Свет
Зошто Кина упорно ја поддржува С. Кореја?
Андреј Ланков, политички аналитичар и колумнист на угледниот корејски дневен весник Кореа Тимес ја анализира последната посета на севернокорејскиот лидер Ким Јонг-ил на Пекинг и можните последици, како што е враќањето на Пјонгјанг на шестпартитните преговори, па дури и можните промени на режимот
И така, по неколку месеци непотврдени гласини и неколку лажни извештаи, Ким Јонг-ил конечно пристигна во Кина. Овој пат, неговата посета предизвика многу очигледна нервоза во Сеул. Сомнежите за вмешаноста на Пјонгјанг во катастрофата во Чеонан (неразјаснетото потонување на јужнокорејскиот воен брод во заливот Чеонан, при што загинаа околу 50 морнари, заб. Форум) растат, па така некои јужнокорејски политичари во спремноста на Кина да го покани севернокорејскиот лидер препознаа премолчена поддршка на политиката на Пјонгјанг.Ова доведе до вистински излив на критички изјави кои, секако, немаа никакво влијание врз однесувањето на Кина. Да разјасниме веднаш: и покрај сета реторика за „вечно пријателство“, Кина воопшто не е обожувател на режимот на Ким Јонг-ил и постојано трпи нервози од антиквитетното однесување на Северна Кореја. Кина не сака Пјонгјанг да стане нукеларна сила, бидејќи ширењето на нуклеарното оружје ја загрозува привилегираната позиција на Кина на „легитимна“ нуклеарна сила. Кина, исто така, е загрена дека севернокорејската нуклеарна програма ќе поттикне нуклеарна трка во вооружување во Источна Азија, што ќе доведе до создавање на нуклеарна Јапонија, па дури и на нуклеарен Тајван. Згора на сето ова, Кина со право економскиот систем на Северна Кореја го смета за ирационален и непродуктивен.Како и да е, Кина ја поддржува Северна Кореја. Во текот на изминативе неколку години, кога јужнокорејската и американската помош пресушија, гладта во Северна Кореја беше спречена токму благодарејќи на бесплатните или субвенционираните пратки на жито од Кина. Кина е најголем инвеститор и трговски партнер на Северна Кореја. Зошто Кинезите продолжуваат да инвестираат пари во поддршка на режим кој не им се допаѓа нешто особено и на кој не гледаат како на доверлив сојузник?Од време на време, некои луѓе во Вашингтон или во Сеул ќе ја изразат својата надеж дека Кина може да се убеди да престане да го поддржува Северот или да ја употреби својата наводна моќ врз Северна Кореја за да влијае на политиката на Пјонгјанг (како, на пример, да ја притисне да се денуклеаризира). По вториот нукеларен тест во 2009 година, Кина одлучи да ги поддржи санкциите на ОН и веднаш се појавија наводи дека „Кина конечно се качила во истиот чамец со САД“. За жал, ова се само пусти желби. Кина не е во истиот чамец и никогаш нема да биде. Постојат добри причини зошто Кина го поддржува Северот и овие причини, најверојатно, ќе останат во сила во блиската иднина. Да, Кина не сака земја од нејзиното соседство да се здобие со нуклеарно оружје. Ниту, пак, им се радува на воените провокации од каков и да било вид. Сепак, постојат две други грижи кои и’ се многу поважни на Кина, во смисла на одржување на стабилноста на регионот, но и на поделеноста на Кореја. Стабилноста е клучен збор за кинеската политика. Кина е сконцентрирана на економскиот раст и има потреба од мирно и предвидливо опкружување, за да не го загуби фокусот врз оваа цел. Оттаму, каква и да е криза во непосредното опкружување на Кина е анатема за кинеските стратези и треба да се одбегне по секоја цена.