Свет
И покрај хакерскиот напад WikiLeaks објави дека Саудијците барале напад врз Иран
Интернет страницата која објавува доверливи документи за војните во Ирак и Авганистан, како и други тајни од работата на американските разузнавачки служби, почна ново објавување на чувствителни документи
Како што најавија од Wikileaks оваа група тајни документи е поголема од досега објавените за Авганистан и Ирак. Како што в неделата наутро пренесоа агенциите, американските дипломати претходните денови предупредиле неколку влади на држави во Европа и Блискиот исток дека интернет страницата сместена во Шведска ќе објави чувствителни документи што ги вмешуваат и нивните држави. Исто така, беше наведено и дека ќе бидат објавени и документи со процени за руски политичари и за тамошни дисиденти Како што пренесува AFP, содржината на документите кои почнал WikiLeaks да ги објавува се однесуваат на арапските држави, меѓу кои има и оние од суверенот на Саудиска Арабија во кои од САД бара напад врз Иран и запирање на неговата нуклеарна програма. САД веднаш се огласија со нова осуда на новото објавување на овие документи. Оснивачот на страницата Џулијан Ејсанџ ијавил дека американските власти се плашат дека ќе бидат повикани на одговорност. Во документите бил даден и преглед на страхувањата на американската дипломатија од пакистанското нуклеарно вооружување, масивното користење на хакери од страна на кинеската влада и раширената корупција во авганистанската влада. Претходно во неделата WikiLeaks објави дека е под силен хакерски напад. Информацијата за силниот DDOS (distributed denial of service), страницата ја објави преку Твитер. Според објаснувањата на стручњаците ваквите хакерски напади се применуваат кога се сака да се бутне некоја интернет страница, бидејќи преку програмските „јазли“ се генерира огромен број влезови на страницата, што не може да го издржат серверите.Првите луѓе на WikiLeaks тврдат дека проблемот во работата на страницата нема да го спречи објавувањето на новата колекција од стотици илјадници тајни документи, кои имаат намера да ги објават на мрежата во блиска иднина. Според извештајот, објавен во страницата microblog, неколку весници, меѓу кои шпанскиот Pais, францускиот Monde, англискиот Guardian и американскиот New Yor Times, „во вечерните часови на 28 ноември се подготвени да го објават тајните телеграми американскиот амбасадор, дури и ако на Wikileaks се уште нема да биде во функција.Претходно беше известено дека на располагање на Wikileaks се околу три милиони различни документи во врска со активностите на американските амбасади во светот.На крајот од јули, Wikileaks ја објави првата збирка од официјални документи во врска со сите аспекти на водењето на сојузничките операции во Авганистан, од јануари 2004 до декември 2009 г. Компилација вклучува десетици илјадници тајни документи. Таа е заснована на извештаи на американските команданти на различни нивоа на работење, кои содржат детали за борбите и детален опис на нивните ефекти.Објавените извештаи „даваат детални информации за настаните во Ирак, на кои сведоци биле американски офицери, и со нив првпат вистински се добива увид во тајната страна на војната, во која владата на САД беше целосно посветен. Документи расветлуваат многу воени злосторства на американските војници, како што е намерното убиство на луѓе кои имаат намера да се предадат“, се вели во соопштението на WikiLeaks.САД уште од самиот почеток жестоко го осудија објавувањата на документите и и побара враќање на се уште необјавените документи. Во меѓувреме, минатата седмица шведското обвинителство побара објавување меѓународна потерница на Интерпол за основач Wikileaks Џилеин Ејсанџ. Тој е осомничен за силување, сексуално вознемирување и принуда.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Убиен синот на поранешниот либиски лидер Моамер Гадафи
Саиф ал-Ислам Гадафи, син на поранешниот либиски лидер Моамер Гадафи, беше убиен на 53-годишна возраст. Неговиот пат го однесе од очигледен наследник на неговиот татко, низ децении затвор во оддалечен планински град, до неуспешна претседателска кандидатура што на крајот го поткопа изборниот процес. Веста за неговата смрт беше потврдена денеска од извори блиски до семејството, неговиот адвокат Халед ал-Зајди и либиските медиуми, но околностите сè уште не се познати, пишува „Ројтерс“.
Иако не држеше официјална позиција, некогаш се сметаше за најмоќна личност во Либија по неговиот татко, автократ кој владееше повеќе од четири децении. Саиф ал-Ислам ја обликуваше политиката, водеше чувствителни дипломатски мисии и беше инструментален во преговорите за откажување на Либија од оружје за масовно уништување, како и за обештетување на семејствата на жртвите од бомбардирањето на летот 103 на Пан Ам над Локерби во 1988 година.
Решен да ја извлече Либија од статусот на меѓународен отпадник, Саиф ал-Ислам соработуваше со Западот и се претстави како реформатор кој се залага за уставот и почитувањето на човековите права. Образован на Лондонската школа за економија и течно говорејќи англиски јазик, тој беше прифатливото лице на Либија за многу западни влади.
Сепак, кога избувна востанието против долгогодишното владеење на Гадафи во 2011 година, тој без двоумење ја избра семејната и кланската лојалност. Тој стана архитект на бруталното задушување на протестите и ги нарече бунтовниците стаорци. Зборувајќи за „Ројтерс“ за време на востанието, тој рече: „Се бориме тука во Либија, умираме тука во Либија“.
Тој предупреди дека ќе има „реки од крв“ и дека владата ќе се бори „до последниот маж, жена и куршум“. „Цела Либија ќе биде уништена. Ќе ни требаат 40 години за да се договориме како да ја водиме земјата, бидејќи денес секој ќе сака да биде претседател или емир, секој ќе сака да владее“, рече тој, покажувајќи со прстот кон камерата во телевизиско обраќање.
