Свет
Честички од Сонцето создадоа геомагнетна бура: „Блу ориџин“ го одложи испраќањето ракета до Марс
Геомагнетна бура на Земјата, предизвикана од голем налет на сончеви зрачења, привремено ја заземји ракетата на компанијата „Блу Ориџин“ што носи два сателити на НАСА дизајнирани да ги мерат вселенските временски прилики на Марс.
„Блу Ориџин“ објави дека нејзината џиновска ракета „Њу Глен“ е подготвена за лансирање, што би била првата голема научна мисија на ниво на НАСА што вселенската компанија на Џеф Безос некогаш ја презела за клиент што плаќа. Тоа би било и првото лансирање на компанијата од првиот лет на ракетата „Њу Глен“ во јануари.
„Сепак, поради многу зголемената сончева активност и нејзините потенцијални ефекти врз вселенското летало „ЕскаПАДЕ“, НАСА го одложува лансирањето додека не се подобрат условите во вселената“, соопшти компанијата на својата веб-страница вчера.
Според најновите најави, ракетата би можела да се обидат да ја лансираат подоцна денес.
NG-2 Update: New Glenn is ready to launch. However, due to highly elevated solar activity and its potential effects on the ESCAPADE spacecraft, NASA is postponing launch until space weather conditions improve. We are currently assessing opportunities to establish our next launch…
— Blue Origin (@blueorigin) November 12, 2025
„Њу Глен“, двостепена, 32-катна ракета за пренесување тежок погон, требаше да биде лансирана пред четири дена од Кејп Канаверал, Флорида, носејќи два сателити „ЕскаПАДЕ“ за Марс во својот товарен простор. Но, лансирањето беше откажано тој ден поради голема облачност.
Мисијата беше презакажана за вчера, но „Блу Ориџин“ го откажа лансирањето на неодредено време откако американскиот Центар за предвидување на вселенското време издаде предупредувања за силна геомагнетна бура. Бурата беше предизвикана од експлозија на високоенергетски наелектризирани честички исфрлени во вселената од големи ерупции на површината на сонцето.
Резултирачкиот тек на зрачење на наелектризирани честички, или плазма, беше измерен на Земјата вчера на нивоа на G-4, или „тешка“, еден степен под највисокото ниво на G-5, или „екстремна“. Се очекува геомагнетната бура да се засили денес.
Геомагнетните бури се познати по тоа што ги нарушуваат радио и сателитските комуникации. Тие исто така можат да ја зголемат густината на атмосферата, создавајќи интензивно триење или отпор врз сателитите и другите вселенски летала во ниската орбита на Земјата, како што се случи во февруари 2022 година кога 40 сателити Starlink лансирани од SpaceX беа оневозможени.
Иронично, два сателити EscaPADE, кратенки за Escape и Plasma Acceleration and Dynamics Explorers, треба да проучуваат слични феномени на Марс на крајот од 22-месечното патување до Црвената планета.
Двете вселенски летала, наречени Blue и Gold, се дизајнирани да орбитираат околу Марс заедно за да анализираат како потоци од наелектризирани сончеви честички комуницираат со релативно слабото магнетно поле на Марс и како таа интеракција предизвикала планетата да изгуби голем дел од својата атмосфера во текот на милијарди години.
фото: принтскрин
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Епстин бил заинтересиран да ја купи „Титовата вила“ во Њујорк
Во документите за починатиот сексуален престапник Џефри Епстин, кои неодамна ги објави американското Министерство за правда, се споменува и Србија. Имено, Епстин бил заинтересиран за купување на една од најстарите вили во Њујорк, сместена на Петтата авенија – зградата на поранешна СФРЈ, позната како „Титовата вила“, пишува „Блиц“.
Овој архитектонски бисер се појавува во преписката што Епстин ја водел на 10 декември 2018 година. Меѓу документите има и електронска порака испратена до Епстин со 26 фотографии од вилата, план на просториите и извадок од текст објавен во „Њујорк пост“ во 2017 година, со наслов: „За 50 милиони долари можете да станете сопственик на последната вила од златното доба на Менхетен“.
Утрото на 10 декември 2018 година, Епстин примил е-пошта од Дејвид Мичел, долгогодишен инвеститор и финансиски експерт.
„Голем пожар во зградата што ја разгледувавме, Мисијата на Србија на Петтата авенија 854. Можеби сега е добро време за понуда, ако сте заинтересирани“, стои во пораката.
Според објавените документи, комуникацијата продолжила преку СМС-пораки. Епстин на двајца соговорници, чии имиња се затемнети, им испратил линк до текст од „Њујорк пост“ за пожарот во вилата во сопственост на Мисијата на Србија.
„Амбасадата на Србија?“, прашал Епстин, на што добил одговор: „Мојата мисија јави.“
„Можеби цената сега ќе биде пореална“, напишал Епстин.
„Значително пореална“, добил одговор, со напомена: „Но треба да се пресметаат и трошоците за обнова.“
Вилата на крајот била продадена, но дури четири години подоцна – во 2022 година.
„Новиот сопственик купи значаен дел од историјата на Њујорк“, изјавил тогаш Тристан Харпер, агент на компанијата „Даглас Елиман“, која ја реализирала продажбата.
