Свет
Египет повторно си ја бара назад бистата на кралицата Нефертити, Берлин не ја дава
Египет бара враќање на светски познатата биста на кралицата Нефертити, која се наоѓа во Новиот музеј во Берлин повеќе од сто години. Германските власти го одбиваат ова и велат дека скулптурата ќе остане таму каде што е. Вредноста на скулптурата се проценува на 400 милиони евра и е еден од најпознатите артефакти на древниот Египет. Но, од 1922 година, бистата на кралицата Нефертити стара 3.370 години е во Берлин.
Сега, не за прв пат, има барање од Египет, Германија да ја врати.
Захи Хавас, поранешниот египетски министер за антиквитети, активно се залага за враќање на Нефертити од 2011 година. Неодамна, тој го интензивираше својот ангажман. Покрена петиција со која се повикува Германија да ја врати познатата биста, која моментално се наоѓа во берлинскиот музеј Нојес.
„Оваа биста, извонредна и единствена во историјата поради нејзината историска и естетска вредност, сега е во Германија, но време е да се врати дома во Египет“, се вели во петицијата.
Германски археолошки тим ја откри насликаната биста од варовник во 1912 година и ја испрати во Европа една година подоцна. Нефертити стана важна туристичка атракција.
Бистата, за која се верува дека е направена во 1345 година п.н.е., колоквијално се нарекува амбасадор на Египет. Но, египетскиот археолог Моника Хана на тоа гледа поинаку. „Амбасадорот подразбира дипломатска размена“, изјави таа за „Дојче Веле“.
„Ако испратите амбасадор само во една насока, тој е заложник“.
Археологот јавно повика на „деколонизација на египетската археологија“.
Петицијата на Хавас не е само за Нефертити – исто така повикува на враќање на Каменот од Розета и Зодијакот на Дендера, египетските антиквитети лоцирани во Франција и Велика Британија. Каменот од Розета, изложен во Британскиот музеј во Лондон, е древен египетски камен со натписи на неколку јазици и писма – кој служел како клуч за читање на тајните на хиероглифското писмо. Зодијакот на Дендера е огромен камен дијаграм од египетски храм кој датира од средината на 1 век п.н.е., а моментално се наоѓа во музејот Лувр во Париз.
Пруската фондација за културно наследство, која ги надгледува музејските збирки во Берлин, во минатото призна дека во нејзините збирки има украдени уметнички дела, како што се некои бронзени скулптури од Бенин. Некои потоа беа вратени во Нигерија во 2022 година.
Сепак, се вели дека бистата на Нефертити била легално добиена од Египет, откако била откриена во остатоците од градот Амарна, краткотрајната престолнина на фараонот Ахнатон, сопругот на Нефертити. По неговата смрт, градот на источниот брег на Нил бил напуштен.
„Бистата на Нефертити беше пронајдена за време на ископувањата одобрени од египетската управа за антиквитети“, вели Стефан Михлер, портпарол на пруската фондација за културно наследство
„Таа дојде во Берлин врз основа на тогашната вообичаена поделба на наоди кои вклучуваа многу други предмети. Бистата е легално изнесена од земјата и нема барање за нејзино враќање од египетската влада“, рече Михлер во писмената изјава за ДВ.
Михлер зборува за договорот со египетските власти кој предвидува поделба во однос 50:50 од околу 10.000 пронајдени артефакти во замена за финансирање обезбедено од германскиот магнат за памук и текстил Џејмс Сајмон. Германските уметнички експерти велат дека претставник на египетската влада избрал половина од предметите, додека другата половина била однесена во Германија, вклучувајќи ја и бистата која неколку години подоцна била изложена во музејот Нојс.
Некои ја оспоруваат оваа презентација на настаните. Хавас пишува дека бистата на Нефертити „била дрско украдена од Египет од страна на Германците во 1913 година, кога била скриена и прошверцувана надвор од земјата и покрај законите кои забрануваат извоз на исклучителни археолошки наоди од Египет“.
Египетски археолог тврди дека германскиот египтолог Лудвиг Борчард, водачот на ископувањата, под лажни изговори ја однел Нефертити од земјата.
Според веб-страницата Returning Heritage, која известува за дискусиите за културна реституција, „египетската држава во тоа време имаше право на вето врз сите предмети што ги сметаа за премногу важни за да ја напуштат земјата“. Но, можно е Борчард „погрешно ја претставил важноста“ на бистата, забележа авторот на извештајот Луис Мекнаут.
Отстранувањето на скулптурата на Нефертити се случи пред откривањето на гробницата на Тутанкамон во 1922 година. Историското откритие го натера Египет да ги отповика сите права „дадени на странските истражувачи да ги донесат главните наоди дома“, рече Мекнаут во својот извештај.
Експертот верува дека е „многу малку веројатно“ Хавас да успее во својата кампања за враќање на Нефертити, освен ако тој или египетските власти „не презентираат нови докази за намерна измама“.
