Свет
Русите распоредуваат трупи долж границата на НАТО; Финска: Внимателно ja следиме ситуацијата
Финска, членка на НАТО, внимателно ги следи руските воени активности во близина на границата на Алијансата, изјави заменик-началникот на Генералштабот на финските вооружени сили.
Финска стана членка на НАТО во 2023 година откако Русија започна инвазија на Украина, со што стави крај на долгогодишната политика на неутралност со Шведска во корист на безбедносните гаранции што ги обезбедува воениот сојуз. Финска дели копнена граница долга повеќе од 1.300 километри со Русија, а во 19 век беше дел од Руската империја.
Земјите на НАТО што го сочинуваат источното крило на Алијансата сè повеќе предупредуваат за заканата што Русија би можела да ја претставува во наредните години, особено ако војниците што моментално се распоредени во Украина бидат преместени поблиску до територијата на НАТО. Алијансата веќе е сведок на тековни руски напади под прагот на отворен конфликт, како што се сајбер напади и саботажа на критична инфраструктура.
Генерал-потполковник Веса Виртанен, заменик-началник на Генералштабот на финските вооружени сили, изјави дека пред 2022 година, Русија имала околу 20.000 војници распоредени во четири бригади во близина на финската граница. Бригадата обично брои помеѓу 3.000 и 5.000 војници. „Денес гледаме дека Русија гради нова инфраструктура и внесува дополнителни војници во регионот“, изјави Виртанен за германскиот весник „Ди Велт“.
Естонскиот министер за одбрана, Хано Певкур, изјави за „Њузвик“ дека ако војната во Украина престане, стотици илјади руски војници ќе бидат достапни за распоредување во други региони, вклучително и во областа долж границите на НАТО. „Ова значи дека руската војска ќе има многу достапни сили кои веројатно ќе бидат распоредени во нашето соседство“, предупреди Певкур.
Според Виртанен, бригадите што претходно беа во составот на Финска ќе бидат проширени на четири до пет дивизии, вклучувајќи го и армискиот корпус и придружните единици. „Во иднина, во тој регион ќе има повеќе руски војници отколку пред војната во Украина“, нагласи финскиот генерал.
Естонската разузнавачка служба објави дека руските реформи довеле до формирање на 44-тиот армиски корпус и 69-та моторизирана стрелачка дивизија во близина на Естонија, кои потоа брзо биле распоредени на украинското бојно поле. Во меѓувреме, Русија започна со формирање на новата 68-ма моторизирана дивизија.
„Фактот дека и армиски корпус и дивизија беа формирани за само една година ја покажува способноста на Русија брзо да создава големи воени формации“, велат Естонците.
Планирано е 44-от армиски корпус да биде трајно распореден во близина на Финска. Шефот на финската воена разузнавачка служба Пека Турунен во јануари за Ројтерс изјави дека бројот на руски војници по должината на финската граница би можел да се удвои или тројно зголеми во споредба со ситуацијата пред инвазијата на Украина.
Балтичките земји веќе почнаа да градат нови одбранбени структури како што се противтенковски бариери и мински полиња на своите граници, додека Полска го спроведува проектот „Источен штит“ вреден повеќе од 2,5 милијарди долари, кој Варшава го опишува како „најголемата операција за зајакнување на источната граница на НАТО од 1945 година“.
Финска започна со изградба на ограда долга повеќе од 200 километри долж границата со Русија во февруари 2023 година, а се очекува работата да трае до четири години.
Сателитските снимки објавени од финската YLE на почетокот на 2025 година покажаа проширување на руските воени објекти по должината на границата со Финска, иако овие капацитети сè уште се главно во поддршка на војната во Украина. Началникот на финската армија, генерал Јане Јакола, предупреди во мај 2024 година дека Русија би можела „да ја тестира посветеноста на НАТО кон Член 5“, кој гарантира колективна одбрана во случај на напад врз која било членка на алијансата.
„Доколку преземеме соодветни мерки и го одржиме единството, мислам дека нападот е малку веројатен“, рече Јакола.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Европа
Коалицијата на волните договори што по мирот во Украина
Триесет и пет земји од таканаречената Коалиција на волните во вторникот ја поддржаа Париската декларација во која се детално опишани „силните безбедносни гаранции за цврст и траен мир“ во Украина, вклучително и распоредување на мултинационални сили по прекин на огнот, објави францускиот претседател Емануел Макрон.
Безбедносните гаранции што земјите од коалицијата, првенствено европските, планираат да ги обезбедат со поддршка од САД по евентуалното завршување на непријателствата „се клучни за да се обезбеди дека ниту еден мировен договор никогаш не може да значи предавање на Украина и дека ниту еден мировен договор никогаш не може да значи нова закана за Украина“ од Русија, изјави Макрон на прес-конференција.
