Свет
Вирусот добива ново име – „Да бев мајмун, би протестирал, тоа навистина не е мајмунска болест“
Мајмунските сипаници наскоро би можеле да добијат ново име бидејќи постоечкото поттикнува дискриминација и стигматизира.
Светската здравствена организација минатата недела објави дека работи со „партнери и експерти од целиот свет за да го преименува името на вирусот на мајмунските сипаници и неговите соеви“.
Овие соеви се особено контроверзни бидејќи се именувани по африканските региони.
Минатата година СЗО одлучи да ги именува сите варијанти на Ковид по буквите од грчката азбука за да не ги стигматизира местата каде што првпат се појавија.
Само неколку дена пред СЗО да објави дека ќе го промени името на мајмуните сипаници, група научници во јавно писмо повикаа на „итна потреба да се воведе недискриминаторска и нестигматизирачка номенклатура“ на вирусот.
Во писмото, потпишано и од неколку африкански научници, конкретно се предупредува на „западноафриканските“ и „централноафриканските“ соеви на вирусот мајмунски сипаници. Оваа година се пријавени повеќе од 2.100 заразени со мајмунски сипаници, од кои 84 отсто се во Европа, 12 отсто во Северна и Јужна Америка и само три отсто во Африка.
Тоа не е мајмунска болест
Ојевеле Томори, виролог на Универзитетот Redeemer во Нигерија, поддржува промена на името на видовите на мајмунски сипаници.
„Дури и називот мајмунски сипаници е погрешен“, изјави тој за АФП. „Да бев мајмун, би протестирал. Тоа навистина не е мајмунска болест“.
Вирусот е наречен така затоа што бил откриен меѓу мајмуните во данска лабораторија во 1958 година, но луѓето главно биле заразени со него од глодари. Постоечката епидемија е невообичаена во смисла дека се шири исклучиво преку контакт човек на човек“, вели Оливие Рестиф, епидемиолог од Кембриџ.
„И затоа е фер да се каже дека постоечката епидемија има малку врска со Африка, исто како што брановите Ковид и неговите варијанти имаат малку врска со азиските лилјаци, од каде што првично потекнуваше“, додаде тој.
Стигматизација на Африка
За промената на името се согласува и Мозес Џон Бокари од Универзитетот Нјала во Сиера Леоне. „Мајмуните најчесто се поврзуваат со Африка“, рече тој.
„Дополнително, постои долга и темна историја на споредување на црнците со мајмуните. Ниту едно име на болеста не треба да биде поттик за тоа“. Рестиф нагласува дека оваа дебата е „дел од поширокото прашање за стигматизирање на Африка како извор на болести“.
„Го видовме ова со ХИВ во 1980-тите и за време на епидемијата на ебола во 2013 година“, изјави тој за АФП.
СЗО ќе објави нови имиња за мајмунските сипаници што е можно поскоро, рече првиот човек на организацијата, Тедрос Аданом Гебрејесус.
Светската здравствена организација во саботата одлучи дека болеста, иако причина за загриженост, сепак не претставува глобална здравствена криза.
„Длабоко сум загрижен за епидемијата на мајмунски сипаници, тоа е очигледно закана што се развива и моите колеги и јас внимателно ја следиме“, рече Тедрос
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Трамп одобри нова казна за Путин? „Даде зелено светло“
Американскиот претседател Доналд Трамп даде зелено светло за законски предлог за нови санкции против Русија, изјави синоќа републиканскиот сенатор Линдзи Греам, по состанокот во Белата куќа. Како што пишува Политико, Сенатот би можел да гласа за тој предлог уште следната недела.
Сенаторот од Јужна Каролина рече дека целта на санкциите ќе биде дополнително да се изврши притисок врз Москва да ја прекине војната против Украина.
Зелено светло од Белата куќа
„По многу продуктивниот состанок денес со претседателот Трамп за низа прашања, тој даде зелено светло за двопартискиот законски предлог за санкции против Русија на кој работев со месеци со сенаторот Ричард Блументал и многу други“, рече Греам во соопштението, осврнувајќи се на демократскиот сенатор од Конектикат, кој е коавтор на долго блокираниот закон, објави Политико.
Кога беше прашан за тврдењата на Греам, функционер од Белата куќа потврди дека Трамп го поддржува законодавството. Греам додаде дека гласањето во Сенатот би можело да се одржи „се надеваме уште следната недела“.
After a very productive meeting today with President Trump on a variety of issues, he greenlit the bipartisan Russia sanctions bill that I have been working on for months with Senator Blumenthal and many others.
This will be well-timed, as Ukraine is making concessions for peace…
— Lindsey Graham (@LindseyGrahamSC) January 7, 2026
Секундарни санкции и притисок врз сојузниците на Москва
Според „Политико“, Греам и републиканското раководство во Сенатот со месеци соработуваат со Белата куќа за да постигнат договор за конечната верзија на законот. Сепак, ова не е прв пат Греам да најави непосредно гласање, по што иницијативата повторно би била заглавена во постапката.