Откако бунтовниците го зазедоа Триполи, Саиф ал-Ислам се обиде да избега во соседниот Нигер преправен како бедуин. Сепак, тој беше заробен од бригадата Абу Бакр Садик на пустински пат и однесен во градот Зинтан, околу еден месец откако неговиот татко беше уапсен и погубен. Се верува дека бил предаден од либиски номад. „Останувам тука. Штом ќе излезам, ќе фрлат куршуми врз мене“, рече тој во времето на неговото заробување.
Следните шест години ги помина во заробеништво во Зинтан, далеку од привилегираниот живот на кој беше навикнат, со тигри како домашни миленици и дружејќи се со британската елита. „Хјуман рајтс воч“ го посети во затвор, а нејзиниот директор за Либија во тоа време, Ханан Салах, рече дека не се пожалил на малтретирање, но изрази загриженост што поголемиот дел од времето го поминал во самица. Му недостасувал еден заб и рекол дека бил изолиран од светот, но имал пристап до телевизија и некои книги.
Суд во Триполи го осуди во отсуство на смрт со стрелање во 2015 година за воени злосторства. Меѓународниот кривичен суд (МКС) во Хаг, исто така, издаде потерница по него за убиство и прогон.
Откако беше ослободен од милицијата во 2017 година според законот за амнестија, тој се криеше во Зинтан со години. Од 2016 година, му е дозволено да комуницира со надворешниот свет и прима посетители со кои разговарал за политиката и состојбата во земјата.
Тој повторно се појави во јавноста во 2021 година, кога се кандидираше за претседател во градот Сабха, облечен во традиционална либиска облека. Тој се потпираше на носталгијата за релативната стабилност што постоеше пред востанието во 2011 година, но неговата кандидатура предизвика контроверзии и жестоко противење од моќни вооружени групи.
Во интервју за списанието „Њујорк тајмс“ во 2021 година, Саиф ал-Ислам ја објасни својата политичка стратегија. „Десет години бев одделен од либискиот народ“, рече тој. „Мора да се вратите полека, полека. Како стриптиз. Мора малку да си играте со нивните умови.“
Свет
Иран се обидува да ги ограничи преговорите со Америка само на една тема
Иран бара разговорите оваа недела со САД да се одржат во Оман, а не во Турција, и нивниот опсег да биде ограничен само на билатерални разговори за нуклеарни прашања, изјави регионален извор.
Барањата на Иран за промена на местото и агендата на разговорите, кои моментално се закажани за петок во Истанбул, доаѓаат во време на зголемени тензии додека САД градат воени сили на Блискиот Исток.
Регионалните актери се обидуваат да посредуваат во решавањето на застојот што доведе до меѓусебни закани за воздушни напади.
„Тие сакаат да го променат форматот, сакаат да го променат опсегот“, рече регионален дипломат запознаен со барањата на Иран. „Тие сакаат да разговараат со Американците исклучиво за нуклеарното досие, додека САД сакаат да вклучат и други теми, како што се балистичките ракети и активностите на иранските посредници во регионот.“
Портпаролката на Белата куќа, Каролин Ливит, за „Фокс њуз“ изјави дека разговорите со Иран се уште се планирани за крајот на оваа недела.
Извор запознаен со ситуацијата изјави дека во разговорите треба да бидат вклучени зетот на Трамп, Џаред Кушнер, специјалниот претставник на САД, Стив Виткоф, и иранскиот министер за надворешни работи, Абас Аракчи. Се очекува да пристигнат и министри од неколку други земји во регионот.
фото/Depositphotos
Свет
Трамп се сретна со претседателот на Колумбија кого го нарече „нарко-бос“
Претседателот на САД, Доналд Трамп, и колумбискиот претседател Густаво Петро се сретнаа за прв пат денес. Нивниот состанок се смета за тест дали можат да ги надминат своите идеолошки разлики и репутацијата за непредвидливост.
Петро ја напушти Белата куќа кратко по 13 часот по локално време, откако помина околу два часа во резиденцијата на американскиот претседател. Средбата меѓу двајцата претседатели се одржа далеку од очите на јавноста.
Белата куќа објави нивна фотографија од Овалната соба, на која се гледа и потпретседателот Џ.Д. Венс, и хартија во рацете на еден од помошниците на Петро на која пишува „КОЛУМБИЈА: Сојузник на Америка против нарко-терористите“.
Трамп отворено повикува на американска доминација над Латинска Америка, па дури и ја преименуваше Монроовата доктрина, политиката на американскиот претседател од 19 век кој ја прогласи областа за сфера на САД, во Доктрина Донро.
President Donald J. Trump meets with Colombian President Gustavo Petro at the White House. pic.twitter.com/1v05LZ4AP1
— The White House (@WhiteHouse) February 3, 2026
Во последните месеци, републиканскиот претседател имаше особено затегнати односи со Петро, поранешен антиимперијалистички герилец кој беше избран за колумбиски претседател во 2022 година.
Двајцата претседатели се судрија во октомври кога Трамп го нарече Питер „нелегален нарко-бос“. Во јануари, американскиот претседател предложи воена акција против Колумбија, некогаш важен сојузник на САД, обвинувајќи го нејзиното раководство дека не успеало да ја спречи трговијата со дрога.
Петро е жесток критичар на Трамп. Тој ги прогласи постапките на владата на Трамп против наводните бродови што транспортираат дрога во Карипското Море за воени злосторства, а американската операција во која беше заробен венецуелскиот претседател Николас Мадуро на почетокот на годината ја нарече „киднапирање“.

