На 22 јули во три часот попладне по локално време, Меѓународниот суд на правдата (МСП) во Хаг ќе го обелодени своето советодавно мислење за унилатералното прогласување на независност на Косово од Србија во февруари 2008 година.

На 22 јули во три часот попладне по локално време, Меѓународниот суд на правдата (МСП) во Хаг ќе го обелодени своето советодавно мислење за унилатералното прогласување на независност на Косово од Србија во февруари 2008 година.

Мислењето, кое судот го дава по барање на Србија,  не претставува законска обврска за ниту една од засегнатите страни, но во суштина сепак ќе одреди дали, според меѓународниот закон, косовската декларација за независност е легална, смета институтот СТРАТФОР. Без оглед на мислењето на МСП, околностите во врска со Косово остануваат исти. Косово и натаму ќе биде де факто западен протекторат, со експлицитни безбедносни гаранции од НАТО и Србија не поседува ниту воен капацитет да го смени ова статус кво, ниту пак волја да го стори тоа, со оглед на нејзините напори да стане членка на Европската унија. Русија, пак, главниот сојузник на Србија по прашањето за Косово, официјално ја изрази својата надеж дека одлуката на МСП ќе доведе до нови преговори помеѓу Србите и Косоварите.

Виталиј Чуркин, рускиот амбасадор во ОН, на 15 јули изјави дека Русија и натаму се спротивставува на независноста на Косово и го поддржува ставот на Белград дека Косово е суверен дел на Србија. Но по се, се чини дека Москва ќе профитира без оглед на тоа каква одлука ќе донесе МСП.Независноста на Косово беше прогласена девет години откако воената интервенција на НАТО против она што тогаш беше познато како Југославија, ги присили Србите да се откажат од својата физичка контрола врз Косово. Причините кои тогаш беа наведени за да се оправда воената кампања беа злосторствата извршени од југословенската војска и паравоените формации врз албанското население на Косово. Србија водеше неколку војни во текот на 1990-те години, чија цел беше да се зголеми влијанието на Белград на Балканот. Оттаму, Западот сакаше да ја елиминира Србија – и нејзиниот лидер, Слободан Милошевиќ – како регионална закана и ривал. Но, основниот геополитички контекст исто така го вклучуваше и фактот дека НАТО еволуираше од регионален безбедносен собир, без мандат да презема акции кои не се поврзани со директна закана по безбедноста на неговите членки, во организација со мандат да се грижи за редот во Европа и, конечно, пошироко. НАТО ги изведе операциите на Косово без одобрение од Советот за безбедност на ОН и наспроти силното противење на Русија и на Кина. Тогаш беше поставен и преседанот САД и нејзините сојузници да можат да делуваат без да се грижат за интересите на останатите постојани членки на Советот за безбедност на ОН (нешто што САД ќе го повтори со инвазијата на Ирак во 2003 година). За Русија, акциите на НАТО во Косово беа неприфатливи. Бидејќи Русија не е дел од НАТО (всушност, Алијансата и беше оформена за да ја одбрани Европа од советската инвазија), Москва сфати дека Косово воспоставува еден исклучителен преседан. НАТО одлучи дека интервенцијата беше неопходна од аспект на европската безбедност, интервенираше воено и потоа го реши постконфликтното опкружување во согласност со своите интереси. Тоа го стори против познат сојузник на Москва и со сомнителни докази и резонирање. Но, Западот не  сопре таму: по Косово, следеше ширење на НАТО во поранешната советска сфера во Источна Европа и пораз на про-руската украинска влада. Во овој контекст, прогласувањето на независноста на Косово беше само уште една во низата одлуки во врска со европската безбедност, кои ги донесе Западот без да обрнува внимание на протестите од Москва.  Заради тоа, Русија му подготви одговор на Западот. На 15 февруари, два дена пред прогласувањето на косовската независност, рускиот министер за надворешни работи, Сергеј Лавров, се сретна со претседателите на отцепените грузиски региони Абхазија и Јужна Осетија. По средбата, руското Министерство за надворешни работи издаде соопштение, во кое се вели дека „прогласувањето на независноста на Косово секако ќе биде земено предвид во рамките на односите на Русија со Абхазија и Јужна Осетија“.

Западот не го сфати сериозно ова предупредување, сомневајќи се во руската решеност да одговори и Русија ја искористи кризата во август 2008 година во Грузија, што и овозможи да ги преземе истите акции против Грузија, кои Западот ги презема против Србија. Русија ги искористи наводните грузиски злосторства врз Јужноосетијците како причина за воена интервенција, која доведе до независност на отцепените региони, поддржана од Москва. Москва сега најверојатно ќе профитира, ако не поинаку, тогаш барем реторички, без оглед на тоа каква ќе биде одлуката на МСП. Одлука дека косовската независност е нелегална ќе ја легализира и руската поддршка за независноста на Јужна Осетија и Абхазија. Иако Западот тврди дека косовскиот случај е уникатен и не создава преседан, незападното мислење за ова прашање (со многу малку исклучоци) тврди дека создава. Теоретски, тоа исто така ја отвора можноста многу повеќе држави да ја признаат независноста на двете отцепени републики, бидејќи Москва сега ќе го има аргументот дека Косово не е ништо поразлично од грузиските територии. Како и да е, на Москва не и се потребни Абхазија и Јужна Осетија за да добие меѓународна поддршка за својата контрола врз двете провинции. Москва веќе ги контролира и економски и политички и воено  и може да ги искористи за притискање на Грузија, која се уште е сојузник на САД, ако за тоа почувствува потреба. Оттаму, ако МСП донесе одлука дека независноста на Косово е нелегална, Москва нема да мора да се грижи за законските импликации од нејзината контрола врз отцепените републики.

Напротив, ќе може да се пофали дека нејзината поддршка за Белград била оправдана уште од самиот почеток и дека Западот, предводен од САД, го прекршил меѓународното право со тоа што го охрабрил Косово да прогласи независност унилатерално и без одобрение од Советот за безбедност на ОН. Москва ќе ја употреби одлуката на МСП да докаже дека од секогаш се залагала за почитување на меѓународното право и на светоста на суверенитетот. Во 2008 година, Косово за Москва претставуваше преминување на црвената линија, бидејќи создаде преседан кој му дозволуваше на Западот воено да интервенира и да ги пресоздава европските граници, без за тоа да ја праша Русија. Руската војна против Грузија во 2008 година беше одговорот кој Москва го употреби за да и се спротивстави на очигледната воинственост на западот. Одлуката на МСП, каква и да е, ќе биде вистинска „додадена вредност“ за Москва. /крај/стратфор/ссе/