Контакт

Свет

Европа во страв од планот на Трамп за Украина: „Сега ја плаќаме цената“

Објавено пред

Без оглед на успехот на најновиот обид на Доналд Трамп да ја заврши војната во Украина, Европа стравува дека мировниот договор, без разлика дали ќе се случи порано или подоцна, нема да ја казни или ослаби Русија како што се надеваа европските лидери ставајќи ја безбедноста на континентот во поголем ризик, пишува британската агенција „Ројтерс“.

dobivaj vesti na viber

Европа можеби дури ќе мора да прифати растечко економско партнерство меѓу Вашингтон, нејзиниот традиционален заштитник во НАТО, и Москва, која повеќето европски влади и самото НАТО ја сметаат за најголема закана за европската безбедност.

Иако Украинците и другите Европејци успеаја да се спротивстават на делови од американскиот план од 28 точки за прекин на борбите, кои се сметаа за силно проруски, секој договор веројатно сè уште ќе носи големи ризици за континентот.

Ограниченото влијание на Европа врз преговорите
Сепак, способноста на Европа да влијае врз договорот е ограничена не само затоа што нема моќ да диктира услови.

Тие немаа претставник на разговорите меѓу американските и украинските официјални лица на Флорида за време на викендот и само ќе гледаат од далеку кога специјалниот американски претставник Стив Виткоф ќе го посети рускиот претседател Владимир Путин денес.

„Имам впечаток дека расте свеста дека во одреден момент ќе има грд договор“, рече Лук ван Миделар, основач и директор на тинк-тенкот Бриселски институт за геополитика.

„Трамп очигледно сака договор. Она што е многу непријатно за Европејците е тоа што тој сака договор според логиката на големите сили: Ние сме САД, тие се Русија, ние сме големи сили“.

Рубио се обидува да ги увери Европејците дека нема да бидат исклучени
Државниот секретар на САД, Марко Рубио, рече дека Европејците ќе бидат вклучени во дискусиите за улогата на НАТО и Европската Унија во секое мировно решение.

Но, ваквите зборови им нудат малку утеха на европските дипломати.

Тие велат дека речиси секој аспект од договорот би влијаел на Европа – од потенцијални територијални отстапки до економската соработка меѓу САД и Русија.

Најновата иницијатива исто така предизвика нови европски загрижености во врска со посветеноста на Америка кон НАТО, која се движи од нуклеарен чадор до многубројни системи за оружје, па сè до десетици илјади војници.

Германскиот министер за одбрана Борис Писториус минатата недела изјави дека Европејците повеќе не знаат „на кои сојузи можеме да продолжиме да им веруваме во иднина, а кои ќе бидат трајни“.

Стравови од руски напад врз НАТО
И покрај претходните критики на Трамп кон НАТО, во јуни тој ја потврди својата посветеност кон алијансата и нејзината клаузула за заемна одбрана од член 5 во замена за ветување од Европејците за зголемување на трошоците за одбрана.

Но, плановите на Рубио да го прескокне состанокот на министрите за надворешни работи на НАТО во Брисел оваа недела би можеле само да ја зголемат европската нервоза поради стравувањата дека источна членка на алијансата би можела да биде следната цел на Москва.

„Нашите разузнавачки информации недвосмислено ни кажуваат дека Русија барем ја држи отворена опцијата за војна против НАТО најдоцна до 2029 година“, изјави минатата недела германскиот министер за надворешни работи, Јохан Вадефул.

Европејците стравуваат дека територијалните отстапки би ја охрабриле Русија
Европските претставници велат дека не гледаат знаци оти Путин сака да ја запре инвазијата на Украина. Но, ако го стори тоа, тие се загрижени дека секој договор што не го почитува територијалниот интегритет на Украина би можел да ја охрабри Русија повторно да нападне друга земја.

Сепак, сега се чини веројатно дека секој мировен договор барем би ѝ дозволил на Москва да ја задржи контролата врз украинската земја што ја зазеде со сила, без оглед на тоа дали границите се формално променети или не.

Администрацијата на Трамп исто така не ги отфрли директно руските претензии кон остатокот од регионот Донбас, кој Москва не успеа да го освои по речиси четири години војна.

Покрај тоа, Трамп и други американски претставници јасно ставија до знаење дека гледаат одлични можности за деловни зделки со Москва по завршувањето на војната.