„Како во тоа време се делел пленот од таквите ископувања е често (ако не и секогаш) обвиткан со мистерија“, изјави Луис Мек Нут за „Дојче Веле“.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Порошенко: Трамп ги мрази НАТО и мировните мисии на ОН
Поранешниот украински претседател Петро Порошенко, лидер на партијата Европска солидарност, остро го критикуваше сегашниот шеф на државата, Володимир Зеленски, оценувајќи дека направил сериозни грешки во водењето преговори со Москва. Во интервју за американскиот портал „Политико“, Порошенко изјави дека Зеленски направил грешка дозволувајќи си да биде „вовлечен во преговори без учество на Европејците“, наместо да инсистира на итно прекин на огнот.
„И покрај катастрофата во Овалната соба минатиот февруари, тој требаше да застане на својот став и едноставно да побара прекин на огнот. Тој не го разбира Путин, а не го разбира ниту Трамп“, рече Порошенко, алудирајќи на односот на сегашниот украински претседател со рускиот лидер Владимир Путин и американскиот претседател Доналд Трамп.
Порошенко смета дека Европската Унија мора да добие право директно да учествува во мировниот процес. Тој потсетува дека францускиот претседател Емануел Макрон веќе изнесе предлог за вклучување на Европа на преговарачката маса, но дека за тоа е потребна согласност од германскиот канцелар Фридрих Мерц.
„Европа има целосно право да биде на преговарачката маса; тие се единствените што во моментов обезбедуваат финансирање за Украина. Секако, без Трамп и без Америка, мировен договор е невозможен. Улогата на САД е важна, но ништо нема да се случи ниту без Европа. Тие би можеле да играат добар полицаец, лош полицаец“, рече Порошенко.
Тој особено истакна дека ако Трамп сака да постигне мировен договор, ќе мора да „премине една од своите црвени линии“ и да испрати воен контингент во Украина. Тој потсети дека во 2017 година разговарал со Трамп за можноста САД да учествуваат во мировна мисија под покровителство на НАТО или Обединетите нации, но дека оваа идеја потоа била отфрлена. „Тој го мрази НАТО. Ги мрази мировните мисии на ОН“, рече Порошенко, додавајќи дека Трамп сепак покажал интерес за време на разговорот затоа што сака да влезе во историјата како миротворец.
Европа
Анкета: Четвртина од Унгарците веруваат дека поразот на Орбан би ја турнал земјата во војна
Речиси една четвртина од Унгарците, поточно 23 проценти, веруваат дека победата на главната опозициска партија Тиса над владејачката партија Фидес на Виктор Орбан на изборите би ја фрлила земјата во војна, според анкета на институтот 21 Kutatóközpont.
Резултатите, собрани кон крајот на јануари откриваат длабока поларизација во унгарското општество. Само 54 проценти од испитаниците веруваат дека такво сценарио не може да се случи, додека преостанатите 23 проценти немаат јасен став за ова прашање.
Анализата на одговорите според партиските преференции покажува дека дури 58 проценти од поддржувачите на владејачките партии веруваат во главната порака на кампањата, според која влада предводена од Тиса би ја вовлекла Унгарија во војна. Само 15 проценти од гласачите за владејачката партија не го делат ова мислење, а 28 проценти се неодлучни. Меѓу непартиските испитаници, 17 проценти веруваат дека победата на Тиса би донела војна.
Институтот 21 Kutatóközpont прашува дали 23 проценти од целото население и 58 проценти меѓу гласачите за владејачката партија се многу или малку. „Ако го гледаме како процент на луѓе кои се согласуваат со главната порака на кампањата на Фидес, уделот може да изгледа релативно мал. Меѓутоа, ако ја земеме предвид тежината и вистинското значење на тврдењето, тогаш овој број е исклучително висок“, се наведува во анализата.
„Ако речиси два милиони луѓе можат да замислат дека Тиса би предизвикала таква штета, се поставува прашањето каде е границата и во што повеќе не може да биде убедена оваа група гласачи? Исто така, што сметаат дека е прифатлива цена за Фидес за да се спречи сценарио кое, според нив, би довело до масовно крвопролевање? Ретко некое прашање ја одразува толку добро поларизацијата на општеството.“
Анализата додава дека силата на владината комуникација е очигледна во фактот дека, покрај 23 проценти од испитаниците кои се согласуваат со тврдењето, речиси една четвртина од општеството не е имуно на него.
„Значителен дел од нив нема да излезат на гласање, но сепак дури 46 проценти од вкупното население не го смета обвинувањето за војна против Тиса за целосна бесмислица“, се истакнува во него.
Свет
Поранешниот претседател на Јужна Кореја осуден на доживотен затвор
Поранешниот претседател на Јужна Кореја, Џун Сук Џеол, беше осуден на доживотен затвор во случајот на бунт, објави Би-Би-Си.
Џун Сук Џеол беше прогласен за виновен за бунт поради обид за воведување воена состојба во 2024 година, како и за злоупотреба на службената должност, рече судијата.
Јужнокорејската полиција ги засили безбедносните мерки во близина на судот пред првата пресуда на Џеол.
Конвојот со Џун пристигна во судот околу 00:50 часот, објави Џонхап.
Специјалните обвинители побараа смртна казна, обвинувајќи го за водење бунт со прогласување воена состојба.
Повеќе од 100 негови поддржувачи се собраа пред судот, извикувајќи слогани за поддршка и мавтајќи со јужнокорејски и американски знамиња, додека околу 80 од нив одржаа целовечерен митинг барајќи негово ослободување.

