Свет
Сателитите ја преплавуваат орбитата: Хабл и другите телескопи сè потешко ја снимаат вселената
Експоненцијалното зголемување на бројот на сателити во ниската Земјина орбита донесе напредок во телекомуникациите, вклучително и пристап до широкопојасен интернет до руралните и оддалечените области во целиот свет, но исто така предизвика и пораст на светлосното загадување во вселената, што го загрозува работењето на астрономските опсерватории во орбитата.
Нова студија на НАСА, фокусирана на четири вселенски телескопи – два оперативни и два планирани – проценува дека голем процент од фотогтафиите што овие опсерватории ќе ги направат во текот на следната деценија би можеле да бидат контаминирани од светлината емитирана или рефлектирана од сателитите со кои ја делат ниската Земјина орбита.
Научниците пресметале дека 40-ина проценти од фотографиите направени од вселенскиот телескоп Hubble на НАСА и речиси 96 проценти од оние направени од опсерваторијата SPHEREx на американската вселенска агенција би можеле да бидат контаминирани од светлината од сателитот. Тие исто така пресметале дека 96 проценти од фотографиите од планираната опсерваторија ARRAKIHS на Европската вселенска агенција и планираниот телескоп Xuntian на Кина би можеле да бидат слично засегнати.
Тие додадоа дека Хабл ќе биде помалку засегнат поради неговото тесно видно поле.
Орбиталните телескопи се клучен дел од истражувањето на вселената. Тие може да набљудуваат поширок опсег на електромагнетниот спектар од телескопите на земјата, а недостигот на атмосферски пречки им овозможува да создаваат поостри фотографии од универзумот, што овозможува директно снимање далечни галаксии или планети надвор од нашиот Сончев систем.
„Иако досега поголемиот дел од светлосното загадување доаѓаше од градовите и возилата, порастот на констелации на телекомуникациските сателити бргу почнува да влијае на астрономските опсерватории во целиот свет“, рече астрономот Алехандро Борлаф од истражувачкиот центар „Ејмс“ на НАСА во Калифорнија, главен автор на студијата објавена во списанието „Натура“.
„Додека телескопите ѕиркаат во вселената обидувајќи се да детектираат далечни галаксии, планети и астероиди, сателитите понекогаш минуваат пред нивните камери оставајќи траги од светлина што влијаат на слабиот сигнал што го примаме од вселената. Ова беше познат проблем за телескопите на Земјата. Но досега се сметаше дека вселенските телескопи – многу поскапи и поставени на навидум недопрени точки на гледање во вселената – се практично ослободени од светлосно загадување предизвикано од човекот“, рече Борлаф.
Драматично зголемување на бројот на сателити
Во 2019 година имаше речиси 2.000 сателити во ниската Земјина орбита. Сега има приближно 15.000. Борлаф рече дека индустриските планови предвидуваат 560.000 сателити во ниската Земјина орбита во текот на следната деценија.
„За да добиете претстава за тоа колку се зголемил тој број неодамна, да речеме само дека лансиравме повеќе сателити во ниската Земјина орбита во последните четири години – од 2021 до 2025 година – отколку во претходните седум децении вселенски летови заедно“, рече Борлаф.
Можно решение
Еден начин да се реши овој проблем би бил поставување сателити во орбити пониски од оние во кои работат телескопите.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Трамп со порака до демонстрантите во Иран: Продолжете да протестирате, помошта доаѓа
Претседателот на САД, Доналд Трамп, ги поддржа демонстрантите во Иран и ги повика да продолжат да протестираат.
Тој ги откажа средбите со иранските претставници и рече дека американската помош е на пат.
„Ирански патриоти, ПРОДОЛЖЕТЕ ДА ПРОТЕСТИРАТЕ – ПРЕЗЕМЕТЕ ГИ ВАШИТЕ ИНСТИТУЦИИ!!! Запишете ги имињата на убијците и насилниците. Тие ќе платат висока цена. Ги откажав сите средби со иранските претставници сè додека не престане бесмисленото убивање на демонстрантите. ПОМОШТА ДОАЃА. МИГА!!! ПРЕТСЕДАТЕЛ ДОНАЛД Џ. ТРАМП“, објави тој на својот профил на социјалните мрежи Truth Social.
фото/Depositphotos
Свет
Разрешен ураинскиот министер за одбрана
Украинскиот парламент, Врховната рада, го разреши министерот за одбрана Денис Шмихал од должноста, кој треба да ја преземе функцијата министер за енергетика.
265 пратеници гласаа за одлуката, додека пратениците од Европската солидарност и дел од партијата Холос (Глас) се воздржаа, пишува Украинска правда.
Шмихал беше назначен на функцијата министер за одбрана во јули 2025 година. На 9 јануари, парламентот ги прими оставките на Шмихал и Михајло Федоров, првиот вицепремиер на Украина и министер за дигитална трансформација.
Претседателот Володимир Зеленски се сретна со Шмихал на 3 јануари и рече дека очекува парламентот да го одобри неговото назначување на позициите вицепремиер и министер за енергетика.
фото/епа
Свет
Дел од персоналот на француската амбасада го напушти Иран
Неесенцијалниот персонал во француската амбасада го напушти Иран, потврдија за агенцијата „Франс Прес“ два извори запознаени со ситуацијата.
Според нив, персоналот го напуштил Иран во текот на претходните два дена, но не беше објавено колку луѓе заминале.
„Заштитата на нашиот персонал и нашите граѓани е приоритет“, изјави за АФП функционер на француското Министерство за надворешни работи.
Истовремено, три европски земји ги повикаа иранските амбасадори на разговори во врска со репресијата на режимот врз демонстрантите во Иран.
Холандскиот министер за надворешни работи, Давид ван Вил, изјави дека го повикал иранскиот амбасадор „за формално да протестира против прекумерната употреба на сила против демонстрантите, масовните произволни апсења и исклучувањето на интернетот“. Тој додаде дека потегот е направен во координација со европските партнери.
Финска, исто така, го повика иранскиот амбасадор на разговори. Финската министерка за надворешни работи Елина Валтонен изјави: „Иранскиот режим го исклучи интернетот за да може да убива и угнетува во тишина“.
Шпанската министерка за надворешни работи, исто така, го повика иранскиот амбасадор на разговори.
Шпанското Министерство за надворешни работи побара од Техеран да ја прекине блокадата на комуникациите и да ги запре апсењата на демонстрантите.