Европските претставници стравуваат дека завршувањето на економската изолација на Русија ќе ѝ даде на Москва милијарди долари за обнова на нејзината војска.

„Ако руската војска е голема, ако нивниот воен буџет е толку голем како што е сега, тие ќе сакаат повторно да го користат“, изјави шефицата за надворешна политика на Европската Унија, Каја Калас, пред новинарите во понеделникот.

Европа не успева да обезбеди влијание врз мировниот договор
Европските лидери се борат да го зајакнат своето влијание врз каков било мировен договор иако Европа обезбеди речиси 180 милијарди евра помош за Украина од руската инвазија во февруари 2022 година.

Европската Унија има голем потенцијален имот во форма на замрзнати руски средства на своја територија.

Но, лидерите на ЕУ досега не успеаја да се согласат за предлогот да ги користат тие средства за финансирање заем од 140 милијарди евра за Украина, што би го одржал Киев на површина и во борба во следните две години.

Во обид да покажат дека може да применат тврда сила, коалицијата на волните, предводена од Франција и Велика Британија, вети дека ќе распореди убедливи сили како дел од повоените безбедносни гаранции за Украина.

Русија ги отфрли таквите сили.

Но, дури и ако бидат распоредени, тие би биле скромни по големина, дизајнирани да ги зајакнат силите на Киев, а не сами да ја заштитат Украина, и би можеле да дејствуваат само со поддршка од Соединетите Американски Држави.

„Европејците сега ја плаќаат цената за тоа што не инвестираат во воени капацитети во последните години“, рече Клаудија Мејџор, виш потпретседател за трансатлантска безбедност во German Marshall Fund, американски тинк-тенк.

„Европејците не се на масата затоа што, да го цитирам Трамп, тие немаат карти“, рече таа осврнувајќи се на февруарските потценувачки забелешки на американскиот претседател за украинскиот претседател, Володимир Зеленски.

Европа

Околу 500 патници заглавени во авиони поради снег во Минхен

Објавено пред

Околу 500 патници останале заглавени во авиони на аеродромот во Минхен, откако нивните летови биле откажани поради обилни снежни врнежи. Иако дел од авионите биле подготвени за полетување, патниците не можеле да се вратат во терминалот поради недостиг на автобуси и зафатени паркинг-позиции за авионите.

dobivaj vesti na viber

Повеќе од 100 летови планирани за четврток навечер биле откажани поради снегот, а дел од патниците ја поминале целата ноќ во леталата.

Лоша логистика и ограничен капацитет

Според портпарол на авиокомпанијата Луфтханза, дури и летовите што добиле специјални дозволи за ноќно полетување не можеле да тргнат. Како причина се наведува тоа што сите паркинг-места за авиони во близина на терминалот биле веќе зафатени, а капацитетот на автобусите за превоз на патници бил ограничен.

„Во тој момент сите паркинг-места кај терминалот беа исполнети, а бројот на автобуси е ограничен“, изјавил портпаролот, додавајќи дека организацијата на автобускиот превоз е во надлежност на аеродромот.

Летови кон повеќе европски и светски дестинации

Според информациите на Луфтханза, погодени биле летови кон Сингапур, Копенхаген, Гдањск, Грац и Венеција. Дури во раните утрински часови автобуси пристигнале и ги превезле патниците до терминалот.

Од аеродромот во Минхен кратко соопштиле: „Жалиме за непријатностите што настанаа“.

Студен бран во регионот

Ледениот бран изминатите денови го зафати и Виена, додека хаос беше пријавен и во Марибор, каде што голем број жители останаа без струја, а дел и без вода.

Поради состојбата, во поширокото подрачје на вториот по големина град во Словенија беше прогласена вонредна состојба.

Прикажи повеќе...

Свет

(Видео) Студентски протести и немири на повеќе универзитети во Иран

Објавено пред

Студенти втор ден по ред протестираат на неколку универзитети во Иран, а протестите на места прераснаа во немири, јавуваат локалните новински агенции.

dobivaj vesti na viber

Тензиите се случуваат во период кога земјата се соочува со зголемено американско воено присуство во регионот и обиди за договор со Вашингтон околу нуклеарната програма.

Судири и повредени студенти

Иранската државна телевизија објави снимки од лица за кои тврди дека се „претставувале како студенти“ и нападнале провладини студенти во Техеран. Според извештаите, неколкумина биле повредени откако кон нив биле фрлани камења.

