Свет
Полска до своите граѓани: Итно напуштете ја Белорусија, користете ги сите средства
Полската амбасада во Минск упати драматичен апел до своите граѓани во Белорусија веднаш да ја напуштат земјата користејќи ги сите расположиви комерцијални и приватни средства.
Дипломатите издадоа предупредување поради можно затворање на границите и други непредвидени околности, пишува полскиот портал warszawawpigulce.pl.
„Препорачуваме граѓаните на Република Полска, кои остануваат на територијата на Република Белорусија, да ја напуштат нејзината територија користејќи ги расположивите комерцијални и приватни средства“, се вели во официјалното соопштение објавено на веб-страницата на владата.
Апелот доаѓа само еден ден откога полско-белоруската граница беше повторно отворена за сообраќај по речиси две недели затворање. Иако границата е отворена од вчера, полските претставници, вклучувајќи го и премиерот Доналд Туск, предупредија дека таа може повторно да се затвори ако ситуацијата ескалира.
Алармантната изјава од Амбасадата е директна последица на напнатите настани од последните недели. Министерството за надворешни работи веќе го издаде своето прво предупредување на 5 септември откога белорускиот КГБ го уапси полскиот монах Гжегож Гавл кого режимот на Александар Лукашенко го обвинува за шпионажа.
27-годишниот кармелит од Краков беше уапсен во градот Лепел под обвинение за собирање информации за руско-белоруските воени вежби „Запад 2025“. Белоруската пропаганда тврди дека кај него е пронајден таен воен документ, тврдење што полската влада категорично го отфрла како провокација.
„Полските специјални служби не користат монаси за собирање информации за воени маневри“, истакна Јацек Добжински, портпарол на координаторот за специјални служби, а премиерот Туск најави одмазднички мерки против Белорусија.
Амбасадата предупредува дека во случај на понатамошно влошување на безбедносната состојба евакуацијата може да биде значително потешка или дури и невозможна.
„Ситуацијата во регионот е напната, војната е во тек, а има и случаи на произволни апсења полски граѓани“, се вели во соопштението. За Полјаците што сакаат да ја напуштат Белорусија во случај границата повторно да се затвори, се препорачуваат алтернативни патишта преку граничните премини со Литванија или Латвија, како и летови од меѓународниот аеродром во Минск.
Апсењето на монахот Гавло е само најновото во низата инциденти насочени против полските граѓани. Белоруските организации за човекови права веќе го прогласија за политички затвореник.
Тој е едно од 15-те лица неодамна додадени на списокот на политички затвореници, чиј вкупен број во Белорусија, според организацијата „Вијасна“, моментно изнесува 1.193. Кармелитскиот ред издаде соопштение во кое бара молитви за притворениот брат: „Со жалење ве известуваме дека нашиот брат Гжегож Гавел О. Карм е уапсен во Белорусија“.
Воени вежби како заднина на тензиите
Тензиите дополнително се засилија со неодамнешните руско-белоруски воени вежби „Запад 2025“, кои се одржаа од 12 до 16 септември и беа првите вакви вежби од почетокот на војната во Украина.
Иако официјално беше најавено учество на речиси 13.000 војници, германските воени извори проценуваат дека вистинскиот број би можел да биде и до 30.000. Токму поради зголемениот број провокации Полска привремено ја затвори границата на 12 септември, која беше повторно отворена дури вчера.
Фото: ЕПА
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Евакуација и црвено предупредување поради поплави во Франција
Три департмани во Франција – Лоара-Атлантик, Мен-ет-Лоар и Шарант-Мортим остануваат под црвено предупредување поради поплавите што го погодија подрачјето.
Уште 14 департмани се под портокалово ниво на предупредување, објави порталот „BFM TV“.
Во Мен и Лоара, целиот град беше евакуиран бидејќи нивото на реката Сарт се зголемува и достигна 6,63 метри утрово.
Во Сент и Анже, градските центри се делумно под вода, а локалните жители и трговците се соочуваат со штети и закана од понатамошни поплави.
Во Сенестис (Лот и Гарон), поплавите предизвикаа штети на полиња и оранжерии.
Иако за денес се предвидува суво време, метеоролозите предупредуваат дека поплавите сè уште се шират низводно, што значи дека опасноста за локалното население продолжува.
Покрај поплавите, четири алпски департмани – Јизера, Горња Савоја, Савоја и Горњи Алпи се уште се под портокалово предупредување поради ризик од лизгање на земјиштето, додека налетите на ветерот во некои области достигнаа и до 147 километри на час.
