Стасани се над 900 судски решенија кои во претходниот период го оштетиле Буџетот за 11 милиони евра

Стасани се над 900 судски решенија кои во претходниот период го оштетиле Буџетот за 11 милиони евра

Само трите случаи „Бачило", „УПА ентерпрајз" и тетовската фирма на ексзаменикот за труд и социјала, Самка Ибраимовски, на која ч се исплатени 500 илјади евра како отштета од воениот конфликт, го олесниле државниот буџет за 2,5 милиони евра. Министерот за правда, Михајло Маневски, овие три случаи ги посочи како незаконски во списокот на над 900 судски решенија кои во претходниот период го оштетиле Буџетот за околу 11 милиони евра, колку што биле исплатени по различни основи.

Загрижувачките податоци кои ги изнесе Владата на завчерашната седница покажуваат дека од Буџетот треба да се исплатат и 22 милиона евра за отштети по најразлични основи, а се заканува опасност од одлевање од државната каса дури на 33 милиони евра. Но, во Министерството за правда предупредуваат дека е можно сумата да е уште поголема поради судските постапки кои се во тек, а за кои тие немаат прецизни информации.

Според сознанијата на „Утрински весник", еден од потешките случаи за кој секој момент се чека извршно судско решение за да се симнат парите од државната сметка е и отштетата од околу пет милиони евра кои државата треба да му ги исплати на „Макпетрол".

Министерот за правда, Маневски, ги посочи Јавното правобранителство и министерствата како главни виновници за празнењето на државната каса, образложувајќи дека тие недоволно го бранеле државниот интерес. Тој најави де-ка ќе ги стават под лупа сите судски решенија за отштета од над милион евра, додека во иднина претставник од државните институции и министерства задолжително ќе присуствува на судските рочишта. Токму поради тоа во Владата велат дека ќе ги разгледаат ваквите случаи, особено оние со поголеми суми, со цел да се види каде сж уште има законски изгледи да се заштити државата од плаќање на толку високи износи. Сепак, новите власти се надеваат дека ќе се изнајде решение за овој проблем, за што се подготвува и ребаланс на Буџетот.

Министерот за правда, Михајло Маневски, вели дека во периодот од 1 јануари годинава до 24 август се реализирани околу 974 решенија за присилна исплата во износ од околу 11 милиони евра. Откако ги согледале бројките, одлучиле да формираат работна група со претставници од министерствата за правда и за финансии, Јавното правобранителство и Генералниот секретаријат на Владата за да согледаат што ги очекува во наредниот период. Според податоците што ги добиле од Јавното правобранителство, постојат уште 657 правосилно завршени предмети, чиј главен долг по разни основи изнесува 589 милиони денари. „Извршени се вкупно 974 решенија, а остануваат уште 657. Трошоците за главниот долг изнесуваат над 18 милиони денари или вкупно главниот долг и трошоците изнесуваат некаде околу 608 милиони денари. Ако се додаде тука и каматата, која е повисока отколку главниот долг, апроксимативно би можело да произлегува дека практично станува збор за сума од над 1,3 милијарда денари", вели министерот Маневски во изјавата за „Утрински весник". Тој додава дека повеќе од 50 отсто од долгот на државата се камати.

Маневски појаснува дека станува збор за три вида судски постапки од кои најобемни се постапките за воени дејства и надомест на материјална и нематеријална штета. Вторите се однесуваат за надомест на штета по донесени акти во управна и друга постапка или по основа на работен однос, а третите за надомест на штета по основа на неоправдано осудени или притворени лица. „Забележани се многу субјективни слабости кај министерствата кои не ги презеле потребните мерки и средства за заштита на имотните права и интереси на Македонија. Тие недоволно презеле мерки за заштита на имотните права. Постојат и низа слабости во работата на Јавното правобранителство, бидејќи тоа во определени случаи не поднело жалба", вели Маневски. Како примери тој ги посочи случаите "Бачило" и „УПА ентерпрејз", за кој од државниот буџет неосновано се одлеале 1,15 милиони евра. Сомнителен, според Маневски, е и случајот со тетовската фирма на која ч се исплатени 500 илјади евра отштета од конфликтот, иако, според одлуката на Врховниот суд, објектот немал дозвола за градба.

„Постојат и случаи на намерно одолжување на постапката, но ги испитуваме. Сите овие судски решенија се огромен товар за државата, па затоа размислуваме и за измени во Законот за облигациони односи", оценува министерот кој смета дека во иднина споровите ќе треба да се решаваат спогодбено. „Станува збор за големи корупциски скандали. Од државната каса да се одлеат толкави средства значи дека постои злоупотреба на функцијата каде што не може да се исклучи можноста за спрега со вршители на власта во Македонија", изјави Маневски. Тој се сомнева и во постапувањето на истиот заменик на јавниот правобранител со случаите со УПА ентерпрајз" и „Бачило". Но, истовремено ги отфрла шпекулациите за наводен реваншизам на новата спрема старата власт.

„Утрински весник" дознава дека еден од поголемите „издатоци" со кои ќе се соочи државната каса ќе биде отштетата од пет милиони евра за „Макпетрол" поради настанот од 2001 година кога на компанијата ч беа задржани цистерните со нафта неколку недели на граница. Според сознанијата, за овој случај веќе постои правосилна судска пресуда, од која во секој момент се очекува извршно судско решение со кое овие пари ќе се симнат од сметката на државниот буџет.

Случајот со цистерните на „Макпетрол" датира уште од 2001 година, од времето на Владата на Љупчо Георгиевски, кога тогашното раководство на Царинската управа без законска основа ги држело на граница цистерните со нафта на компанијата неколку недели. „Макпетрол" пресмета голема штета како изгубена добивка и врз таа основа ја тужеше државата, по што судот пресуди во полза на компанијата, одобрувајќи ч отштета од околу 4 милиони евра. Таквата пресуда ја потврди и Врховниот суд. Таа сума од многу експерти беше оценета како спорна.

Претходната власт на СДСМ, во времето кога премиер беше Хари Костов, понуди компромисно решение, овие пари да се компензираат како дел од влогот на „Макпетрол" во гасоводот, со што фирмата таму би станала доминантен сопственик. Но, по жестоките реакции во јавноста, идејата беше отфрлена.

Потоа Владата реши да побара друг начин, а тоа беше јавниот правобранител да побара повторување на целата судска постапка, со оглед што во претходната државата не ја бранел правобранителот како што налагаат прописите, туку адвокат на Царината. Но, и од повторената судска постапка државата излезе губитник, бидејќи судските инстанци и тогаш пресудија во полза на „Макпетрол". Разликата беше во тоа што државата треба да исплати и плус камати, кои дополнително се натрупале на долгот, или вкупно пет милиони евра.

По таа конечна пресуда на Апелациониот суд, која беше донесена во мај минатата година, претставниците на претходната влада изјавија дека штом ќе ја добијат, ќе ја испочитуваат судската пресуда.

Министерот за финансии, Трајко Славески, и вчера повтори дека во дел од овие случаи е „очигледно дека државниот интерес не бил штитен на потребното ниво" од државните институции. (Ж.Ѓ.-Н.Н.Ф.)