Протести се одржале и на универзитети во Машхад, на североистокот од земјата. Организацијата за човекови права ХРАНА соопшти дека интервенцијата на безбедносните сили предизвикала повреди кај демонстрантите и објави видеоснимки од случувањата.

Пораки против врховниот лидер

Во јавноста се појави и видео од Технолошки универзитет Шариф во Техеран, на кое наводно се слуша како демонстранти го осудуваат врховниот лидер Али Хамнеи, нарекувајќи го „убиствен лидер“.

На снимката се слушаат и повици до Реза Пахлави, синот на соборениот ирански шах кој живее во егзил, да стане нов монарх.

Продолжување на тензиите

Овие протести следуваат по антивладините демонстрации минатиот месец, кои започнаа поради економските тешкотии и брзо прераснаа во политички барања. Според извештаите, тие немири биле најжестоки од Исламската револуција во 1979 година.

Ситуацијата во Иран и понатаму останува напната, со засилено присуство на безбедносните сили на универзитетите и во поголемите градови.

Прикажи повеќе...

Свет

Иран e подготвен на компромис со САД за да избегне американски напад, објави Ројтерс

Објавено пред

Иран кажал дека е подготвен да направи отстапки во својата нуклеарна програма во разговорите со САД, во замена за укинување на санкциите и признавање на неговото право да збогатува ураниум, со цел да избегне американски напад.

dobivaj vesti na viber

Двете страни и понатаму се длабоко поделени – дури и околу обемот и редоследот на олеснувањето на строгите американски санкции – по две рунди разговори, изјавил висок ирански функционер за Ројтерс.

Сепак, Ројтерс за првпат објавува дека Иран нуди нови отстапки откако разговорите завршија минатата недела, кога страните изгледаа далеку од договор и поблиску до воен конфликт.

Аналитичарите велат дека овој потег сугерира оти Техеран се обидува да ја одржи дипломатијата жива и да спречи голем американски напад.

Функционерот изјавил дека Техеран сериозно би разгледал комбинација од испраќање половина од својот највисоко збогатен ураниум во странство, разредување на остатокот и учество во создавање регионален конзорциум за збогатување – идеја што периодично се споменува во долгогодишната дипломатија поврзана со Иран.

Иран би го сторил тоа во замена за американско признавање на неговото право на „мирно нуклеарно збогатување“ во рамки на договор што би вклучувал и укинување на економските санкции, рекол функционерот.

Дополнително, Иран понудил можност американски компании да учествуваат како изведувачи во големите нафтени и гасни индустрии на Иран, во рамки на преговорите за решавање на деценискиот спор околу нуклеарните активности на Техеран.

„Во рамки на економскиот пакет што се преговара, на Соединетите Држави им се понудени можности за сериозни инвестиции и конкретни економски интереси во иранската нафтена индустрија“, изјавил функционерот.

Вашингтон го гледа збогатувањето ураниум во Иран како можен пат кон нуклеарно оружје. Иран негира дека има намера да развива нуклеарно оружје и бара неговото право на збогатување ураниум да биде признаено.

Иран и САД ги обновија преговорите претходно овој месец, додека САД го зголемуваат своето воено присуство на Блискиот Исток. Иран се закани дека ќе ги нападне американските бази во регионот доколку биде нападнат.

Иранскиот функционер изјавил дека најновите разговори ја нагласиле разликата меѓу двете страни, но подвлекол дека „постои можност за постигнување привремен договор“ додека преговорите продолжуваат.

Прикажи повеќе...

Најново

Свет3 часа

Иран e подготвен на компромис со САД за да избегне американски напад, објави Ројтерс

Иран кажал дека е подготвен да направи отстапки во својата нуклеарна програма во разговорите со САД, во замена за укинување...

Свет5 часа

Мажот кој се обиде да влезе во имотот на Трамп дигнал пушка во позиција за пукање пред агентите да го убијат

Маж на околу 20-годишна возраст бил убиен откако се обидел нелегално да влезе на имотот на Доналд Трамп во Флорида....

Свет8 часа

Гласањето за трговскиот договор ЕУ–САД може да се одложи поради хаосот со тарифите

Претседателот на Комитетот за меѓународна трговија на Европскиот парламент, Бернд Ланге, предложи одложување на гласањето за трговскиот договор меѓу ЕУ...

Свет10 часа

Унгарија: ЕУ сака утре да го усвои 20-тиот пакет санкции кон Русија, ние ќе го блокираме

Унгарскиот министер за надворешни работи, Петер Сијарто, преку две објави на X повторно ја засили реториката кон Украина поради транзитот...

