Свет
Египет повторно си ја бара назад бистата на кралицата Нефертити, Берлин не ја дава
Египет бара враќање на светски познатата биста на кралицата Нефертити, која се наоѓа во Новиот музеј во Берлин повеќе од сто години. Германските власти го одбиваат ова и велат дека скулптурата ќе остане таму каде што е. Вредноста на скулптурата се проценува на 400 милиони евра и е еден од најпознатите артефакти на древниот Египет. Но, од 1922 година, бистата на кралицата Нефертити стара 3.370 години е во Берлин.
Сега, не за прв пат, има барање од Египет, Германија да ја врати.
Захи Хавас, поранешниот египетски министер за антиквитети, активно се залага за враќање на Нефертити од 2011 година. Неодамна, тој го интензивираше својот ангажман. Покрена петиција со која се повикува Германија да ја врати познатата биста, која моментално се наоѓа во берлинскиот музеј Нојес.
„Оваа биста, извонредна и единствена во историјата поради нејзината историска и естетска вредност, сега е во Германија, но време е да се врати дома во Египет“, се вели во петицијата.
Германски археолошки тим ја откри насликаната биста од варовник во 1912 година и ја испрати во Европа една година подоцна. Нефертити стана важна туристичка атракција.
Бистата, за која се верува дека е направена во 1345 година п.н.е., колоквијално се нарекува амбасадор на Египет. Но, египетскиот археолог Моника Хана на тоа гледа поинаку. „Амбасадорот подразбира дипломатска размена“, изјави таа за „Дојче Веле“.
„Ако испратите амбасадор само во една насока, тој е заложник“.
Археологот јавно повика на „деколонизација на египетската археологија“.
Петицијата на Хавас не е само за Нефертити – исто така повикува на враќање на Каменот од Розета и Зодијакот на Дендера, египетските антиквитети лоцирани во Франција и Велика Британија. Каменот од Розета, изложен во Британскиот музеј во Лондон, е древен египетски камен со натписи на неколку јазици и писма – кој служел како клуч за читање на тајните на хиероглифското писмо. Зодијакот на Дендера е огромен камен дијаграм од египетски храм кој датира од средината на 1 век п.н.е., а моментално се наоѓа во музејот Лувр во Париз.
Пруската фондација за културно наследство, која ги надгледува музејските збирки во Берлин, во минатото призна дека во нејзините збирки има украдени уметнички дела, како што се некои бронзени скулптури од Бенин. Некои потоа беа вратени во Нигерија во 2022 година.
Сепак, се вели дека бистата на Нефертити била легално добиена од Египет, откако била откриена во остатоците од градот Амарна, краткотрајната престолнина на фараонот Ахнатон, сопругот на Нефертити. По неговата смрт, градот на источниот брег на Нил бил напуштен.
„Бистата на Нефертити беше пронајдена за време на ископувањата одобрени од египетската управа за антиквитети“, вели Стефан Михлер, портпарол на пруската фондација за културно наследство
„Таа дојде во Берлин врз основа на тогашната вообичаена поделба на наоди кои вклучуваа многу други предмети. Бистата е легално изнесена од земјата и нема барање за нејзино враќање од египетската влада“, рече Михлер во писмената изјава за ДВ.
Михлер зборува за договорот со египетските власти кој предвидува поделба во однос 50:50 од околу 10.000 пронајдени артефакти во замена за финансирање обезбедено од германскиот магнат за памук и текстил Џејмс Сајмон. Германските уметнички експерти велат дека претставник на египетската влада избрал половина од предметите, додека другата половина била однесена во Германија, вклучувајќи ја и бистата која неколку години подоцна била изложена во музејот Нојс.
Некои ја оспоруваат оваа презентација на настаните. Хавас пишува дека бистата на Нефертити „била дрско украдена од Египет од страна на Германците во 1913 година, кога била скриена и прошверцувана надвор од земјата и покрај законите кои забрануваат извоз на исклучителни археолошки наоди од Египет“.
Египетски археолог тврди дека германскиот египтолог Лудвиг Борчард, водачот на ископувањата, под лажни изговори ја однел Нефертити од земјата.
Според веб-страницата Returning Heritage, која известува за дискусиите за културна реституција, „египетската држава во тоа време имаше право на вето врз сите предмети што ги сметаа за премногу важни за да ја напуштат земјата“. Но, можно е Борчард „погрешно ја претставил важноста“ на бистата, забележа авторот на извештајот Луис Мекнаут.
Отстранувањето на скулптурата на Нефертити се случи пред откривањето на гробницата на Тутанкамон во 1922 година. Историското откритие го натера Египет да ги отповика сите права „дадени на странските истражувачи да ги донесат главните наоди дома“, рече Мекнаут во својот извештај.
Експертот верува дека е „многу малку веројатно“ Хавас да успее во својата кампања за враќање на Нефертити, освен ако тој или египетските власти „не презентираат нови докази за намерна измама“.
„Како во тоа време се делел пленот од таквите ископувања е често (ако не и секогаш) обвиткан со мистерија“, изјави Луис Мек Нут за „Дојче Веле“.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Европа
Русите: Испукавме „Орешник“, тоа е одмазда за нападот врз резиденцијата на Путин
Руското Министерство за одбрана го издаде своето прво официјално соопштение по големиот напад со беспилотни летала и ракети врз Украина во текот на ноќта. Во соопштението се вели дека Русија извршила, како што наведува, „високопрецизен удар со долг дострел“ користејќи ја ракетата со среден дострел „Орешник“.
