови од земјата веројатно ќе паднат на -30 степени Целзиусови во наредните денови.
фото/Depositphotos
Регион
Загреб доделува по 800 евра за новороденче
Градското собрание на Загреб денес на седница донесе одлука за зголемување на финансиската помош за новороденчиња од 600 на 800 евра, за зголемување на рокот за нејзина реализација од шест на 12 месеци по раѓањето на детето, како и посвоените деца да го остваруваат ова право до 15-годишна возраст.
Изменетата одлука за финансиска помош за новороденчиња, која на Градското собрание му беше предложена за усвојување од Клубот на градски советници „Можемо!“ и Клубот на градски советници на СДП, беше усвоена на седницата со 36 гласа „за“, а шест пратеници се воздржаа од гласање.
Опозицијата обвини дека станува збор за социјална, а не за демографска мерка.
Предлогот на владејачките партии во градот наиде на остри критики од опозицијата, која го нарече зголемувањето на финансиската помош за новороденчиња популистичка мерка, и социјална, а не демографска мерка, бидејќи нема да има демографски ефект, иако ситуацијата е „алармантна“.
Претседателот на Клубот на градски советници на HDZ-DP-HSU, Марио Жупан, истакна дека веруваат дека предложениот износ на финансиска помош, особено имајќи го предвид зголемувањето на семејните трошоци, не ги одразува потребите на семејствата со две, три или повеќе деца. За целите на политиката на пронатализам, тие побараа во амандмани финансиската помош за првото дете да биде 900 евра, за второто дете 1.200 и за третото и секое следно дете 1.500 евра, но овие амандмани не беа прифатени – 16 беа „за“, 25 против и еден воздржан.
Тие предупредија дека во Загреб, главниот град на Република Хрватска, во 2024 година се родени 6.862 деца, што е за 1,9 проценти помалку отколку во 2023 година, а пад на новороденчињата е забележан и низ цела Хрватска и Европа.
Пратеникот Томислав Јелиќ од Клубот на градски советници „Једино Хрватска!“, предупреди дека оваа финансиска помош за новороденчиња е „срамно ниска“. Тој рече дека и предлагачите од Можемо! и СДП му потврдија дека станува збор за социјална мерка, што значи дека Градот Загреб воопшто нема демографски мерки, иако ситуацијата е „алармантна“. Тој истакна дека 90 проценти од градовите и општините во Хрватска имаат неколку пати поголеми бенефиции за новороденчиња од Градот Загреб.
Претставникот Јосип Периша од Клубот на градски претставници „Марија Селак Распудиќ – Независна листа“ тврдеше дека зголемувањето од 600 на 800 евра не е доволно и дека тоа е само измама на социјалната политика, со оглед на тоа што основните и суштинските потреби за новороденчето во семејството надминуваат 1.500 евра, а големиот проблем е што нема зголемување за секое следно дете.
фото/ Depositphotos
Свет
Остар пад на цената на златото
Цените на златото и среброто денес забележаа остар пад, по период на силен раст што ги донесе скапоцените метали на рекордни нивоа. Златото падна под 5.300 долари за унца, додека среброто потона од рекорднаta вредност од над 80 долари. Ова е сигнал дека порастот на цените влегол во она што аналитичарите го предупредуваат како „опасна фаза“.
Пресвртот на пазарот ги натера инвеститорите да бидат претпазливи по месеци раст поттикнат од побарувачката од Кина, купувањата од централните банки и геополитичките тензии, пишува Yahoo Finance.
Аналитичарите велат дека корекцијата била очекувана со оглед на брзината и силата на претходниот раст.
„Има сè помалку простор за понатамошен раст на цените на златото и среброто по неодамнешните рекорди“, рече Карстен Фрич, аналитичар во Комерцбанк. „Јасно е дека инвеститорите сè повеќе профитираат, а целиот раст е на стаклени нозе“, додаде тој.
Рајан Мекеј, виш стратег за стоки во TD Securities, се согласува, велејќи дека растот на цените е „одвоен од фундаменталните фактори“. Според неговите зборови, „корекцијата е одамна задоцнета“. Мекеј, исто така, забележува дека физичката побарувачка од Кина и Индија, клучни двигатели на растот, сега „слабее“ поради исклучително високите цени.