Харпер додал дека претседателот на поранешна СФРЈ, Јосип Броз Тито, „иако комунист, имал многу добар вкус за недвижности“. Според агентот, вилата првпат била понудена на продажба во 2017 година. Во јуни 2021 година било објавено дека е примена готовинска понуда од 50 милиони долари и дека државите-наследнички постигнале согласност за продажба.
Врз основа на Договорот за прашањата на сукцесијата, на Србија ѝ припаднале нешто помалку од 40 проценти од износот добиен од продажбата на зградата на постојаната мисија во Њујорк.
Според претходно објавениот оглас за продажба, вилата се простира на четири ката и има уште два кровни ката, вкупно 18 соби, шест бањи и вински подрум. Станува збор за првата зграда со два електрични лифта, кои и денес се во функција. Во неа е зачуван оригиналниот ентериер, а од 1969 година е под заштита на државата и градот Њујорк.
Наводно, за време на Студената војна, кога таму престојувал и Тито, на врвот постоела просторија што не можела да се прислушува, а прозорците кон Петтата авенија биле непробојни. Зградата, која со децении главно била недопрена, во моментот на продажбата немала централна климатизација, а гасот бил исклучен по пожарот.
Свет
Украина ги проширува санкциите: На удар компаниите што ја сервисираат руската нафтена флота
Украинскиот претседател Володимир Зеленски потпиша уредба со која се воведуваат санкции против компании што ѝ обезбедуваат услуги на руската танкерска флота и превезуваат нафта под санкции. Зеленски тоа го објави на социјалната мрежа X, нагласувајќи дека Украина продолжува со усогласување на своите санкции со Европската Унија, пренесе „Украинска правда“.
„Потпишав уредба со која се воведуваат санкции против компании што ја сервисираат руската танкерска флота и превезуваат санкционирана нафта“, стои во објавата.
Зеленски појасни дека новите санкции се насочени и кон пропагандисти на Кремљ, како и кон поединци вклучени во кибер-напади врз Украина и нејзините партнери. Тој потсети дека Европската Унија минатата недела ги усогласи своите мерки со украинските санкции против шест руски пропагандисти во рамки на својата јурисдикција.
Украинскиот претседател најави и понатамошни чекори во соработка со Европската Унија.
„Во тек е и работата на 20. пакет санкции на ЕУ. Очекуваме тој да биде усвоен до крајот на февруари. Веќе сега гледаме дека многу од нашите предлози се земени предвид“, изјави тој.
Во рамки на новиот пакет санкции, Европската Унија ја разгледува можноста горната граница на цената на руската нафта да биде заменета со целосна забрана на поморските услуги.
Овие мерки се дел од пошироките напори за спречување на руските обиди за заобиколување на санкциите. Украинската разузнавачка служба ја ажурираше својата база на податоци за таканаречената „флота во сенка“, објавувајќи детали за 66 пловила што превезуваат украдено украинско жито, како и санкционирана руска и венецуелска нафта.
Претходно стапија на сила украински санкции против речиси 700 пловила за кои Киев тврди дека Русија ги користи за финансирање на војната.
Со цел да се олесни спроведувањето на мерките, Државната царинска служба на Украина разви специјализиран софтвер „Санкции за поморски пловила“, кој им овозможува на царинските органи брза идентификација на санкционираните бродови.
Зеленски на 25 ноември минатата година потпиша уредба за санкции против 56 пловила кои во периодот од 2022 до 2025 година влегувале во пристаништа на привремено окупираните украински територии.
Во декември минатата година, Службата за безбедност на Украина во пристаништето Одеса задржа странски товарен брод кој бил дел од руската „флота во сенка“ и нелегално превезувал земјоделски производи од привремено окупираниот Крим.
Свет
Шефот на француската дипломатија: Путин не покажува никакви знаци на вистинска волја за мир во Украина
Шефот на француската дипломатија, Жан-Ноел Баро, денес оцени дека рускиот претседател Владимир Путин не покажува знаци на вистинска волја за мир во Украина.
„Владимир Путин не покажува знаци на вистинска желба да се движи кон мир. Напротив, за прв пат минатата недела, неговите беспилотни летала намерно погодија патнички воз, при што загинаа 15 лица“, изјави Жан-Ноел Баро за парискиот весник „Либерасион“.
Баро рече дека тој напад го смета за „воен злостор“, додавајќи на тоа „силувања, депортации на деца, масакри и вонсудски егзекуции“.
„Четири години по нејзиното лансирање, јасно е дека таканаречената специјална операција на Кремљ е катастрофален неуспех за Русија – 1,25 милиони смртни случаи, што е повеќе од сите советски и руски човечки загуби од 1945 година, 1.000 смртни случаи секој ден на фронтот, како и рецесија во Русија предвидена за 2026 година“, додаде Баро.
Францускиот министер рече дека е крајно време Путин да се откаже од своите барања и конечно да прифати прекин на огнот.
Баро го осуди обидот на рускиот претседател да „предизвика хуманитарна криза“ со тоа што ќе продолжи да ја таргетира енергетската инфраструктура и покрај ниските температури во Украина.
Во врска со евентуалното продолжување на дијалогот со Русија, тој рече дека Франција никогаш не ја исклучила соработката со Русија, „со целосна транспарентност со Украина и нејзините европски партнери, и под услов таа да е корисна“.