Според предлогот, законот би вовел таканаречени секундарни санкции врз земји како Кина и Индија кои купуваат руска нафта и гас, со цел да се прекине протокот на пари што ја финансираат воената машинерија на претседателот Владимир Путин.
„Украина прави отстапки за мир, а Путин само зборува и продолжува да убива невини“, рече Греам, додавајќи дека усвојувањето на законот во овој момент би било „навремено“.
Трамп бара целосна флексибилност
Портпаролот на Линдзи Греам не одговори веднаш на прашањето дали законот ќе биде изменет на барање на Трамп. Американскиот претседател, како што нè потсетува „Политико“, претходно бараше апсолутна флексибилност кога станува збор за воведување и повлекување на санкциите, односно правото да ги активира или укине по сопствена проценка.
„Политико“ наведува дека останува нејасно дали конечната верзија на законот целосно ќе ги задоволи барањата на Белата куќа, но јасно е дека поддршката на Трамп е клучен чекор кон тоа предлогот конечно да стигне до Сенатот по месеци застој.
Европа
Зеленски предложи САД да го киднапираат Кадиров, стигна одговор од Чеченија
Украинскиот претседател Володимир Зеленски ги повика САД да го зголемат притисокот врз Русија со киднапирање на чеченскиот лидер Рамзан Кадиров, на ист начин како што направија со венецуелскиот претседател Николас Мадуро, верувајќи дека таквата операција би можела да влијае врз руското раководство.
„Еве еден пример со Мадуро. Да, тие спроведоа операција. Сите ги видоа резултатите, целиот свет. Го направија тоа брзо. Па, нека спроведат некаква операција врз овој, како се вика, Кадиров“, рече Зеленски, цитиран од РБК.
На 3 јануари, американската војска ги уапси Мадуро и неговата сопруга, Силија Флорес, во нивниот дом во Каракас и ги транспортираше во Њујорк, каде што соборениот лидер на републиката беше обвинет за „наркотероризам“. Самиот Мадуро изјави на суд дека останува претседател на Венецуела.
Одговор од Чеченија
Рамзан Кадиров одговори на предлогот преку својот Телеграм канал, тврдејќи дека Зеленски сака да ги постигне своите цели преку други. „Забележете дека тој дури и не се закани дека ќе го стори тоа самиот“, напиша чеченскиот лидер, истакнувајќи дека Зеленски претпочиташе да остане настрана „и да гледа од безбедно растојание“.
„Ме става на листата на барани лица и наметнува санкции. Сега бара помош од Американците, велејќи: „Ако не помогнаа со оружје, барем киднапирајте го Рамзан“, рече Кадиров.
„Зачувајте го вашиот образ и не се понижувајте. Да имавте трошка машкост во вас, ќе разберевте колку понижувачки звучат вашите зборови и барања“, додаде тој.
За налогот на Украинската безбедносна служба
Ова не е прв конфликт меѓу Кадиров и украинските власти. Безбедносната служба на Украина (СБУ) претходно го прогласи Кадиров за барано лице, обвинувајќи го за спроведување „агресивни воени дејствија“ и кршење на законите и обичаите на војување.
Од друга страна, Истражниот комитет на Русија го окарактеризира тој потег како „свесно доведување на невино лице пред кривична одговорност“.
Свет
Трамп сака воен буџет од 1,5 билиони долари: „Ќе ја изградиме војската од соништата“
Претседателот Доналд Трамп изјави дека американскиот воен буџет за 2027 година треба да изнесува 1,5 билиони долари, значително повеќе од 901 милијарда долари што Конгресот ги одобри за 2026 година.
Во објава на Truth Social, Трамп рече дека одлуката за воените трошоци за 2027 година ја донел „по долги и тешки преговори со сенатори, членови на Конгресот, секретари и други политички претставници, а особено во овие многу проблематични и опасни времиња“.
Само во изминатите неколку дена, американските сили го киднапираа венецуелскиот претседател Николас Мадуро од неговата земја, соборувајќи го од власт, а Белата куќа соопшти дека Трамп разговара за опции за стекнување на Гренланд, вклучително и потенцијално користење на американската војска.
Сега, Трамп најавува дека ќе изгради „армија од соништата“.

Секое такво зголемување на воениот буџет би барало одобрение од Конгресот, но републиканците на Трамп, кои имаат тесно мнозинство и во Сенатот и во Претставничкиот дом, досега не се спротивставија на плановите за трошење на претседателот.
Веста доаѓа по претходен пост на Трамп на Truth Social во кој ги критикуваше одбранбените компании дека се премногу бавни во производството на оружје.
Тој вети дека ќе ги спречи да исплаќаат дивиденди или да откупуваат акции сè додека не го забрзаат производството.
Трамп нагласи дека дополнителните трошоци ќе бидат покриени од приходите од царините што ги воведе на речиси секоја земја и многу индустриски сектори, а САД сè уште ќе можат да го намалат својот долг и да обезбедат средства за Американците со „средни приходи“.