Макрон, британскиот премиер Кир Стармер и украинскиот претседател Володимир Зеленски потпишаа политичка декларација што вклучува распоредување на мултинационални сили по прекин на огнот во Украина.
Претставници на 35-те земји-членки на Коалицијата на волните се собраа во вторникот во Париз за да разговараат за начините за одржување на мирот во Украина во случај на прекин на огнот. Зеленски зборуваше на состанокот, а учествуваа и американскиот претставник за преговори со Русија, Стив Виткоф, и Џаред Кушнер, еден од преговарачите.
Зеленски по состанокот изјави дека сојузниците од Киев го дефинирале начинот на кој европските сили за одвраќање ќе дејствуваат во Украина по прекинот на огнот, како и кои земји ќе учествуваат во него.
Тој додаде и дека Украина водела конкретни разговори со САД за следење на прекинот на огнот и дека смета на наскоро потпишување на безбедносните гаранции.
Некои земји, исто така, веднаш по состанокот изјавија дека нема да испраќаат војници, вклучувајќи ја и Италија, додека Шпанија и Европската Унија изјавија дека имаат намера да го сторат тоа.
Италијанската премиерка Џорџа Мелони изјави дека ги информирала европските сојузници на Украина и американските претставници дека ја исклучува можноста за испраќање италијански копнени сили како дел од безбедносните гаранции во Киев во случај на прекин на огнот со Русија.
„Потврдувајќи ја италијанската поддршка за безбедноста на Украина, премиерката Мелони ги повтори клучните точки од ставот на италијанската влада, особено исклучувањето на можноста за распоредување италијански копнени сили“, објави нејзиниот кабинет во соопштение по состанокот.
Германскиот канцелар Фридрих Мерц изјави дека германските сили би можеле да учествуваат во меѓународните сили, но надвор од Украина.
Шпанија, од друга страна, објави дека ќе предложи учество на својата армија во консолидирањето на мирот во Украина по постигнувањето прекин на огнот, изјави шпанскиот премиер Педро Санчез на прес-конференција во вторник по состанокот во Париз.
„Шпанската влада ќе предложи да ја отвориме вратата за воено учество во Украина“, рече Санчез, додавајќи дека ќе ја разговара можноста со главните политички партии во земјата.
Порака од Брисел
Претседателот на Европскиот совет, Антонио Коста, во вторник изјави дека Европската унија е подготвена да го поддржи мировниот договор во Украина со цивилни и воени мисии на терен.
„Ќе помогнеме преку цивилните и воените мисии на Европската унија на терен. Украина мора да биде во најсилната можна позиција пред, за време и по какво било прекин на огнот“, рече Коста по состанокот со Зеленски во Париз, одржан како дел од самитот на коалицијата на волните.
Свет
Зетот на Трамп: Оваа средба е многу голема пресвртница
Зетот на американскиот претседател Доналд Трамп, Џаред Кушнер, ја нарече средбата во Париз „многу голема пресвртница“, но предупреди дека трајниот мир бара „вистински заштитни мерки“.
Зборувајќи на крајот од прес-конференцијата, Кушнер рече дека Володимир Зеленски и Доналд Трамп имале обемни разговори во Мар-а-Лаго минатиот месец за безбедносните гаранции и дека, според него, тие „ги решиле повеќето, ако не и сите отворени прашања“.
„Но, мислам дека денес беше многу, многу голем чекор“, рече Кушнер, додавајќи дека тоа сè уште не значи дека ќе се постигне мир во Украина. „Ако Украина треба да склучи конечен договор, треба да знае дека по него ќе биде безбедна, дека има силно одвраќање и вистински механизми за да се осигури дека ова нема да се случи повторно“, рече тој.
Свет
Човекот на Трамп: Подготвени сме да направиме сè за да постигнеме мир
Американскиот пратеник Стив Виткоф рече дека Соединетите Американски Држави се „подготвени да направат сè што е потребно“ за да постигнат мир.
Зборувајќи по германскиот канцелар Фридрих Мерц, Виткоф упати многу попомирувачки тон од американскиот претседател Доналд Трамп, нарекувајќи го францускиот претседател Емануел Макрон „неверојатен човек“.
Виткоф рече дека тој и Џаред Кушнер, зетот на американскиот претседател, повторно ќе се сретнат со украинската делегација подоцна вечерва и дека „скоро завршиле со безбедносните протоколи“. Тој додаде дека се блиску до она што го опиша како „договор за просперитет“ за Киев.
„Сакам да го кажам ова: ние сме тука да посредуваме и да помогнеме во мировниот процес и сме подготвени да направиме сè што е потребно за да се стигне до таму. Претседателот Трамп цврсто и длабоко верува дека ова убивање мора да престане, дека крвопролевањето мора да престане“, рече Виткоф.
По него, Кушнер зборуваше кратко, велејќи: „Немам што да додадам, тоа беше кажано совршено“.

