Свет
(Видео) Први реакции на Иран и Хезболах по нападот врз Јемен, Русија бара итна средба

Соединетите Американски Држави и Велика Британија извршија напади врз цели поврзани со Хутите во Јемен.
Ова е првпат да се извршат напади врз групата поддржана од Иран откако таа почна да цели на меѓународни бродови во Црвеното Море на крајот на минатата година. Хутите, кои контролираат голем дел од Јемен, ги таргетираат бродските рути во Црвеното Море за да покажат поддршка за Хамас, палестинската исламистичка група. Во исто време, нападите ја прекинаа меѓународната трговија на клучната рута меѓу Европа и Азија, која сочинува околу 15 отсто од светскиот бродски сообраќај.
Се верува дека ова се првите напади што Соединетите Американски Држави ги извршија врз Хутите во Јемен од 2016 година, забележа „Ројтерс“. Официјалните лица, кои зборуваа под услов да останат анонимни, рекоа дека набргу се очекува официјално соопштение со детали за нападите.
Но тие открија дека нападите биле извршени со авиони, бродови и подморници, дека Австралија, Канада, Бахреин и Холандија дале поддршка за операцијата и дека повеќе од десетина локации биле цел. Главниот град Сана, како и градовите Саада и Замар и провинцијата Ал-Худаида, се само дел од целите на нападите, потврди претставник на Хутите нарекувајќи ги тие напади „американско-ционистичко-британска агресија“.
Jemen. První záběry náletu – místní média
Pentagon mezitím oficiálně potvrdil údery na Jemen. pic.twitter.com/8ySrYqoQzD
— Lazz Lazz (@Lazikkkk) January 12, 2024
Очевидци изјавија за „Ројтерс“ дека нападите биле насочени кон воена база во близина на аеродромот во главниот град, воена локација во близина на градскиот аеродром „Таиз“, поморска база во Ал-Худаида, и воени локации во провинцијата Хаџа. Претходно, во четвртокот, водачот на Хутите рече дека секој американски напад врз групата нема да остане без одговор.
Хутите, кои зазедоа голем дел од Јемен во граѓанска војна, ветија дека ќе ги нападнат бродовите поврзани со Израел или оние што пловат кон израелските пристаништа. Сепак, многу од нападнатите бродови немаа врска со Израел. Американската војска во четвртокот соопшти дека Хутите лансирале противбродска балистичка ракета на меѓународните бродски патеки во Аденскиот Залив, што е 27. напад на групата од 19 ноември.
Пристигнаа реакциите на Русија, Иран, Хезболах…
Русија побара итен состанок на Советот за безбедност на Обединетите нации за да разговара за нападите.
Портпаролот на иранското Министерство за надворешни работи, Насер Канаани, издаде изјава, во која се наведува дека земјата најостро го осудува американско-британскиот напад врз јеменските Хути, пренесува „Ноурњуз“.
„Силно ги осудуваме воените напади извршени утринава од страна на САД и Обединетото Кралство врз неколку градови во Јемен… Сметаме дека ова е јасно кршење на суверенитетот и територијалниот интегритет на Јемен и кршење на меѓународните закони, прописи и правата“.
Акцијата ја осуди и милитантната група Хезболах во Либан. Групата, која е една од неколкуте во регионот што се усогласуваат со Иран, рече: „Агресијата на САД уште еднаш потврдува дека САД се целосен партнер во трагедиите и масакрите извршени од ционистичкиот непријател во Газа и во регионот“.
Саудиска Арабија повика на воздржаност и избегнување на ескалација, а Министерството за надворешни работи соопшти дека внимателно ја следи ситуацијата со голема загриженост. Во последните месеци беше вклучена во мировни преговори со Хутите.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.

