Свет
Зеленски: Мене сакаат да ме убијат само во Русија, додека целиот свет сака да го убие Путин
Најмалку 21.000 платеници на Вагнер загинале во борбите во Украина, според украинскиот претседател Володимир Зеленски.
Украинскиот лидер изјави дека руската приватна воена група претрпела „огромни загуби“, особено на истокот на Украина, објави Си-Ен-Ен.
„Нашите војници убиле 21.000 вагнерци само во источна Украина“ изјави Зеленски пред новинарите во саботата, додавајќи дека се ранети уште 80.000 платеници.
„Ова беа огромни загуби за Вагнер“, рече тој.
Си-Ен-Ен не може самостојно да ги потврди овие тврдења на Зеленски, изнесени за време на конференцијата со шпанските медиуми по повод посетата на шпанскиот премиер Педро Санчез на Киев. Ова беше трета посета на Санчез на Украина, која се случи во време кога Шпанија го презема ротирачкото претседателство со Советот на Европската унија и по наводното доаѓање на директорот на ЦИА, Вилијам Барнс во Киев.
„Вашингтон пост“ објави, повикувајќи се на свои извори, дека Барнс неодамна отпатувал во Украина и се сретнал со Зеленски и со украинските разузнавачи. Неименуван американски функционер изјави за весникот дека Барнс отпатувал во Киев пред бунтот на Вагнер, што „не било тема на разговор“.
„Њујорк тајмс“ пишува дека по неуспешниот бунт, директорот на ЦИА разговарал со шефот на руската служба за надворешно разузнавање, Сергеј Наришкин, за да го увери дека САД немаат никаква улога во организирањето на бунтот.
Барнс во саботата рече дека вооружениот бунт на Вагнер, кој тој го опиша како „вооружен предизвик за руската држава“ го покажал „корозивниот ефект“ на украинската војна врз самата Русија.
Тврдењата на Зеленски за загубите на Вагнер беа изнесени само една недела по неуспешниот бунт на шефот на платеничката група Евгениј Пригожин. Војниците на Вагнер тргнаа кон Москва, преземајќи ја контролата врз воените објекти во Ростов-на-Дон и Воронеж, за што Пригожин рече дека е одговор на рускиот воен напад врз Вагнер. Бунтот ненадејно беше прекинат откако Пригожин се согласи на договор постигнат со посредство на белорускиот претседател Александар Лукашенко.
Иднината на Вагнер сега е нејасна. Според договорот, Пригожин мора да замине во Белорусија, а неговите борци добија опција или да се приклучат на руската армија, безбедносните служби, да се вратат кај своите семејства или исто така да одат во Белорусија.
Во говорот во саботата, Зеленски рече дека бунтот на Пригожин „влијаел на моќта на Русија на бојното поле“ и може да биде корисен за украинската контраофанзива.
„Оваа ситуација мора да ја искористиме за да го истиснеме непријателот од нашата земја. Ја губат војната. Немаат повеќе победи на бојното поле во Украина, па почнуваат да го бараат виновникот“, рече тој.
Сепак, тој додаде дека нема да избрзува со контраофанзивата бидејќи ги цени човечките животи и мора стратешки да ги испрати своите војници.
„Секој метар, секој километар чини животи. Можете да направите нешто многу брзо, но полето е минирано до земја. Луѓето се нашето богатство. Затоа сме многу внимателни“, рече Зеленски.
За време на конференцијата во саботата, тој, исто така, го изрази својот страв од губење на двопартиската поддршка од САД, по „опасните пораки што доаѓаат од некои републиканци“.
„Мајк Пенс ја посети и ја поддржува Украина – прво како Американец, а потоа како републиканец. Имаме двопартиска поддршка, но во нивните кругови има различни пораки во врска со поддршката за Украина. Има пораки кои доаѓаат од некои републиканци, понекогаш опасни пораки, дека можеби ќе има помала поддршка. Најважно за Украина е да не ја изгуби двопартиската поддршка“, рече Зеленски.
На новинарско прашање дали е во опасност и дали се плаши за својот живот, Зеленски одговори:
„Поопасно е за Путин отколку за мене, да бидам искрен. Затоа што тие сакаат да ме убијат само во Русија, додека цел свет сака да го убие“.
Шпанскиот премиер му вети помош на Зеленски.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Европската комисија бара промени на „Тик-ток“: „Предизвикува зависност, особено кај децата“
Европската унија би можела да го принуди „Тик-ток“ да направи измени во апликацијата, откако во прелиминарна одлука наведе дека платформата ги прекршила правилата за дигитална безбедност.
Европската комисија смета дека дизајнот што предизвикува зависност му штети на физичкото и менталното здравје на корисниците, особено на децата и ранливите лица, пишува „Гардијан“.
Според одлуката, „Тик-ток“ не ги проценил соодветно ризиците од својот дизајн, кој преку постојано надградување со нова содржина поттикнува непрекинато скролање и го става мозокот во режим на автопилот. Комисијата наведува дека тоа може да доведе до компулсивно однесување и намалена самоконтрола, како и дека платформата игнорирала показатели за прекумерна употреба, вклучително и времето што децата го минуваат на апликацијата ноќе.