Свет11 часа

Индија го одложи патувањето на трговска делегација во Вашингтон поради нејасности околу царините на САД

Индија го одложи планираното испраќање трговска делегација во Вашингтон оваа недела, главно поради неизвесност по одлуката на Врховниот суд на...

Свет12 часа

(Фото) Трамп објави дека испратил болнички брод на Гренланд, Данска вели дека нема сознанија

Американскиот претседател Доналд Трамп повторно го стави Гренланд во фокусот со објава на Truth Social, тврдејќи дека испраќа голем болнички...

Свет13 часа

(Видео) Први масовни студентски протести во Иран по жестокото задушување на демонстрациите

Студенти на неколку универзитети во Иран излегоа на протести против владата – први вакви масовни собири откако минатиот месец властите...

Свет13 часа

(Фото+видео) Терористички напад во Лвов: загина полицајка, десетици ранети

Најмалку едно лице загина, а десетици други се ранети во експлозии што рано утрово го потресоа западниот украински град Лвов....

Свет14 часа

(Видео) Експлозии во Киев: Русија нападна со балистички ракети, повредени жена и дете

Русија лансираше балистички проектили врз главниот град на Украина, Киев, а во нападите во приградските делови повредени се жена и...

Свет14 часа

„Ова е целосна збрка за целиот свет“, велат експерти за новите царини на Трамп

Одлуката на Доналд Трамп да ја зголеми царината на американскиот увоз на 15 отсто дополнително ја зголемува глобалната нестабилност на...

Економија1 ден

(Видео) Мицкоски: 17 нови проекти вредни 650 милиони евра ќе донесат до 5.000 работни места

Премиерот Мицкоски денеска изјави дека во моментов се во почетна фаза на реализација или во фаза на потпишување договори за...

Економија1 ден

(Фото+видео) Николоски: Со одлична динамика се гради автопатот Гостивар – Букојчани

Задоволство е да се гледа прогрес и да се гледааат добри резултати во изградбата на автопатот Гостивар – Букојчани. Имаме...

Македонија1 ден

Филипче: Единствениот булинг на македонскиот народ му го прават ВМРО-ОКГ и Мицкоски

Претседателот на СДСМ, Венко Филипче, реагираше на изјавите на премиерот Христијан Мицкоски. „Наместо да ги спроведе реформите што Европа ги...

Македонија1 ден

(Видео) Не гледам потреба за одржување на предвремени парламентарни избори, вели премиерот Мицкоски

Премиерот Христијан Мицкоски не гледа потреба за одржување на предвремени парламентарни избори. Тој нагласи дека во разговорите со меѓународната заедница...

Македонија1 ден

(Видео) Манасиевски: Партиските притисоци предводени од СДС и ДУИ разрешувале судии за еден ден, морало се да оди по насока на Заев

Партиските притисоци предводени од СДС и ДУИ разрешувале судии за еден ден, кажа денеска на прес-конференција, Валентин Манасиевски, член на...

Македонија1 ден

(Видео) Мицкоски: Македонија е жртва на класичен булинг на земји членки кои од внатре го уценуваат интегрирањето во ЕУ

Европската интеграција на нашата земја, можеби е единствен случај во Европа чијашто интеграција во рамките на самата Европска Унија не...

Свет2 дена

(Фото+видео) Украински напад врз руска фабрика за ракети – 11 лица повредени

Единаесет лица се повредени во напад со беспилотно летало врз фабрика за производство на ракети во Удмуртија, Русија. Три од...

Свет2 дена

Макрон ја поздрави пресудата на Врховниот суд против царините на Трамп

Францускиот претседател, Емануел Макрон, ја поздрави одлуката на американскиот Врховен суд да ги поништи царините што претседателот на САД, Доналд...

Регион2 дена

(Видео) Насилни протести во Албанија: Фрлени молотови коктели врз зградата на владата

Во Албанија се одржа нов антивладин протест, кој беше обележан со тензии и судири со полицијата, пренесува Анадолија. Опозицискиот протест...

Македонија2 дена

Сиљановска-Давкова: Европа не може да биде целосно безбедна се додека Западен Балкан е надвор од Европската Унија

Без поцврста и поодлучна ЕУ, Балканот останува простор каде што надворешните сили ќе продолжат да ја тестираат својата моќ, порача...