Американскиот претседател, Доналд Трамп, веќе месеци наназад се обидува да посредува во мировен договор помеѓу Русија и Украина, повеќе од три години по почетокот на војната.

Трамп планира следната недела лично да се сретне со рускиот претседател Владимир Путин, а потоа да организира троен состанок со украинскиот претседател Володимир Зеленски, изјавиле за „Њујорк тајмс“ два извори запознаени со планот.

Според истите извори, Трамп за оваа намера зборувал за време на телефонски разговор со европските лидери денес. Состанокот би бил само со него, Путин и Зеленски – без учество на европските челници.

Европските лидери, кои веќе месеци се обидуваат да координираат напори за прекин на војната и го поддржуваат Киев, „изгледаа како да го прифаќаат она што Трамп го кажа“, изјавил еден од учесниците на повикот.

Сè уште не е познато дали Путин и Зеленски прифатиле да учествуваат во планот што го најавил Трамп. Зеленски беше дел од истиот повик со Трамп и европските лидери и подоцна објави соопштение дека имал „разговор со претседателот Трамп, додавајќи дека заедничкиот став на Украина и европските партнери е дека војната мора да заврши – но тоа мора да биде фер крај“.

На повикот, покрај Трамп и Зеленски, учествуваа и британскиот премиер Кир Стармер, германскиот канцелар Олаф Шолц, генералниот секретар на НАТО, Јенс Столтенберг, како и потпретседателот на САД Џ.Д. Венс, шефот на дипломатијата Марко Рубио и посебниот пратеник на Трамп, Стив Виткоф.

„Сите се согласуваме дека оваа војна мора да заврши“

Трамп на својата социјална мрежа „Тру соушал“ откри некои детали од повикот, наведувајќи дека Виткоф неколку часа се состанал со Путин во Русија. Сепак, не ги спомена своите планови за одржување самит.

„Потоа ги известив некои од нашите европски сојузници“, напиша Трамп. „Сите се согласуваме дека оваа војна мора да заврши и ќе работиме на тоа во наредните денови и недели. Ви благодарам на вниманието!“

Трамп претходно годинава се сретна насамо со Зеленски на погребот на папата Лав XIV во Рим. Францускиот претседател Емануел Макрон се обиде да се приклучи на состанокот во базиликата Свети Петар, но Трамп го одби, бидејќи претпочита билатерални средби.

Трамп месеци наназад неуспешно се обидува да најде решение за мир

Портпаролот на Белата куќа не одговори веднаш на прашања за изјавите. Ниту портпаролите на Виткоф, Рубио и Венс одговорија. Ниту портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, не се огласи.

Трамп веќе месеци се обидува да најде начин за постигнување мир меѓу Русија и Украина. Познат е како скептик кон американската воена помош за Украина, а порано годинава жестоко го нападна Зеленски пред камерите за време на средбата во Овалната соба.

Меѓутоа, разочаран од бавниот напредок во преговорите, неодамна одобри дополнителна испорака на оружје за земјите членки на НАТО наменето за Украина.

Трамп подолго време се обидуваше да остави простор на Путин да се врати на преговарачката маса, но неодамна јавно го критикуваше, сугерирајќи дека рускиот претседател само го заобиколува, и покрај повторените разговори со Виткоф.

Последната посета на Виткоф на Москва се случи додека Трамп се заканува со воведување секундарни санкции кон Русија поради отсуство на напредок во мировните преговори.