Уште една, навидум не толку важна цел на Кина е да ја одржи Кореја поделена. Ако се земе предвид тековниот баланс на моќта, обединувањето на двете Кореи најверојатно ќе доведе до апсорпција на осиромашениот Север од страна на богатиот Југ. За Кина тоа значи појава на уште посилен сојузник на САД, или барем на уште една „неконтролирана демократија“ и тоа токму на нејзините граници. Кина може да го преживее таквиот тек на настаните, но повеќе би сакала Северна Кореја да остане како еден вид стратешки браник. Но, за да се оствари вистинско влијание врз Северна Кореја, тогаш мора да се игра цврсто. Суптилните мерки нема да имаат ефект, бидејќи севернокорејската влада не се грижи нешто особено ниту за економијата, дури ни за голиот опстанок на нејзиното население. За да оствари влијание, Кина ќе мора речиси целосно да ја затвори границата и да ја сопре сета трговија со Северот. Еден јужнокорејски дипломат проблемот многу убаво го објаснува со следнава алегорија: „Кога е во прашање справувањето со Северот, Кина нема моќ. Кина има чекан“. Но, Кина мора да има многу добра причина за да замавне со тој чекан, бидејќи таквиот ектремен притисок може лесно да доведе до колабирање на системот. Ваквото колабирање ќе доведе до многу експлозивна ситуација. Толпи од бегалци, нуклеарното оружје и материјали ќе завршат на црниот пазар, безбројни дипломатски компликации – ова не се проблеми со кои Кина сака да се соочи во моментов. Конечно, колапсот најверојатно ќе доведе до обединување на Кореја, што не е најпосакуван краен резултат во Пекинг. Затоа, Кина повеќе сака да потроши дел од нејзините ресурси за да го одржи севернокорејскиот режим во живот и да го задржи статус квото или барем да ја одложи кризата од поголеми размери. Кина исто така сака да го минимизира ризикот од тоа Северна Кореја да биде инволвирана во исклучително опасни акции, но оваа цел е од секундарно значење.Според сета веројатност, овој пат ќе видиме уште една реприза на старата игра. Кина ќе инсистира Северна Кореја да се врати на шестпартитните преговори (проектот-милениче на Пекинг) и да почне да се воздржува од провокации. Ким Јонг-ил ќе го истакне своето суверено право да ја води својата држава онака како што сака, додека се обидува да „ископа“ колку помош може да се „изгребе“ за неколку небитни отстапки од негова страна. Аферата „Чеонан“ најверојатно воопшто нема да биде предмет на дискусија – дури и Кинезите да го споменат тоа прашање, Северот ќе ја негира вмешаноста и ќе тврди дека сите обвинувања се резултат на „плукачката кампања која ја водат воените хушкачи во Сеул“. И што ќе буде вкупниот изход? Веќе, можеби, се наѕираат контурите на можниот договор: Северна Кореја ќе вети дека ќе се врати на шестпартитните преговори, а Кина ќе ја награди со помош и со субвенционирана трговија. Така Кина ќе биде задоволена и од тоа што ќе си го задржи и меѓународниот престиж и стабилноста во своето соседство, а долго одложуваните преговори конечно ќе продолжат за некое време, се’ до следната криза. Дали од разговорите некогаш ќе произлезе очекуваниот резултат, „комплетната и потврдена елиминација на севернокорејската програма за нуклеарно оружје“? Секако, не. Но, не ли беше тоа јасно уште пред многу години?
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Албанија на суд поради ВИ министерката: Актерка ја тужи владата за злоупотреба на нејзиниот лик
Албанската министерка – првиот виртуелен државен функционер во светот, би можела да остане без својот препознатлив лик, откако актерката врз чии карактеристики е создаден дигиталниот аватар поднесе тужба против Владата на Албанија.
Премиерот Еди Рама во август 2025 година најави можност за именување министер или премиер заснован на вештачка интелигенција, а веќе во септември беше претставена Диела – вештачка функционерка задолжена за борба против корупцијата во јавните набавки.
Диела претходно беше позната како чат-бот на државниот портал e-Albania, а нејзиниот дигитален лик и глас биле креирани според актерката Анила Биша, врз основа на договор кој истекол на 31 декември 2025 година. Откако Диела добила министерска функција, нејзиниот лик бил прикажан и во обраќање до парламентот што се пренесувало низ целиот свет.
Според локалните медиуми, Биша поднела тужба против Владата, премиерот, приватната компанија која учествувала во проектот и Националната агенција за информациско општество (AKSHI). Таа тврди дека владата продолжила да го користи нејзиниот лик и по истекот на договорот, и надвор од дозволената намена, која била ограничена само на платформата e-Albania.
