Министрите за внатрешни работи на земјите членки денеска ќе се соберат во Луксембург на состанок на кој доминира прашањето за миграцијата, особено за враќањето на илегалните мигранти, баратели на азил, чии барања се одбиени.

За време на работниот ручек министрите ќе разговараат како да се подобри системот за враќање на илегалните мигранти. Во 2019 година земјите членки постигнаа договор за предлогот за директива за враќање на илегалните мигранти, а Европскиот парламент сè уште не го дефинира својот став за тоа.

Сепак, мнозинството земји членки денес сметаат дека договорот направен пред пет години е застарен, дека Комисијата треба да го повлече својот законски предлог и да излезе со нов.
Пред неколку дена Австрија и Холандија подготвија нон-пејпер, кој го поддржаа уште 15 земји членки на шенген-зоната, вклучително и Хрватска, и кој бара од Комисијата нов законски предлог за поефективно враќање на нелегалните мигрантите. Овој документ беше поддржан и од Чешка, Данска, Финска, Франција, Грција, Италија, Лихтенштајн, Луксембург, Малта, Норвешка, Германија, Словачка, Шведска и од Швајцарија.

„Постои консензус меѓу земјите членки на ЕУ и шенген-зоната за потребата да се олесни и забрза враќањето преку нова правна рамка врз основа на новиот предлог на Комисијата“, се вели во нон-пејперот, пренесуваат медиумите во регионот.

Во тој документ се вели дека промена на парадигмата е клучна, односно дека лицата што се предмет на одлука за враќање може да одговараат законски доколку не соработуваат, односно избегнуваат депортација.

ЕУ бара иновативни решенија, меѓу другото, постои идеја барателите на азил, чие барање е одбиено, да се испраќаат во прифатни центри надвор од ЕУ, од каде што би чекале да бидат вратени во земјите на потекло.

Сепак, постои проблем да се најдат трети земји што би биле подготвени да ги примат. Станува збор за решението што Италија го постигна со Албанија. Меѓутоа, прашање во овој случај е што ќе се случи доколку земјата на потекло не сака да го прифати лицето чие барање за азил е одбиено и дали ќе мора да се врати во Италија.

Прашањето за враќање на илегалните мигранти е голем проблем за ЕУ. Според податоците на Евростат, во 2023 година на 484.160 државјани на трети земји им било наредено да ја напуштат ЕУ, од кои само 91.465 (18,9 проценти), всушност, се вратиле.

Министрите ќе разговараат и за состојбата и функционирањето на шенген-зоната. Во просторот во кој треба да се движи без никакви контроли сè повеќе се воведуваат привремени гранични контроли со образложение дека сакаат да спречат влез на илегални мигранти. Германија неодамна воведе гранична контрола со сите свои соседи.

Министрите ќе разговараат за влезот на Бугарија и Романија во шенген-зоната, но нема да се донесе одлука бидејќи Австрија, која го блокира, сè уште нема формирана влада врз основа на резултатите од неодамнешните парламентарни избори и сè уште не е подготвена да го укине ветото. Од март годинава Бугарија и Романија делумно влегоа во шенген-зоната, граничните контроли на воздушните и поморските пристаништа се укинати, но тие сè уште се спроведуваат на копнените граници, стои во написите.

На дневен ред е и системот за влез/излез (ЕЕС), автоматизиран ИТ-систем за регистрација на државјани на трети земји, кои патуваат во ЕУ на краткорочен престој. Иако комесарката за внатрешни работи Илва Јохансон неодамна најави дека системот ќе почне да работи на 10 ноември, тоа, најверојатно, според медиумите, ќе се случи малку подоцна.

Министрите ќе разменат мислења и за последиците од конфликтите надвор од Европската Унија врз нејзината внатрешна безбедност.