Европа
Претседателката на ЕК во центарот на скандалот со вакцините: европските обвинители ја истражуваат Урсула фон дер Лајен
Европските обвинители ја презедоа истрагата за наводни кривични дела во врска со преговорите за набавка на вакцини против коронавирусот што ги водеа претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, и извршниот директор на „Фајзер“, Алберт Бурле, изјави портпаролот на обвинителството во белгискиот град Лиеж.
Инспекторите на Европското јавно обвинителство (ЕППО) во последните месеци ја презедоа истрагата од белгиските обвинители, кои ја истражуваа Фон дер Лајен за „мешање во јавни функции, уништување на СМС-пораки, корупција и судир на интереси“, според правните документи во кои увид имал „Политико“ и портпаролот на обвинителството во Лиеж.
Иако обвинителите на ЕППО ги истражуваат наводните злосторства, сè уште никој не е обвинет во врска со случајот. Истрагата првично беше отворена од белгиските власти во Лиеж на почетокот на 2023 година откако локалниот лобист Фредерик Балдан поднесе кривична пријава. Жалбата на Балдан се фокусира на наводна размена на СМС-пораки помеѓу Фон дер Лајен и извршниот директор на „Фајзер“, Алберт Бурле, пред најголемиот договор за вакцини на ЕУ во екот на пандемијата на коронавирусот, во таканаречената афера „Фајзергејт“.
Балдан, 36-годишен белгиски лобист со врски со скептичката група за вакцини „Бон сенс“, поднесе кривична пријава во Белгија поради улогата на Фон дер Лејен во преговорите за вакцини со „Фајзер“ за, како што тврди, „мешање во јавните функции, уништување СМС, корупција и судир на интереси“, се вели во правните информации на неговиот адвокат.
Подоцна му се приклучија унгарската и полската влада, иако Варшава е во процес на повлекување на жалбата по изборната победа на проевропската влада предводена од премиерот Доналд Туск, изјави портпаролот на полската влада за „Политико“.
Американскиот весник „Њујорк тајмс“, кој прв откри дека размената се случила кога претседателката на ЕК и извршниот директор на „Фајзер“ преговарале за условите на договорот, почна паралелна тужба против Комисијата кога ЕК одби да ја открие содржината на пораките по барањето за пристап до документи. Веста дека ЕППО сега го истражува случајот ризикува дополнителна проверка на улогата на Фон дер Лејен во огромниот договор за вакцини, кој се проценува дека вреди повеќе од 20 милијарди евра.
ЕППО спроведува паневропски истраги за финансиски криминал и теоретски може да заплени телефони и друг релевантен материјал од канцеларијата на ЕК или други земји во Европа, како Германија, од каде што е Фон дер Лајен. Ваквиот развој на настаните доаѓа во деликатен момент за претседателката на ЕК бидејќи набргу се европските избори, а во Брисел очекуваат Фон дер Лајен да добие втор мандат на чело на Европската комисија.
Комисијата засега одбива да ја открие содржината на СМС-пораките или да го потврди нивното постоење. Договорот, склучен во екот на пандемијата во 2021 година, првично се сметаше за триумф на Фон дер Лајен, но огромната количина купени вакцини предизвика чудење. На крајот на минатата година „Политико“ откри дека пропаднала доза вакцини вредна најмалку четири милијарди евра.
Договорот за вакцината со „Фајзер“ оттогаш е повторно преговаран. Во 2022 година ЕППО објави дека поопшто ја разгледува набавката на вакцини во ЕУ, но ова е првпат канцеларијата експлицитно да се поврзе со таканаречениот „Фајзергејт“.
Случајот што сега го разгледува ЕППО обединува неколку правни, политички и финансиски текови и се вкрстува со тужбите што ги поведе фармацевтскиот гигант „Фајзер“ против Унгарија и Полска. „Фајзер“ ги тужеше Унгарија и Полска за неплаќање на дозите вакцини по запрањето на испораките.