Во судските документи, Биша бара итна забрана за натамошна употреба на нејзиниот лик додека трае судскиот процес, наведувајќи дека неовластеното користење ѝ нанело значителна и непоправлива штета.
Во претходен телевизиски настап, Биша изјавила дека за потребите на системот снимала обемни аудио и видео материјали за ограничен временски период и за симболичен надомест, но никогаш не дала согласност за други форми на користење.
Портпаролката на албанската влада, Мањола Хаса, изјави дека Албанија е демократска држава во која граѓаните имаат право да покренат судски постапки против институциите. Таа додаде дека владата смета дека тужбата е неоснована, но е подготвена спорот да се реши пред суд, пренесе „Политико“.
Свет
Мерц: Германците не работат доволно и земаат многу боледување, мора да го смениме тоа
Германскиот канцелар, Фридрих Мерц, влезе во ризичен политички судир со работна сила од околу 46 милиони луѓе, пишува „Политико“. Неговата порака, накратко, е: престанете да бидете мрзливи.
Во последните недели, Мерц тврдеше дека Германците не работат доволно и земаат премногу боледување, што го забавува економскиот раст.
Ваквата порака не е најмудриот политички потег во клучна година на регионални избори, дури и во земја чија традиционална слика за себе се базира на трудољубивост и напорна работа како морални императиви, според „Политико“.
Повикот на Мерц за повеќе работа доаѓа додека тој се бори да ја оживее долгогодишната стагнирана економија на Германија и да промовира пазарни политики за зголемување на конкурентноста, делумно преку решавање на недостигот на квалификувана работна сила во земјата и низ цела ЕУ.
Но, пораката доаѓа и во политички чувствително време пред серијата државни избори кои се сметаат за клучен тест за националното расположение, бидејќи неговата конзервативна партија се бори со растечката крајна десница, објавува „Политико“.

Сепак, канцеларот не го напушти својот речиси прекорувачки тон кон своите сонародници.
„Вкупната продуктивност на нашата национална економија не е доволно висока“, рече Мерц во неодамнешниот говор пред претставниците на индустријата во источна Германија, истакнувајќи ја работата со скратено работно време како проблем.
„Да бидам уште поотворен: рамнотежата помеѓу работата и приватниот живот и четиридневната работна недела нема да бидат доволни за да се одржи сегашното ниво на просперитет на нашата земја. Затоа мора да работиме понапорно.“
За време на неодамнешниот предизборен митинг во југозападната покраина Баден-Виртемберг, каде што конзервативците водат со едноцифрена разлика пред изборите на 8 март, Мерц го повтори својот став. Тој го осуди бројот на денови за боледување што вработените Германци ги земаат во просек – речиси три недели годишно, што, според него, е далеку над просекот на ЕУ.
„Дали е ова навистина точно? Дали е ова навистина потребно?“ Мерц праша, стискајќи ја тупаницата. „Можеме ли да разговараме за тоа како да создадеме подобри стимулации за луѓето да работат наместо да земаат боледување кога се болни?“ Тој додаде: „Во оваа Сојузна Република Германија, заедно мора да постигнеме поголем економски импакт отколку што имаме во моментов.“
Според неодамнешните бројки од националниот завод за статистика, Германците се на самото дно во Европската Унија во однос на просечните неделни работни часови.
Голем дел од причината лежи во фактот дека процентот на германски работници кои работат со скратено работно време е на рекордно високо ниво. Конзервативците на Мерц неодамна предложија мерка за зголемување на вкупниот број работни часови со укинување на „законското право“ на работа со скратено работно време, освен ако вработениот нема посебна причина, како што е грижа за деца или понатамошно образование.
Предлогот – насловен како „Нема законско право на животен стил со скратено работно време“ – ги налути многу Германци. Многу Германки, кои се многу посклони од мажите да работат со скратено работно време, се особено погодени.
„Ова не е начинот на живот што го избрав“, изјави жена од Рајнска област-Пфалц, западната покраина каде што се одржуваат избори на 22 март, за германската јавна телевизија, објаснувајќи дека се грижи за својот син и мајка.