Комисијата размислува за наметнување промени во дизајнот, вклучувајќи измени на алгоритмот за препораки, ограничување на бесконечното скролање, воведување ефективни паузи од екран, вклучително и во текот на ноќта, како и прилагодување на системот за препораки.
Безбедносните механизми, како алатките за контрола на времето и родителските контроли, се оценети како недоволни.
Кршењето на Актот за дигитални услуги (ДСА) може да резултира со казна до 6 проценти од годишниот промет на компанијата. Се проценува дека „Тик-ток“ годинава ќе оствари приход од околу 35 милијарди долари.
Свет
САД ги повикаа своите граѓани да го напуштат Иран
Соединетите Американски Држави ги повикаа своите граѓани веднаш да го напуштат Иран, предупредувајќи на сериозни безбедносни ризици, вклучувајќи тероризам, немири, киднапирања и произволни апсења и притворања на американски граѓани.
Американските власти им советуваат на граѓаните сами да направат план за излез и да не се потпираат на помош од американската влада, бидејќи САД немаат амбасада во Иран.
Според предупредувањето од Стејт департментот на САД, американските граѓани во Иран се соочуваат со висок ризик од нелегално притворање, вклучувајќи долготраен притвор, тортура и, во некои случаи, смртна казна. Швајцарија дејствува како заштитна сила за американските интереси во Иран, чија амбасада во Техеран обезбедува само итни конзуларни услуги.
Регион
Масовно труење со олово на жителите на град во БиХ
Во општината Вареш во Босна и Херцеговина продолжува сериозната здравствена криза предизвикана од масовно труење со олово. Најновите резултати од тестирањето на повеќе од 100 жители потврдија дека труењето со тешки метали е многу пораспространето отколку што првично се претпоставуваше, пишува N1.
Присуството на олово во крвта овој пат е утврдено не само кај жителите што живеат во близина на депонијата на рудникот ДПМ Метали, во населбите Пржиќи и Даштанско, туку и кај граѓаните од самиот центар на Вареш. Претходните тестови од декември минатата година покажаа присуство на олово во крвта на сите 44 тестирани лица од различни возрасти.
Во меѓувреме, уште девет лица се тестирани приватно, а резултатите само ги потврдија алармантните индикатори. Особено е загрижувачки што олово е пронајдено и во наодите на пет деца под шест години.
Најновите тестови покажуваат дека некои луѓе имаат екстремно високи концентрации на олово во крвта, во некои случаи десетици, па дури и сто пати повисоки од референтните вредности.
„Присуството на олово во крвта е исклучително сложен здравствен проблем бидејќи нема физиолошка потреба од олово во човечкото тело. Современата медицина се залага за ставот дека нема „безбедна“ доза на олово во телото“, велат експертите од Институтот за здравје и безбедност на храната.
Во интервју за локална радио станица, вршителот на должноста градоначалник на општина Вареш, Малик Ризвановиќ, изјави дека, доколку го добие мандатот, здравјето на граѓаните ќе биде негов приоритет. Сепак, информацијата дека непосредно пред објавувањето на новите резултати за труењето, компанијата ДПМ Метали испратила до Владата на Зеничко-добојскиот кантон барање за зголемување на надоместокот за концесија предизвикува загриженост.
„Официјално е дека во петокот ДПМ Метали поднесе иницијатива за зголемување на концесискиот надомест до Министерството за економија на Зеничко-добојскиот кантон. Во наредните месеци ќе има зголемување на концесијата. Она што успеав да го договорам со компанијата е дека, кога ќе се потпише концесијата, таа ќе се плаќа ретроактивно од 1 јануари 2026 година“, рече Ризвановиќ.
Фактот дека самата рударска компанија бара од властите да ја зголемат концесијата што треба да ја плати изгледа неверојатно и покренува сериозни прашања за тоа кој управува со природните ресурси во Зеничко-добојскиот кантон.
„Ако компанијата се обидува да купи социјален мир со овој потег, јасно велиме дека здравјето на граѓаните нема цена и дека е крајно несоодветно да се зборува за концесиски надоместоци во време кога животите на луѓето во Вареш се сериозно загрозени“, истакнуваат жителите на Пржиќ и Даштански.
Властите на Зеничко-добојскиот кантон и Федерацијата БиХ сè уште немаат јасен одговор за ситуацијата во Вареш. Иако условите се исполнети, сè уште не е прогласена вонредна состојба. Исто така, не е познато дали Обвинителството на Зеничко-добојскиот кантон започнало истрага за труењето.
И покрај противењето на локалните заедници и граѓанското општество, надлежните кантонални власти продолжуваат да поддржуваат нови, потенцијално опасни рударски проекти во Вареш, вклучувајќи го и планираното рударство на хром во сливот на реката Криваја.
фото/илустрација/Depositphotos

