Европа
20.000 луѓе на Исланд без топла вода по вулканската ерупција, температури под нулата
Најновата вулканска ерупција на Исланд покажува знаци на намалување, но ги оштети патиштата и цевководите и ја прекина топлата вода во делови од полуостровот Рејкјанес, каде што температурите се многу под нулата.
Затворени училишта и градинки, 20.000 луѓе без вода
Новата вулканска ерупција на југозападниот дел на Исланд почна вчера, третпат од декември, исфрлајќи лава висока до 80 метри и нарушувајќи го секојдневниот живот на полуостровот Рејкјанес, јужно од главниот град Рејкјавик.
Како резултат на ерупцијата, на земјата се отворила пукнатина долга три километри. Утрово имаше само неколку отвори, од кои излегува стопена вулканска карпа.
Училиштата, детските градинки, музеите и другите јавни институции во областа останаа затворени во петокот бидејќи лавата ги оштети цевките за термална вода во областа јужно од главниот град и го прекина снабдувањето со топла вода за 20.000 луѓе. Може да поминат денови за повторно да се воспостави снабдувањето со топла вода преку помошниот цевковод.
„Многу е лошо што оваа област остана без топла вода, се надеваме дека ќе стигне до пладне. Но, имаме струја и вода за пиење“, рече премиерката Катрин Јакобсдотир.
Сателитските снимки објавени од Исландскиот метеоролошки институт покажуваат дека лавата се излеа на околу 4,5 километри западно од ерупцијата, на само 500 метри до познатата геотермална бања „Блу лагун“.
На одредена локација помеѓу евроазиските и северноамериканските тектонски плочи, двете најголеми на планетата, Исланд е сеизмичко и вулканско жариште на активност бидејќи под неговата површина двете плочи се движат во спротивни насоки.
Само полуостровот Рејкјанес има шест активни вулкански системи, а ерупциите може да бидат активни одвреме-навреме со децении, можеби дури и со векови.
Целиот Исланд има над 30 активни вулкани.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Европа
Бројот на умрени во Франција за прв пат од Втората светска војна го надмина бројот на родени
Франција евидентираше повеќе умрени отколку родени во 2025 година за прв пат од крајот на Втората светска војна, со што се намали нејзината долгогодишна демографска предност во однос на другите земји од Европската Унија, покажаа официјалните податоци.
Националниот институт за статистика INSEE објави дека минатата година починале 651.000 луѓе, а се родиле 645.000 бебиња, бројка што постепено се намалува од пандемијата на коронавирусот.
Франција традиционално е демографски посилна од повеќето други европски земји, но стареењето на населението и опаѓањето на стапките на наталитет покажуваат дека дури ни таа држава не е имуна на демографската криза што ги оптоварува јавните финансии низ Стариот континент.
INSEE објави дека стапката на фертилитет паднала минатата година на 1,56 деца по жена, најниско ниво од Првата светска војна и далеку под 1,8 предвидени од советодавниот совет за пензии во своите прогнози за финансирање на пензии. Во 2023 година, последната година за која беа направени споредби со другите членки на ЕУ, Франција се рангираше на второ место со стапка на наталитет од 1,65, зад Бугарија, која имаше стапка од 1,81.
Националната канцеларија за ревизија минатиот месец предупреди дека демографската промена во наредните години ќе ги доведе јавните расходи до нивоа од ерата на пандемија, а воедно ќе ја намали даночната основа.
Иако бројот на смртни случаи е поголем од бројот на раѓања, населението на Франција малку се зголеми на 69,1 милиони минатата година поради нето миграцијата, која според INSEE е проценета на 176.000.
Очекуваниот животен век достигна рекордно високо ниво минатата година – 85,9 години за жени и 80,3 години за мажи – додека процентот на оние на возраст од 65 години или повеќе кои живеат се искачи на 22 проценти, речиси изедначувајќи го процентот на оние под 20 години.
Европа
Зеленски се обиде да го назначи поранешниот премиер за министер за енергетика, парламентот го одби
Украинските пратеници го отфрлија назначувањето на министерот за одбрана во заминување Денис Шмихал за министер за енергетика, што е ретка критика кон претседателот Володимир Зеленски додека се обидува да ги реорганизира клучните сектори во критичен момент од војната со Русија.
Шмихал, кој беше премиер пет години пред да биде преместен во Министерството за одбрана минатата година, беше назначен од Зеленски да го води енергетскиот сектор потресен од обвинувања за корупција и руски напади врз инфраструктурата.
Последната постојана министерка за енергетика беше отпуштена минатата година поради корупциски скандал во кој беше вклучен нејзиниот претходник.
За номинацијата на Шмихал беа потребни 226 гласови за да биде одобрена. 210 гласаа „за“, а три опозициски партии беа воздржани.
Шмихал беше номиниран како дел од големата реконструкција на кабинетот, додека Киев се соочува со растечки руски притисок во војната што влегува во својата петта година следниот месец.
Европа
(Видео) Украина почнува да го користи американскиот систем „Темпест“
Украина очигледно го распоредила најновиот американски противвоздушен ракетен систем „Темпест“ со краток дострел. Откритието доаѓа од видео објавено од Командата на воздухопловните сили на Украина на почетокот на оваа година, за кое аналитичарите велат дека го прикажува системот во акција.
Командата на воздухопловните сили на Украина го објави видеото како дел од својата новогодишна порака, на кое се гледа одбивањето на воздушен напад без никаква официјална најава или идентификација на новото оружје. Сепак, украинската аналитичка група „Водохраи“ подоцна објави дека видеото всушност го прикажува системот „Темпест“ како пресретнува руски дрон за време на ноќен напад.
Американската одбранбена компанија V2X ја претстави платформата „Темпест“ на изложбата на Здружението на армијата на Соединетите Американски Држави (AUSA) во октомври 2025 година, но трансферот на системот во Украина не е јавно објавен. Противвоздушниот ракетен систем „Темпест“ е дизајниран да се справи со беспилотни летала, хеликоптери и авиони што летаат ниско во сите временски услови.