Унгарија, предводена од премиерот Виктор Орбан, жесток противник на Фон дер Лајен, исто така поднесе жалба за улогата на претседателката на ЕК во преговорите за вакцината со „Фајзер“, изјавија двајца извори запознаени со ова прашање, кои побараа да останат анонимни. Полска поднесе жалба во ноември минатата година, потврди портпаролот на полската влада. Сепак, како што наведе, по изборот на Доналд Туск за премиер во декември минатата година, „новата влада работи на повлекување на Полска од овие процедури“.
Официјален претставник на Европската комисија изјави дека ЕК нема сознанија за можни дејства, освен за написи во весници.
Унгарската влада не одговори на барањето за коментар. „Фајзер“ и ЕППО одбија да го коментираат случајот.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Европа
Зеленски даде големо интервју, лут е на Трамп: „Не е чесно“
Украинскиот народ нема да прифати мировен договор што би вклучувал еднострано повлекување на Украина од источниот регион Донбас и негово предавање на Русија, изјави синоќа претседателот Володимир Зеленски во големо интервју за американскиот портал „Аксиос“.
Интервјуто доаѓа во време кога украинските и руските преговарачи се среќаваат на третата рунда директни разговори во Женева, при што клучното прашање е контролата врз Донбас, од кој околу 10 проценти сè уште се во украински раце.
Зеленски рече дека американските медијатори, пријателот на Трамп, Стив Виткоф, и зетот на Трамп, Џаред Кушнер, му пренеле дека Русија искрено сака да ја заврши војната и дека во пресрет на преговорите, тој треба да се координира со својот тим врз основа на таа претпоставка.
И покрај ова, Зеленски јасно го изрази својот песимизам. Тој, исто така, им советуваше на Виткоф и Кушнер да не се обидуваат да наметнат визија за мир што неговиот народ би ја сметал за „приказна за неуспех“.
Украинскиот претседател го оцени како „неправедно“ тоа што американскиот претседател Трамп јавно ја повика Украина, а не Русија, да направи отстапки заради мирот. Тој тврдеше дека иако можеби е полесно за Трамп да изврши притисок врз Украина отколку врз многу поголемата Русија, патот до траен мир не е да се „дозволи рускиот претседател Владимир Путин да победи“.
Трамп двапати изјави во последните денови дека на Зеленски е да направи отстапки. „Се надевам дека тоа е само негова тактика, а не негова одлука“, коментираше Зеленски. Сепак, тој му се заблагодари на Трамп за неговите мировни напори и додаде дека неговите разговори со Кушнер и Виткоф не вклучувале притисок каков што Трамп го користи јавно.
Trump: Ukraine better come to the table fast. We have big talks in Geneva — it should be very easy. We want them to come. pic.twitter.com/7uDz4NfD7a
— Tymofiy Mylovanov (@Mylovanov) February 17, 2026
„Се почитуваме еден со друг“, рече тој, додавајќи дека тој „не е личност“ која лесно се крши под притисок. Зеленски повтори дека најдобриот начин да се постигне напредок по прашањето за териториите е директна средба со Путин и дека му наложил на својот тим да го покрене прашањето за иден самит во Женева.
Американските медијатори предложија украинските сили да се повлечат од деловите на Донбас што моментално ги држат, со што областа ќе стане демилитаризирана „слободна економска зона“. Вашингтон не зазеде став за тоа кој би имал суверенитет над областа.
Зеленски е подготвен да разговара за воено повлекување, но ја повика Москва да возврати – да ги повлече своите сили на еднакво растојание – и ги отфрли руските тврдења за суверенитет над зоната. Според него, во втората рунда разговори, руските претставници ветија дека ќе се консултираат со Москва и ќе се вратат со детален став за територијалното прашање.
Европа
Ја оставил девојка си да умре на највисоката планина во Австрија: сега е на судење, протекуваат детали
Повеќе од една година откако 33-годишна жена замрзна до смрт на највисоката планина во Австрија, нејзиното момче утре ќе се појави на судење по обвинение за убиство од небрежност. Керстин Г. почина од хипотермија за време на трагично искачување на Гросглокнер во јануари минатата година. Нејзиното момче е обвинето дека ја оставило исцрпена и незаштитена во близина на врвот во бури додека отишол да побара помош, објави Би-Би-Си.