Свет
Шпанските винари: Тарифите на Трамп се сериозен удар за винариите, но и за Американците

Шпанската федерација на винарите ја оцени одлуката на американскиот претседател Доналд Трамп за воведување царини од 20 отсто за производите од Европската унија како сериозен удар за шпанските винарии, имајќи предвид дека САД се втор по големина извозен пазар за шпанските вина.
„Овие царини, барем во случајот со виното, се целосно неоправдани бидејќи разликата меѓу постојните царини во ЕУ и САД е минимална“, рече Хозе Луис Бенитез, извршен директор на ФЕВ.
Бенитез предупреди дека оваа мерка ќе им наштети не само на шпанските винари, туку и на американските потрошувачи, „кои консумираат повеќе вино отколку што произведуваат“.
Тој особено посочи дека новите царини најмногу ќе ги погодат малите и средните производители, кои сочинуваат 99 отсто од шпанските винарии, бидејќи имаат помалку можности за диверзификација на извозот и се силно зависни од главните извозни пазари.
Американскиот пазар учествува со околу 13 отсто од вкупниот извоз на шпанско вино. Во 2024 година Шпанија извезла 97 милиони литри вино во САД во вредност од околу 390 милиони евра.
Свет
Трамп не воведе царини за Русија и за Северна Кореја

Во пакетoт нови царински мерки што ги воведе американскиот претседател Доналд Трамп неколку земји не се на списокот, а меѓу нив Русија и Северна Кореја.
За разлика од Кина, Европската Унија или Индија, кои се соочени со драстично зголемување на царините, Москва и Пјонгјанг останаа надвор од опсегот на овој тарифен бран. Причината не е политичка попустливост, туку комбинација од постојни санкции, минимална трговија и геополитички калкулации. Така барем тврди Белата куќа.
Портпаролката на Белата куќа, Каролин Левит, изјави за „Аксиос“ дека Русија не е покриена со царините бидејќи американските санкции веќе спречуваат каква било значајна трговија.
„Сепак, САД сè уште тргуваат повеќе со Русија отколку со земји како Маврициус или Брунеи, кои беа на списокот на Трамп за царини, дури и со оддалечените островски области како Токелау (1.500 жители) во Тихиот океан и Свалбард (2.500 жители) во Арктичкиот круг.
Левит нагласи дека Куба, Белорусија и Северна Кореја исто така се изоставени бидејќи веќе имаат екстремно високи постојни царини и санкции.
Двете земји со години се предмет на опсежни американски санкции. Поради инвазијата на Украина, Русија е под влијание на санкции што влијаат на финансискиот сектор, енергетиката и воената индустрија. Трговијата со САД опадна од 36 милијарди долари во 2021 година на 3,5 милијарди долари во 2024 година, што го прави воведувањето дополнителни царини економски бесмислено.
Северна Кореја е уште поизолирана – американските и меѓународните санкции речиси целосно ја забрануваат трговијата, освен во хуманитарни случаи. Како што коментира аналитичарот Саурав Гош, „нелегалните канали се доминантни, а тарифите нема да имаат никаков реален ефект“.
Во вкупната структура на американската трговска размена Русија и Северна Кореја учествуваат со помалку од 0,1 отсто. Од друга страна, Кина оствари трговски суфицит од речиси 300 милијарди долари со САД во 2024 година поради што е погодена со царинска стапка од дури 34 проценти.
Исклучувањето на Москва и Пјонгјанг може да има и дипломатска заднина. Администрацијата на Доналд Трамп можеби ќе сака да задржи простор за можни преговори – со Русија за Украина и со Северна Кореја за нуклеарната програма.
Европа
Унгарија се повлекува од Меѓународниот кривичен суд

Владата на Унгарија објави дека се повлекува од Меѓународниот кривичен суд, објави „Ројтерс“.
Гергели Гуљас, висок функционер во владата на премиерот Виктор Орбан, го објави потегот неколку часа откако израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху – по кого Меѓународниот кривичен суд издаде налог за апсење – пристигна во земјата во официјална посета.
Орбан му се јави на израелскиот лидер штом беше издадена наредбата минатиот ноември велејќи дека одлуката нема ефект во Унгарија.
Во ноември судиите на Меѓународниот кривичен суд рекоа дека има разумни основи да се верува дека Нетанјаху има кривична одговорност за наводните воени злосторства и злосторствата против човештвото за време на војната меѓу Израел и Хамас.
Нетанјаху ја осуди одлуката на Меѓународниот кривичен суд како антисемитска.
Унгарија е еден од основачите на Меѓународниот кривичен суд, кој има 125 земји членки. САД, Русија, Кина и Израел не ја признаваат неговата јурисдикција, како и некои други држави.
Меѓународниот кривичен суд има овластување да гони поединци обвинети за геноцид, злосторства против човештвото и воени злосторства на територијата на државите потписнички на Римскиот статут, неговиот основачки договор.