Нападот врз Русија ја зајакнува позицијата на Украина во можните мировни преговори, а Киев би сакал да користи испробана рамка во нив, која би можела да функционира и покрај одбивањето на Кремљ да испрати свои дипломати на состаноци лице в лице, пренесува Политико.

Имено, моделот на мировни преговори за кој се почесто се разговара во Киев е инспириран од договорот од јули 2022 година, кој и овозможи на Украина да продолжи да извезува жито преку Црното Море. Во рамките на тој дипломатски формат, Русија и Украина работеа на посебни договори, под надзор на ОН и Турција како посредници, но без директен договор на Москва и Киев.

Во Киев веруваат дека брзиот удар на неговите војници преку границата во руската област Курск ја зајакна преговарачката позиција на Украина.

„Во Курската област јасно можеме да видиме како се користат воени алатки за да се убеди Русија да влезе во фер преговарачки процес“, изјави на крајот на минатата недела советникот на украинскиот претседател Михајло Подољак.

Сепак, рускиот претседател Владимир Путин изјави дека не е расположен за разговор.

„За какви преговори можеме да зборуваме со луѓе кои неселективно напаѓаат цивили, цивилна инфраструктура или се обидуваат да создадат закани за нуклеарните капацитети? За што воопшто можеме да разговараме со нив“, праша Путин без малку иронија.

Во исто време, тој го игнорираше фактот дека Русија срамни со земја голем број украински градови и села, уби илјадници цивили и прибегна кон уцени околу нуклеарната централа Запорожје, која е под руска окупација.

Црноморскиот модел ќе го премости тој ќорсокак, изјавија двајца високи украински функционери за Политико. „Тоа е планот кон кој работиме“, рече функционер близок до кабинетот на украинскиот претседател, кој сакаше да остане анонимен.

Основата на барањата на Украина е планот од 10 точки што го подготви претседателот Володимир Зеленски уште во 2022 година. Овој план опфаќа голем број теми како безбедноста на храната и енергијата, обновувањето на територијалниот интегритет на Украина и повлекувањето на руските сили.

Овој формат на преговори сега го „турка“ Андриј Јермак, шеф на канцеларијата на Зеленски и главен функционер за надворешна политика на Украина. Тој за „Европска правда“ изјави дека Украина формира 10 работни групи, во чија работа ќе учествуваат амбасадори и експерти, кои ќе изготват акциски планови и ќе постават рокови.

Јермак го истакна и Црноморскиот договор како потенцијален формат: „Немавме преговори со Русија. Имавме преговори со Турција и ОН, а тие преговараа со Русија. Тоа беше успех. Коридорот работеше една година – таму имаше многу проблеми, но работеше. Можевме повторно да користиме сличен формат.

Но, Киев има уште долг пат да помине. Тој мора да работи на заеднички мировен план со земјите кои се согласија да помогнат во спроведувањето на трите првични точки од мировната формула – нуклеарна или енергетска безбедност, безбедност на храна и враќање на затворениците – кои беа договорени за време на првиот мировен самит во Швајцарија во јуни.

Зеленски сака заеднички мировен предлог да произлезе од состаноците иницирани од Украина за време на тој самит. Земјите пријателски настроени кон Русија кои учествуваат во имплементацијата на мировната програма треба да ги претстават своите предлози на Москва за време на вториот мировен самит, кој Киев сака да го организира до крајот на оваа година.

Но, Русија веќе соопшти дека нема да присуствува на самитот и ја нарече мировната формула на Украина „целосно неприфатлива“ за Кремљ. Така Украинците заклучија дека на Москва и треба мало охрабрување, па рекоа дека нападите врз Русија ќе престанат кога ќе се обезбедат „фер преговори“.

„Колку побрзо Русија се согласи за обновување на праведен мир, особено врз основа на мировната формула што води до таков мир, толку побрзо ќе престанат нападите на украинските одбранбени сили на руска територија“, изјави Георгиј Тихи, портпарол на Украинското Министерство за надворешни работи, на брифинг во Киев минатата недела.

Турција не крие дека сака повторно да дејствува како посредник во обезбедувањето на мировниот договор. „Турција, како и секогаш, е подготвена да го олесни процесот“, рече министерот за надворешни работи Хакан Фидан во јуни, додавајќи: „Нема да бегаме од новите напори“.

Политико побара дополнителен коментар до турското Министерство за надворешни работи, но не доби одговор.