Судењето предизвика огромна дебата
Обвинителите велат дека обвинетиот, како поискусен планинар, бил „одговорен туристички водич“ и не се вратил на време ниту повикал помош за својата девојка. Австриските медиуми го идентификуваа како Томас П., кој негира какво било кривично дело. Неговиот адвокат Карл Јелинек ја опиша смртта на жената како „трагична несреќа“.

Судењето предизвика голем интерес и дебата, не само во Австрија, туку и во планинарските заедници далеку надвор од нејзините граници, бидејќи го поставува прашањето каде личната проценка и преземањето ризик стануваат предмет на кривична одговорност.
За што го обвинуваат?
Државното обвинителство во Инсбрук го смета за одговорен затоа што, „за разлика од неговата девојка, тој веќе имал многу искуство во алпски тури и го испланирал патувањето“. Тие го обвинуваат дека отишол на турата иако неговата девојка „никогаш не учествувала во алпска тура со оваа должина, тежина и надморска височина, и покрај тешките зимски услови“.
Обвинителството објави список од девет пропусти, вклучувајќи го и моментот што двојката тргнала два часа предоцна, не понеле „доволна опрема за кампување за итни случаи“ и дека „ѝ дозволил на својата девојка да користи… меки чизми за сноуборд и друга несоодветна опрема“.
Што вели одбраната?
Обвинетиот ги оспорува овие обвинувања. Во изјава, неговиот адвокат Карл Јелинек рече дека двојката ја испланирала турата заедно. „Двајцата се сметале себеси… доволно искусни, соодветно подготвени и добро опремени“, рече тој. Додаде дека двајцата имале „релевантно искуство во планинарење“ и биле „во многу добра физичка состојба“.
Керстин Г. почина сама во снегот на ледена планинска падина. Доколку биде осуден, Томас П. се соочува со затворска казна до три години. Според австрискиот весник „Дер Стандард“, пресудата би можела да значи „промена на парадигмата во планинските спортови“ и да влијае на тоа колку планинарите би можеле да бидат одговорни кон своите сопатници во иднина.
Европа
Во Британија се апсат 1.000 педофили месечно: „Плаќаат за емитување во живо злоупотреба на деца, понекогаш за само 20 фунти“
Полицијата во Велика Британија апси околу 1.000 осомничени педофили секој месец, а заканата од сексуална злоупотреба на деца расте, предупреди Националната агенција за криминал (NCA) на Велика Британија. Бројот на апсења се зголеми од 500 на 800 месечно пред неколку години, а сега на 1.000, објави „Скај Њуз“.
Роб Џонс, директор за операции во NCA, рече дека онлајн групите доведоа до тоа сторителите да го оправдуваат своето однесување, бидејќи алгоритмите ги поврзуваа истомислениците на насилниците. Додека соработуваат на „дарк веб“, како „платформи за откривање“ тие ги користеа водечките платформи на социјалните медиуми за „пронаоѓање и злоупотреба на ранливи деца“.
Како што младите луѓе сè повеќе се потпираат на интернет, тие се изложени на уште поголеми ризици. Џонс ја опиша ситуацијата како „исклучително штетна“. „Сакаме општеството да се спротивстави на ова, а сторителите да се соочат со своите постапки, што е сосема спротивно на она што се случува онлајн“, предупреди тој.
Според NCA, количината на материјал што Националниот центар за исчезнати и експлоатирани деца им го доставил на британските власти речиси се дуплирала во последните три години. Само за една недела во јануари, NCA и полициските сили низ цела Британија извршиле 252 апсења. Од уапсените, 118 биле обвинети, а 35 биле осудени на суд. Операцијата заштитила 407 деца.
Меѓу злосторствата во пораст е плаќањето за емитување во живо на злоупотреба на деца, понекогаш за само 20 фунти. NCA, исто така, предупреди на таканаречените „Ком групи“, садистички заедници кои ја претвораат злоупотребата во игра. Џонс рече дека членовите на овие групи „се поттикнуваат едни со други“ да извршат „уште погрдни злосторства“.
Беки Ригс, раководител на Националната единица за заштита на децата и истрага за злоупотреба, рече дека полицајците работат „неуморно“ за да ги фатат насилниците. Сепак, таа нагласи дека технолошките компании мора „итно да дејствуваат за да ги направат своите платформи непријателска средина за сторителите“.

