Свет
Трамп: Воведувам царини за ЕУ и Кина; ЕУ: Подготвени сме, имаме многу опции
Американскиот претседател Доналд Трамп вети дека ќе воведе царини за Европската Унија. Трамп рече дека ЕУ и другите земји имаат загрижувачки трговски суфицити со САД.
„Европската Унија се однесува многу, многу лошо со нас“, рече тој. „Значи, тие ќе мора да се соочат со царините. Тоа е единствениот начин да се дојде до правдата“, додаде тој.
Трамп изјави дека размислува за воведување царина од 10 отсто за увоз на кинески стоки веќе од 1 февруари. Во претходните изјави за новинарите во Белата куќа тој ја оправда оваа мерка со тврдењето дека Кина испраќа фентанил во САД преку Мексико и Канада. Овие изјави следуваа по заканите на Трамп дека ќе воведе царини од 25 отсто на увозот од Мексико и Канада.
Еврокомесарот за трговија, Марош Шефчовиќ, вчера му подаде рака на помирување на Вашингтон, само два дена откога американскиот претседател положи заклетва. Шефчовиќ во интервју за „Политико“ рече дека Брисел е подготвен да соработува со новата администрација во Вашингтон – и покрај постојаните закани на Трамп дека ќе воведе царини за стоки од блокот од 27 земји членки.
„Многу внимателно ги следиме пораките што доаѓаат од Белата куќа“, рече Шефчовиќ во своето прво интервју по преземањето на функцијата во декември говорејќи на маргините на Светскиот економски форум. „Нашата порака е јасна: подготвени сме за дијалог. Сакаме да ставиме пакет за соработка на маса и отворени сме да разговараме за сите прашања што ги мачат нашите американски партнери. Можеме да градиме соработка на тоа“.
Заканите на Трамп за царини предизвикаа загриженост во Брисел и меѓу владите во Европа во време кога економијата на континентот е ослабена. Неговото ветување дека ќе воведе остри царини за Кина предизвика стравувања дека евтините кинески производи, кои инаку би завршиле на американскиот пазар, би можеле да го преплават европскиот пазар.
Изјавите на Шефчовиќ, во кои тој ја изразува својата подготвеност за отстапки, го следат планот на Урсула фон дер Лајен, претседателката на Европската комисија, која во вторникот испрати суптилна порака до Трамп. Иако не го спомна директно, таа посочи дека ЕУ има многубројни можности, меѓу кои и зајакнување на соработката „не само со долгорочните партнери со слични ставови туку и со сите земји со кои споделуваме интереси“, пренесува медиумот.
Фон дер Лајен веќе сугерира дека еден начин да се одврати Трамп од новите царини може да биде зголемувањето на увозот на американскиот течен природен гас. Друга опција да се добие корист на Вашингтон би била набавка на американска воена опрема.
Иако Трамп допрва треба да ја исполни својата закана дека ќе воведе универзални царини по преземањето на функцијата, тој продолжи да ја критикува ЕУ обвинувајќи ја дека има голем трговски дефицит меѓу двете страни на Атлантикот.
„Воопшто не ги увезуваат нашите автомобили. Речиси воопшто не ги купуваат нашите земјоделски производи. Тие земаат малку. Имаме трговски дефицит од 350 милијарди долари со Европската Унија. Тие нè третираат лошо и затоа ќе мора да се соочат со царини “, им рече Трамп на новинарите во Белата куќа.
„Овој однос е толку важен и вреден што мораме да го заштитиме. Треба да се фокусираме на тоа како дополнително да го подобриме“, нагласи Шефчовиќ истакнувајќи дека трансатлантската соработка сочинува повеќе од 40 отсто од глобалниот домашен бруто-производ.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Хрватска, заедно со Албанија и Косово, ќе одржи заедничка воена вежба
Албанскиот министер за одбрана Пиро Венгу го најави одржувањето на првата трилатерална воена вежба меѓу Албанија, Косово и Хрватска во 2026 година, како дел од неодамна потпишаниот договор за соработка меѓу трите земји.
Венгу објави дека е направен уште еден важен чекор во спроведувањето на трилатералниот договор, истакнувајќи дека началниците на генералштабовите на Албанија, Косово и Хрватска одржаа заеднички состанок со цел понатамошно подобрување на воената соработка.