Свет
Европските дипломати претпазливи во врска со подемот на Венс, оценуваат експертите
Европските сојузници внимателно го следат политичкиот подем на американскиот потпретседател Џеј Ди Венс, кого некои аналитичари го сметаат за поидеолошки профилирана фигура од сегашниот претседател на Соединетите Американски Држави, Доналд Трамп.
Според експертите интервјуирани од „Политико“, доколку Венс стане шеф на државата, тој би можел да тргне по многу поинаков курс во надворешната политика, со понагласени елементи на изолационизам.
Дел од европските дипломати, како што е наведено, не очекуваат Венс да ја продолжи улогата на САД како клучен гарант за безбедноста на сојузниците, што е една од централните детерминанти на американската глобална стратегија со децении. Ваквите проценки поттикнуваат дискусии за можното преобликување на односите меѓу Вашингтон и европските престолнини, особено во контекст на безбедносните предизвици на истокот од континентот.
Политикологот Суматра Маитра, која се смета за еден од блиските соработници на Венс, смета дека критичарите ја толкуваат неговата идеолошка ориентација како подготвеност за одлучувачки пресврт во американската надворешна политика. Како што оценува, Венс не е склон кон концептот на САД како „глобален полицаец“ и е за редефинирање на улогата на Америка во светот.
Во центарот на политичката програма на Венс, како што истакнува Маитра, е економската реконструкција на земјата. Посебен акцент се става на зајакнување на домашната индустрија и поддршка на работничката класа, што се вклопува во поширокиот наратив за враќање на производството во САД и намалување на зависноста од странските пазари.
Венс, кој има 41 година, сè повеќе се споменува како водечки републикански кандидат за претседателските избори во 2028 година. Неговото евентуално влегување во трката за Белата куќа, судејќи според сегашните проценки, би отворило нова фаза на дискусија за насоката во која ќе се движи американската внатрешна и надворешна политика во следната деценија, пренесува медиумот.
Свет
Финскиот претседател: САД не можат да ни забранат да се бориме против Русија
Финскиот претседател, Александар Стаб, изјави дека САД не можат да ѝ наредат на Финска да се откаже од својата одбрана во случај на руска агресија, нагласувајќи дека такво сценарио „нема да се случи“.
Стаб, кој е долгогодишен експерт за Русија и Владимир Путин и еден од европските лидери ценети од американскиот претседател Доналд Трамп, одговараше на прашање за зависноста на европските сојузници од американската воена поддршка. Во едно интервју, новинарот му претстави хипотетичка ситуација во која идниот американски претседател би ѝ рекол на Финска да не војува со Русија, дури и во случај на напад врз балтичките држави, туку да се согласи на преговори.
„Не. И тоа нема да се случи“, одговори Стаб. Тој додаде дека односот меѓу Хелсинки и Вашингтон е двонасочен и дека соработката се заснова на заеднички интереси.
„Тоа е исто така однос на реципроцитет“, рече тој, нагласувајќи дека постои причина зошто билатералната одбранбена соработка меѓу САД и Финска е подлабока од кога било.
Стаб потсети дека следната недела 25.000 војници ќе се обучуваат во северна Норвешка и Финска, вклучувајќи 5.000 Американци. „Постои причина зошто Америка сакаше да купи 11 мразокршачи, кои ќе се користат за нејзините поморски сили. Постои причина зошто имаме договор за одбранбена соработка. А причината е што Финска има една од најмоќните армии на границата со Русија“, рече тој.
Финска дели граница со Русија од околу 1.340 километри, најдолга меѓу членките на Европската унија. Откако Русија започна целосна инвазија на Украина во 2022 година, Хелсинки брзо стави крај на децениите воена неврзаност и стана членка на НАТО во 2023 година.
Пристапувањето на Финска во НАТО значително ја промени безбедносната архитектура во северна Европа. Тоа ѝ даде на алијансата дополнителна копнена граница со Русија, а Финска стана клучна за одбраната на балтичкиот регион и Арктикот. Според НАТО и финското Министерство за одбрана, земјата има силни резервни сили и развиен систем за општа воена регрутација, додека ги модернизираше своите воздухопловни сили преку купување американски борбени авиони Ф-35.
Во декември 2023 година, Финска и Соединетите Американски Држави потпишаа Договор за одбранбена соработка (DCA), кој им овозможува на американските сили пристап и користење на неколку фински воени локации. Договорот е дел од поширокото зајакнување на американското воено присуство во нордискиот регион, во координација со Норвешка, Шведска и Данска.
фото/Depositphotos