Во соопштението се тврди дека нападот бил одговор на она што Русија го опиша како „терористички напад од страна на режимот во Киев“ врз резиденцијата на рускиот претседател Владимир Путин во регионот Новгород, за кој Русија тврди дека се случил ноќта на 29 декември 2025 година.

Руското Министерство за одбрана соопшти дека руските сили испукале оружје со долг дострел и висока прецизност од копно и море во текот на ноќта, вклучувајќи го и мобилниот копнено-базиран ракетен систем Орешник, како и дека извеле напади со беспилотни летала врз, како што наведуваат, клучни објекти во Украина.
Украина сè уште не потврдила дека нападот врз западниот град Лавов бил извршен со „Орешник“, но украинската војска потврдила дека ракетата летала со брзина од 13.000 км/ч.
Свет
(Видео) Федералните агенти застрелаа две лица во Портланд
Федерални агенти застрелаа две лица за време на сообраќајна контрола во Портланд, Орегон, вчера. Инцидентот се случи само еден ден откако фаталното пукање во Минеаполис, во кое беше вклучен и федерален агент, предизвика јавен бес поради строгите имиграциски политики на администрацијата на Трамп.
Портпаролката на Министерството за внатрешна безбедност изјави дека агентите на американската гранична патрола вршеле „целна контрола на возилата“ и дека еден од нив отворил оган откако возачот се обидел да ги прегази.
Портпаролката, Триша Меклафлин, ја опиша целта како нелегален имигрант и член на бандата Трен де Арагва, криминална организација со корени во венецуелските затвори, која често ја споменува американскиот претседател Трамп. Сепак, таа не даде никакви директни докази за да ги поткрепи тврдењата.
Локалната полиција не знае речиси ништо
Шефот на полицијата на Портланд, Боб Деј, изјави на прес-конференција дека нема информации за идентитетот на двете застрелани лица, маж и жена. Тој нагласи дека федералните службеници вклучени во пукањето повеќе не биле на местото на настанот кога пристигнала локалната полиција.
Полицијата била известена за инцидентот дури кога повредениот маж се јавил на 911. Коментарите на шефот укажале на ограничена соработка меѓу федералните и локалните власти. „Не знаеме дали станува збор за инцидент поврзан со имиграцијата“, рече тој. „Не знаеме кои федерални агенции биле вклучени“. Тој додаде дека ФБИ ќе ја води истрагата.
Жртвите пронајдени на километри оддалеченост
Пукањето се случило околу 14:15 часот по локално време во населбата Хејзелвуд. Возачот избегал од местото на настанот по пукањето, а полицијата ги пронашла жртвите со прострелни рани на повеќе од три километри оддалеченост. Според снимките од итната помош, болничарите ги опишале двете жртви како луѓе што зборуваат шпански.
Жената имала прострелна рана во градите, додека мажот наводно имал две прострелни рани. Нивната состојба сè уште не е позната. Теди Џеј, 20, жител на блискиот станбен комплекс, рекол дека верувал дека застреланите луѓе живееле во неговата зграда. „Седев во мојата куќа и одеднаш слушнав целосен хаос. Многу полициски сирени“, рекол тој, додавајќи дека подоцна видел крвав отпечаток на тротоарот и болничари кои укажуваат помош на две лица.
Свет
Екипажот на Меѓународната вселенска станица се враќа поради болест на астронаут, НАСА: Ова е прва ваква евакуација
НАСА вчера објави дека четири члена на екипажот на Меѓународната вселенска станица (МВС) ќе се вратат на Земјата порано од планираното поради медицинска состојба, што е прва таква евакуација во историјата на орбиталната лабораторија.
Службениците на американската вселенска агенција не дадоа детали за природата на проблемот, но рекоа дека астронаутот, чие име не беше објавено, се чувствува добро. „Континуираниот ризик“ и „неизвесноста околу дијагнозата“ ја поттикнаа одлуката за порано враќање на екипажот, објасни главниот медицински и здравствен службеник на НАСА, Џејмс Полк, нагласувајќи дека ова не е итна евакуација.
Мисијата од четири члена на екипажот-11, вклучувајќи еден Русин, ќе се врати во наредните денови, соопштија официјални лица.
Ова е „прв пат да спроведеме контролирана медицинска евакуација од станицата“, изјави високиот службеник на НАСА, Амит Кшатрија.
Американските астронаути Зена Кардман и Мајк Финке, јапонскиот астронаут Кимија Јуи и рускиот космонаут на Роскосмос Олег Платонов пристигнаа на МВС во август и требаше да останат таму приближно шест месеци.
За време на нивната мисија, тие имаа задача да симулираат сценарија за слетување на Месечината како дел од програмата „Артемис“, иницијатива предводена од САД за враќање на Месечината.
Меѓународната вселенска станица, летачка лабораторија за истражување на микрогравитацијата, е изградена во 1998 година и континуирано е населена од 2000 година, и служи како клучен полигон за тестирање за вселенско истражување, особено со оглед на потенцијалните мисии на Марс.