Според него, фокусот на соработката е на зајакнување на воената координација, поголема интероперабилност и подигнување на оперативната подготвеност на вооружените сили на трите земји. Посебен акцент е ставен на развојот на заеднички вежби и обуки за справување со безбедносните предизвици и хибридните закани.
„Првата трилатерална вежба ќе се одржи во 2026 година, во согласност со Стратешкиот концепт на НАТО и евроатлантските цели“, објави Венгу.
Во Скадар се одржа состанок на началниците на генералштабовите на вооружените сили на Албанија и Хрватска и командантот на Косовските безбедносни сили, а состанокот предизвика реакција од српското Министерство за одбрана, кое го оцени како закана за мирот во регионот, пренесуваат медиумите во соседството.
Српското Министерство за одбрана објави дека остро го осудува трилатералниот состанок, оценувајќи дека продлабочувањето на воената соработка претставува фактор на притисок и безбедносен предизвик за Србија и српскиот народ на Косово, како и закана за мирот и стабилноста во регионот.
Претходно, на 30 јануари во Загреб се одржа состанок на Хрватска, Албанија и Косово на ниво на директори за одбранбена политика и вооружување.
Сите овие состаноци се одржаа по меморандумот за соработка во областа на одбраната и безбедноста што Албанија, Хрватска и Косово го потпишаа на 18 март 2025 година во Тирана.
Свет
Лавров: Доколку западните земји го зајакнат своето воено присуство во Гренланд, Русија ќе преземе „контрамерки“
Русија подготвува „контрамерки“, вклучително и оние од „воена природа“, доколку западните земји го зајакнат своето воено присуство во Гренланд, предупреди во средата рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров.
Неколку европски земји неодамна распоредија помали воени контингенти во Гренланд, автономна територија под дански суверенитет, откако американскиот претседател Доналд Трамп повторно почна да ја посетува, повикувајќи на американско преземање.
„Секако, во случај на милитаризација на Гренланд и создавање воени капацитети насочени против Русија, ќе преземеме соодветни контрамерки, вклучително и оние од воено-техничка природа“, рече Лавров за време на обраќањето пред рускиот парламент.
Откако се врати во Белата куќа пред една година, Доналд Трамп постојано ја повторуваше својата желба да ја преземе контролата врз Гренланд, оправдувајќи ја со безбедносни причини и заканите што ги претставуваат Русија и Кина во тој регион, според него, потсетуваат медиумите.
Сепак, во јануари на Светскиот економски форум во Давос, тој ја омекна својата реторика, тврдејќи дека се договорил со генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, за „рамка“ за преговори што ќе им овозможи на САД да имаат поголемо влијание на таа арктичка територија.
Конкретните детали од тој договор сè уште не се познати. Данска и Гренланд досега решително ја отфрлија секоја можност за пренос на суверенитетот, нагласувајќи дека територијата не е на продажба.
„САД, Данска и Гренланд мора да го решат ова прашање меѓу себе“, рече Лавров, обвинувајќи го Копенхаген дека ги третира 57.000 жители на Гренланд како „граѓани од втор ред“.
На почетокот на февруари, НАТО започна со планирање на мисија насочена кон зајакнување на безбедноста на Арктикот.
Регион
Рутe: Внимателно ја следиме ситуацијата на Западен Балкан
Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, денес изјави дека Алијансата внимателно ја следи ситуацијата на Западен Балкан.
Тој го изјави ова на прес-конференција во седиштето на НАТО во Брисел, пред утрешниот состанок на министрите за одбрана на Алијансата, одговарајќи на прашање за тоа како ја гледа моменталната безбедносна состојба на Балканот.
„Сакам да нагласам дека внимателно ја следиме ситуацијата и дека преку КФОР и нашите други активности на Западен Балкан, во Босна и Херцеговина, но и на Косово, сме многу ангажирани и будно го следиме развојот на настаните“, рече Руте, пренесува Танјуг.
Зборувајќи за ситуацијата во Косово, тој изјави дека НАТО сè уште чека одговорност за настаните во Бањска, како и за други настани во текот на 2023 година.
Тој додаде дека НАТО никогаш нема да прифати безбедносен вакуум во Босна и Херцеговина и посочи дека тие внимателно ги следат настаните и таму.