Изјавите на Мерц за работа со скратено работно време и боледување беа исто така нашироко исмејувани на социјалните медиуми, каде што Германците ја претворија фразата „начин на живот со скратено работно време“ во голем број популарни мемиња.
„Сè уште можам да работам!“ се слуша глас во вирално видео кое прикажува сцена од комедијата од 1975 година „Монти Пајтон и Светиот Грал“, во која витез кој штотуку ги изгубил екстремитетите во битка изјавува дека сè уште сака да се бори. „Само испратете ми е-пошта!“ гласот продолжува. „Дајте ми нешто да напишам!“.
На врвот на листата на земји со најмногу работни часови во ЕУ е Грција, земја чиј народ беше презиран од многу германски конзервативци како мрзлив за време на европската должничка криза пред повеќе од една деценија. Мерц сега ја истакнува Грција како еден вид модел, иако продуктивноста на германската работна сила останува значително повисока.
За време на посетата на Берлин минатата година од страна на конзервативниот грчки премиер Киријакос Мицотакис, Мерц ја пофали Атина за дерегулацијата на пазарот на трудот, што овозможува шестдневна работна недела.
„Им препорачувам на сите во Германија кои мислат дека е ужасно и неразумно да се работи 40 часа неделно… да ја погледнат Грција“, рече Мерц, стоејќи до Мицотакис. „Секако можеме да научиме нешто од Грција во тој поглед.“
Но, со оглед на силниот отпор кон ваквите предлози во Германија – и фактот дека Мерц владее во коалиција со централно-левичарската Социјалдемократска партија (СПД), која ги штити постојните трудови прописи – канцеларот има малку непосредни решенија за хроничниот недостиг на квалификувана работна сила и стагнацијата на продуктивноста.
Всушност, понепосредниот проблем на Мерц можеби не е електоратот кој е апатичен кон работата, туку растечкиот недостиг на работни места во индустрискиот сектор кој долго време е двигател на извозно ориентираната економија. Стапката на невработеност во Германија неодамна надмина 3 милиони, достигнувајќи го највисокото ниво за 12 години.
„Веќе презедовме многу мерки за да ѝ помогнеме на економијата“, објави Мерц на платформата X откако беа објавени бројките. „Но, тоа не е доволно“.
фото/Depositphotos
Европа
(Видео) Украинците нападнаа руска рафинерија на 2.000 километри од границата, се шират снимки
Украински дронови предизвикаа пожар во рафинерија за нафта во северозападна Русија, на околу 2.000 километри од украинската граница.
Ројтерс објави дека утрово избувнал пожар во рафинерија за нафта во сопственост на руската компанија Лукоил во близина на градот Ухта во руската република Коми, изјави шефот на регионот, Ростислав Голдштејн. Никој не е повреден, а службите за итни случаи работат на местото на настанот, изјави Голдштејн на апликацијата Телеграм.
Russian Telegram channels report a drone attack and subsequent fire at Ukhta oil refinery plant in Ukhta, Komi region of Russia.
It's located over 2,000 km from the Ukrainian border. pic.twitter.com/ATCEcdkMCH— Anton Gerashchenko (@Gerashchenko_en) February 12, 2026
Пожарот избувнал откако украинските дронови погодиле инфраструктура која се смета за стратешки важна за снабдувањето со гориво во Русија, како дел од засилениот напад врз енергетската инфраструктура по краткото затишје за време на мировните преговори минатиот месец. Украинските власти, вклучувајќи го и претседателот Зеленски, постојано повторуваат дека нападите врз руските рафинерии за нафта се „најдобрите санкции“.
Meanwhile in Russia’s Ukhta.
The local refinery keeps getting hit by drones as we speak.
1,800 km away from the Ukrainan border. pic.twitter.com/TZMDIrIIg6
— Illia Ponomarenko 🇺🇦 (@IAPonomarenko) February 12, 2026
Снимки од густи облаци од црн чад над областа на рафинеријата Ухта веднаш по нападот циркулираат на социјалните медиуми, илустрирајќи го обемот на инцидентот и влијанието на нападот далеку на руска територија.

